افزایش فشار تقاضا

اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و متحدان جدید این سازمان که ائتلافی موسوم به «اوپک‌پلاس» را تشکیل داده‌اند، روز جمعه توافق کردند که علاوه بر تمدید کاهش ۲/۱ میلیون بشکه‌ای مجموع تولید نفت خود که از ابتدای سال ۲۰۱۷ برقرار بود، روزانه ۵۰۰ هزار بشکه دیگر از تولید نفت خود بکاهند.
به این ترتیب کاهش تولید روزانه نفت اعضای ائتلاف اوپک‌پلاس در مقایسه با ابتدای سال ۲۰۱۷ به ۷/۱ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. از طرفی عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان در اظهاراتی که رسانه‌های غربی از آن به‌عنوان «سورپرایزی برای بازار نفت» نام بردند، اعلام کرد میزان کاهش تولید نفت اوپک‌پلاس می‌تواند به ۱/۲ میلیون بشکه نیز برسد زیرا کشورش قصد دارد تولید نفت خود را حتی بیشتر از میزان توافق‌شده در نشست روز جمعه کاهش دهد.
اگرچه اغلب کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که اوپک و اوپک‌پلاس به تصمیم جدیدی درباره میزان کاهش تولید دست پیدا کنند‌ با این حال اعلام این تصمیم در روز جمعه باعث شد نفت، ‌هفته طلایی رشد قیمت را تجربه کند تا آنجا که نفت برنت در هفته گذشته بیش از ۸/۵ درصد رشد قیمت داشت و از ۶۰ دلار و ۴۹ سنت در آغاز معاملات روز دوشنبه به ۶۴ دلار و ۳۹ سنت در روز جمعه رسید.
نفت شاخص آمریکا اما رشد بیشتری را تجربه کرد و ارزش آن ۳/۷ درصد بیش از آغاز هفته شد. نفت شاخص آمریکا یا همان WTI در حالی هفته را با قیمت ۵۹ دلار و ۲۰ سنت به پایان برد که روز دوشنبه ۵۵ دلار و ۱۷ سنت قیمت خورده بود.
در این میان اگرچه اتفاق نظر کشورهای اوپک و غیراوپک در رشد قیمت‌ها اثرگذار بوده اما کاهش ۴۰۰ هزار بشکه‌ای خودخواسته عربستان نقش پررنگ‌تری داشته است.
در همین حال و در پی تقویت طرح فریز نفتی که به روند صعودی قیمت نفت در یک هفته اخیر سرعت بخشید، تحلیلگران انرژی در گفت‌وگو با رویترز اثرات این رخداد مهم را بررسی کردند.
توافق اجباری
آمارتیا سن، موسس و تحلیلگر ارشد انرژی در موسسه تحقیقاتی «انرژی اسپکتس» گفت: آنها مجبور بودند که از افت بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کنند بدون اینکه فشار را بر بازار فیزیکی نفت افزایش دهند. هدف عبدالعزیر بن سلمان، وزیر جدید سعودی لزوما این نبوده که قیمت نفت را به میزان چشمگیری افزایش دهد بلکه وی می‌خواهد یک کف محکم را برای نفت در نیمه اول سال ۲۰۲۰ بسازد تا روند تضعیف فصلی قیمت نفت را تعدیل کند.
مقامات نفتی عربستان نیز مثل ما بر این باورند که اوپک در نیمه دوم سال ۲۰۲۰ مجبور به افزایش سطح تولید خود خواهد شد و به همین دلیل دوره توافق فعلی کوتاه‌تر خواهد بود.
کاهش فراتر از انتظار
فیل فلین، تحلیلگر انرژی در گروه مشاوره و سرمایه‌گذاری «پرایس فیوچرز» معتقد است: کاهش فراتر از انتظار تولید نفت یک حمایت قوی برای قیمت نفت خواهد بود. این کاهش تولید درست در زمانی از سال اتفاق می‌افتد که تقاضا به بالاترین سطح رسیده و فشار بر قیمت‌ها در جهت صعودی افزایش خواهد یافت خصوصا با توجه به اینکه از ابتدای سال ۲۰۲۰ طبق مقررات سازمان بین‌المللی دریانوردی باید سوخت دیزل کشتی‌ها حاوی گوگرد کمتری باشد.
شاید واکنش بازار به کاهش سطح تولید چندان شدید نباشد، اما اشتباه نکنید! این کاهش تولید باعث شکل‌گیری یک کف جدید برای قیمت نفت خواهد شد.
توافق بی‌ثمر
اوله هانسن، استراتژیست ارشد بخش کالاهای خام در «ساکسو بانک» دانمارک گفت: اعضای اوپک با توافق کردن بر سر کاهش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت نسبت به سال ۲۰۱۸، خود را به گوشه رینگ برده‌اند. اکنون برای اینکه توافق جدید رعایت شود، اعضایی که بالاتر از سطح تعیین‌شده قبلی نفت تولید کرده‌اند بیشتر تحت فشار قرار خواهند گرفت.
کاهش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت تغییری در چشم‌انداز بازار در نیمه اول سال ۲۰۲۰ ایجاد نخواهد کرد زیرا براساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی، بازار نفت همچنان دچار مازاد عرضه خواهد بود. من افزایش بالقوه محدودی را برای قیمت نفت متصور هستم. نفت برنت احتمالا در قیمت کمی بالاتر از ۶۰ دلار درجا خواهد زد.
وضعیت قرمز عرضه و تقاضا
فرانک شالن‌برگر، تحلیلگر «لاندس بانک بادن-وروتنبرگ» آلمان گفت: اگر کاهش ۵۰۰ هزار بشکه‌ای سطح تولید تنها به‌صورت نمادین باشد، همان‌طور که سطح تولید هدف‌گذاری شده تنها به سطح تولید کنونی نزدیک شده است، آنگاه بازار ناامید خواهد شد و قیمت نفت برنت به کمتر از ۶۰ دلار در هر بشکه سقوط خواهد کرد. اما اگر معنای توافق جدید این باشد که واقعا ۵۰۰ هزار بشکه دیگر نفت از بازار حذف خواهد شد، آنگاه نفت برنت می‌تواند در حوالی ۶۵ دلار تثبیت شود.
انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۰ تقاضای روزانه نفت ۹۰۰ هزار بشکه نسبت به امسال افزایش یابد اما عرضه نفت از این قوی‌تر خواهد بود و این امر به ایجاد مازاد عرضه به میزان ۸۰۰ هزار بشکه در روز منجر خواهد شد. اگر ۵۰۰ هزار بشکه از عرضه نفت کم شود، آنگاه مازاد عرضه به ۳۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.
عدم تاثیرگذاری اوپک بر بازار
دانیل بریزمان و کارستن فریتسک، تحلیلگران «کومرتس بانک» آلمان معتقدند: به لطف کاهش‌های داوطلبانه و غیرداوطلبانه تولید نفت در کشورهای عضو اوپک، تولید نفت اعضای اوپک از چندین ماه قبل تاکنون به میزان قابل‌توجهی کمتر از سطح توافق‌شده بوده است. به عبارت دیگر تصمیمات اخیر تاثیر بسیار کمی خواهند داشت.
ما بر این باوریم که تصمیم اخیر اعضای اوپک برای تغییر در وضعیت بازار نفت کفایت نمی‌کند. مازاد عرضه در بازار نفت طی سه ماهه اول سال ۲۰۲۰ بسیار بالاتر از ۵۰۰ هزار بشکه در روز خواهد بود. علاوه بر این، مشخص نیست که مازاد عرضه قابل‌توجهی که احتمالا در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۰ نیز اتفاق خواهد افتاد را چگونه می‌توان بدون کاهش سطح تولید مهار کرد.
شیل کاهش تولید اوپک را خنثی می‌کند
نوبرت روکر، رییس بخش مطالعات اقتصادی و تحقیقات نسل جدید بانک «ژولیوس بائر» سوییس گفت: از نظر من این توافق اثری خنثی خواهد داشت. قیمت نفت در کوتاه‌مدت حوالی ۶۰ دلار در هر بشکه خواهد بود و در سال ۲۰۲۰ نیز پایین‌تر خواهد آمد.
پیش‌بینی من این است که افزایش تقاضای نفت در آینده روندی ملایم خواهد داشت و تولید نفت در آمریکا، کانادا، برزیل و دریای شمال افزایش خواهد یافت. کشورهای نفتی تاکنون در سیاستگذاری‌های نفتی خود نتوانسته‌اند راهکار مناسبی در برابر کاهش رشد تقاضای جهانی نفت بیابند. هرچه قیمت نفت به ۷۰ دلار در هر بشکه نزدیک‌تر شود، تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا نیز تولیدشان را افزایش خواهند داد.