امید به بازگشت « تپیکس»

زینب مختاری- بازار سرمایه روز گذشته با رشد قابل توجه شاخص کل و ارزش معاملات روبه‌رو شد. کاهش تعداد و حجم صفوف فروش در پیش‌گشایش و افزایش تقاضا و ارزش صف‌های خرید در همان ابتدای ساعت معاملاتی نوید رشد بازار را می‌داد. بدین ترتیب ارزش معاملات در این روز رشد ۴۲ درصدی را تجربه کرد در حالی که شاخص هم‌وزن هم مسیر با شاخص کل بازار در مدار صعودی قرار گرفته بود. به نظر می‌رسد با مشخص شدن نتیجه احراز صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری، بازار سرمایه دست‌کم این متغیر سیاسی را از ابهامات پیش روی خود حذف کرده است. در همین حال رشد نرخ دلار در روز گذشته ترس برخی معامله‌گران نسبت به کاهش ارزش سهام صادرات محور را برطرف کرده است. اما تجربه رشدهای مقطعی ماه‌های اخیر این سوال را به ذهن معامله‌گران متبادر می‌کند که آیا می‌توان این رشد را آغاز یک روند دانست؟ صاحب‌نظران معتقدند در صورتی که مسیر صعودی بازار سرمایه به صورت متعادل طی و با رشد ارزش معاملات همراه شود و تداوم یابد می‌تواند چشم‌انداز روشنی را برای معامله‌گران ایجاد کند.
بازار سرمایه از میانه‌های هفته گذشته و با روشن شدن تکلیف احراز صلاحیت‌ها، متغیر انتخابات ریاست‌جمهوری را از دایره ابهامات خود حذف کرده است. در همین حال گمانه‌زنی‌ها درباره دولت احتمالی آینده در میان معامله‌گران، برخی جهت گیری‌های سیاسی و اقتصادی در دولت جدید را نیز روشن کرده است. اما از سوی دیگر، انتشار اخبار ضدونقیض از فضای مذاکرات وین، سردرگمی تازه‌ای را در میان اهالی بازار ایجاد کرده است. در حالی که پیش از این به نظر می‌رسید مذاکرات وین به سرانجام خود نزدیک شده و به زودی توافق حاصل می‌شود، طی روزهای اخیر اظهارات مقامات آمریکایی و اروپایی این گمانه را کمرنگ کرده است. این در حالی است که رییس‌جمهوری ایران از نزدیک شدن به توافق سخن می‌گوید. تقابل این آرا در نهایت سبب افزایش دوباره نرخ دلار در روز گذشته شد. به نظر می‌رسد ابهام برجام مجددا به جای خود بازگشته و در کنار آن ترس از کاهش نرخ دلار کمتر شده است. برخی ناظران بازار سرمایه این روند را مسیر طی شده در بازار مرتبط می‌دانند. اما این سوال همچنان مطرح است که اگر چه روز گذشته بازار سرمایه با رشد معاملات و شاخص‌ها مواجه بود اما آیا می‌توان امیدوار بود که شاخص کل به سقف قبلی خود بازگردد و مجددا سطوح بیش از دو میلیون واحدی را لمس کند؟ ارزش معاملات روز گذشته بازار سرمایه را می‌توان در قیاس با قیمت سهام، مناسب و خوب ارزیابی کرد. بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که اغلب سهم‌های بازار طی ماه‌های گذشته اصلاح زیادی داشته‌اند و اکنون در سطح ارزندگی قرار دارند. بدین ترتیب رشد معاملات و ورود پول می‌تواند به عنوان یک محرک قوی بازار را مجددا در مدار صعودی قرار دهد. با این حال همواره این اصل مورد تاکید است که رشد بازار در گرو تداوم صعود شاخص‌ها و افزایش ارزش معاملات است و در صورتی که اگر قرار باشد این بار نیز رشدی مقطعی حاصل شود، همچنان نمی‌توان نام روند را بر فعل و انفعالات بازار گذاشت.
عملکرد مثبت بورس و فرابورس
روز گذشته شاخص کل بازار سرمایه ۳۰ هزار و ۱۳۱ واحد معادل ۷۲/۲ درصد رشد کرد و به سطح یک میلیون و ۱۳۹ هزار و ۴۷۹ واحد رسید. در همین حال شاخص هم‌وزن نیز روند صعودی مناسبی را تجربه کرد و با دو هزار و ۴۶۲ واحد افزایش معادل ۶۴/۰ درصد بالا رفت. شاخص‌های آزاد شناور، بازار اول و بازار دوم نیز به ترتیب معادل ۰۳/۲، ۳۴/۳ و ۹۶/۱ درصد رشد کردند. نماد و امید در این روز بیشترین تاثیر منفی و نمادهای فولاد، فارس، فملی، کگل، شستا و کچاد بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص کل داشتند. بدین‌ترتیب شاخص‌سازان گروه‌های فلزی و معدنی مجددا مورد توجه معامله‌گران قرار گرفتند. در همین حال ثبهساز، کویر، وبملت، ولپارس، پتایر، خساپا و فاراک پرتراکنش‌ترین نمادهای بورسی بودند. بورس در این روز معاملاتی به ارزش پنج هزار و ۲۰۶ میلیارد تومان را ثبت کرد. در آن سوی بازار سرمایه، فرابورس هم با رشد ۱۴۹ واحدی شاخص مواجه شد. در این بازار نماد غصینو بیشترین تاثیر منفی و نمادهای آریا، هرمز، بپاس، زاگرس، شگویا و ذوب بیشترین تاثیر مثبت را در شاخص داشتند. در همین حال چخزر، غگیلا، وپویا، فتوسا، وسپهر، سبزوا و بکهنوج پرتراکنش‌ترین نمادهای فرابورسی بودند. فرابورس در این روز معاملاتی به ارزش دو هزار و ۲۶ میلیارد تومان را ثبت کرد. به این ترتیب بازار سرمایه روز گذشته در مجموع بورس و فرابورس معاملاتی شاهد معاملاتی به ارزش هفت هزار و ۲۳۲ میلیارد تومان بود که در مقایسه با روزهای گذشته رشد مناسبی نشان می‌دهد.
در همین حال روز گذشته ارزش معاملات خرد بازار نیز به چهار هزار و ۵۵۱ میلیارد تومان رسید که در مقایسه با روز چهارشنبه بیش از ۴۲ درصد افزایش نشان می‌دهد. در این روز همچنین حقیقی‌ها ۴۸۱ میلیارد تومان دیگر نقدینگی وارد بازار سهام کردند. این در حالی بود که صندوق‌های با درآمد ثابت در این روز رکورد خروج پول حقیقی طی سال‌های گذشته را ثبت کردند که می‌تواند به عنوان سیگنال ورود دوباره طیفی از معامله‌گران به دادوستدها تلقی شود. اما در پیش گشایش بازار، تعداد صف‌های خرید به ۸۶ نماد با ارزش هزار و ۲۲۷ میلیارد تومان افزایش یافته و صفوف فروش به ۳۵۳ نماد با ارزش چهار هزار و ۳۶۵ میلیارد تومان کاهش یافته بود.
اگر چه طی ساعات معاملاتی این ارقام با تغییراتی مواجه شدند اما معاملات در روز گذشته روان‌تر از هفته‌های اخیر پی گرفته شد و کاهش صفوف فروش امیدها برای گره‌گشایی از نمادهای قفل شده در بازار را افزایش داد. بیشترین سهم از صفوف خرید در پیش گشایش بازار در روز شنبه را نماد تازه‌وارد غکورش با ارزش صف ۷۷۱ میلیارد تومانی به خود اختصاص داده بود. همچنین گروه‌های انبوه‌سازی، هتل و رستوران و بانکی‌ها در صدر بیشترین عرضه قرار داشتند.

رشد بورس نیازمند تداوم تحرکات مثبت
پیام الیاس‌کردی*- با مشخص شدن کاندیداهای تایید‌ صلاحیت شده ریاست‌جمهوری و گمانه‌زنی‌ها درباره برنده اصلی رقابت‌های انتخاباتی، تکلیف بازار سرمایه نیز تا حدودی روشن و ریسک‌ها و ابهامات سیاسی پیش روی بورس برطرف شده است.
حرکاتی که دیروز در بازار مشاهده شد نیز در روزهای معاملاتی هفته گذشته ریشه داشت. روز گذشته نیز شاهد تحرکات مثبتی در سهام بزرگ بازار بودیم و در کنار آن تغییرات مثبتی نیز در سهم‌های کوچک رخ داد. اگر چه برخی از این نمادها معاملات را مجددا در صف فروش به اتمام رساندند اما اندک تحرکات مثبت آنها امیدوار کننده بود. با این حال روز گذشته نیز همچنان بیش از ۲۰۰ سهم در صف فروش قرار داشتند و سرمایه‌های مردم در آنها قفل شده بود. در صورتی که طی هفته جاری حجم و ارزش معاملات روز گذشته حفظ شود و به طور مداوم در مسیر رشد قرار داشته باشد و همچنین تغییر مالکیت از حقوقی به حقیقی مانند روز گذشته روند صعودی ادامه‌داری داشته باشد می‌توانیم نسبت به آینده امیدوار باشیم. در غیر این صورت این بار نیز بازار به رشد مقطعی بسنده کرده است. در واقع بازار همان‌گونه که در روند صعودی اصلاحات نزولی دارد، در روند نزولی نیز اصلاحات صعودی را تجربه می‌کند و به این ترتیب این رشد هم می‌تواند به عنوان یکی از همین اصلاحات صعودی در مسیر نزولی بازار تلقی شود. اما اگر ارزش معاملات، تغییر مالکیت، فضای مثبت بازار و کاهش صفوف فروش ادامه یابد می‌توان نسبت به بازار خوشبین بود. طی روزهای گذشته صفوف فروش روند کاهشی داشته و در صورتی که تداوم یابد نشانه خوبی است اما هنوز برای اینکه بتوانیم آینده بازار را پیش‌بینی کنیم بسیار زود است.
به دلیل ابهامات و پیچیدگی‌های اقتصاد کشور، در حال حاضر صاحب‌نظران اقتصادی توانایی تحلیل و پیش‌بینی یک ماه آینده اقتصاد را نیز ندارند؛ هنوز سیاست‌های دولت آینده درباره نرخ ارز، قیمت‌گذاری دستوری و روابط سیاسی و اقتصادی بین‌المللی مشخص نیست. تمامی این موارد به عنوان ابهامات پیش روی اقتصاد و به تبع آن، ابهامات بازار سرمایه مطرح هستند. از همین رو تنها یک روند کوتاه‌مدت را برای بازار سرمایه می‌توان بررسی کرد. اما در مدت کوتاه یک هفته جاری می‌توانیم بگوییم که خبرهای منتشر شده درباره برجام چندان در روند معاملات بازار سرمایه اثرگذار نخواهد بود.
به نظر من تصمیم درباره برجام یک تصمیم حاکمیتی است نه تصمیم دولتی و از همین رو بازار سرمایه به‌رغم روشن‌شدن حدودی وضعیت دولت آینده اما هنوز نتوانسته ابهام برجام را حل کند و این متغیر همچنان مانند گذشته دیده می‌شود. روز گذشته هم کارشناسان بازار سرمایه تا حدی بیش واکنش نسبت به رشد بورس داشته‌اند و مثبت شدن یک روزه را نمی‌توان ملاک و معیاری برای روند بازار سرمایه دانست.
* کارشناس بازار سرمایه