ایران و رادیکالیسم بوریس جانسون

دکتر صلاح‌الدین هرسنی*

بوریس جانسون را ترامپ بریتانیا خوانده‌اند. این شباهت به جهت نزدیکی کنش‌ها و الگو‌های رفتاری او با ترامپ آمریکاست. البته با الگو‌های غیر‌متعارفی که در سوابق رفتاری جانسون دیده شده و دیده خواهد شد، می‌توان گفت که او کمی آوانگاردتر و جلوتر از ترامپ آمریکاست. در همانندی بوریس جانسون به دونالد ترامپ همین بس که او نیز می‌خواهد در پی احیا و اعاده عظمت بریتانیا باشد؛ آرزویی که در اولین سخنان دونالد ترامپ بابت احیای عظمت گذشته آمریکا در کنگره شنیده شد.

در میان موضوعاتی مانند برگزیت و یا همان خروج بدون توافق از اتحادیه اروپا که در اولویت‌های برنامه جانسون قرار گرفته، نحوه مواجهه با ایران نیز از جمله اولویت‌های دیگری است که جانسون آن را در دستور کار قرار داده است. در این باره به نظر می‌رسد که بوریس جانسون با سبک و اسلوب منحصر به فرد خود به میانه‌روی دولت ترزا می‌ در مواجهه با ایران پایان دهد. به عبارت دیگر، میانه‌روی دوران ترزا می‌ جای خود را به رادیکالیسم جانسون در مواجهه با ایران می‌دهد.

رادیکالیسم بوریس جانسون را می‌توان با شروع طوفانی او و همچنین از نحوه آرایش و چینش کابینه‌اش باز‌خوانی کرد. در این ارتباط، حمله او به جرمی کوربین رییس حزب کارگر و مهمترین اپوزیسیون دولت نو‌پای لندن اولین نشانه از نشانه‌های رادیکالیسم جانسون است. جانسون در اولین گفت‌وگو با نمایندگان مجلس عوام در حمله به کوربین اظهار کرد، کسی که دفاع از ایران را در ازای دفاع از متحدان بریتانیا ترجیح داده و از شبکه تلویزیونی انگلیسی زبان وابسته به ایران یعنی شبکه (پرس.تی.وی) آن‌هم در دفاع از ایران پول دریافت کرده است، شایسته نیست که بخواهد نگران آینده بریتانیا باشد. همچنین راهیابی همفکران جانسون به کابینه این دولت نوپا را باید نشانه دیگر رادیکالیسم جانسون در مواجهه با ایران دانست. در این ارتباط راهیابی دومینگ راب در وزارت خارجه و راهیابی خانم ترزا ویلییرز  به سمت وزارت محیط‌زیست و کشاورزی که سابقه همفکری و همکاری با سازمان مجاهدین خلق را دارد، نشانه خوبی برای ایران نیست.

اما مهم‌ترین نشانه رادیکالیسم جانسون در مواجهه با ایران، نزدیکی و شباهت تفکرات سیاسی و اجتماعی او با ترامپ است و همین قرابت و نزدیکی در نگرش‌ها سیاسی و اجتماعی است که همگرایی بیشتری میان لندن و واشنگتن در قبال تهران ایجاد می‌کند. محققا جانسون مساله آزادی نازنین راغری و همچنین آزادی کشتی انگلیسی توقیف شده استینا ایمپرو در بندر هرمزگان را دستمایه این رادیکالیسم قرار می‌دهد. بنابر‌این غیر‌منتظره نیست که حتی جانسون تنش تهران- لندن در تنگه هرمز را بهانه فشار به ایران در برجام کند. به این ترتیب می‌توان گفت که  در رادیکالیسمی که بوریس جانسون به دنبال آن است احتمال خروج بریتانیا از برجام منتفی نیست.

*کارشناس مسائل بین‌الملل

S.Harsani.k@gmail.com