بی‌توجهی به کشاورزان

با اینکه برخی مسوولان بر این عقیده هستند که بزرگنمایی تبعات سیل اخیر ناشی از سودجویی واردکنندگان است اما به گفته برخی کارشناسان خسارت سیل به زمین‌های کشاورزی بیش از آن چیزی است که دولت اعلام می‌کند‌. از این‌رو تولید محصولات استراتژیک از جمله برنج و گندم تحت‌تاثیر قرار گرفته است‌. دولت رقم خسارات سیل بر محصولات کشاورزی را ۱۳ هزار میلیارد تومان اعلام کرده است، اما کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند که تا این لحظه حداقل خسارت دو برابر رقم اعلامی دولت و حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان است‌. بر این اساس رییس نظام صنفی کشاورزی کشور می‌گوید دولت در تعیین خسارات فقط بهای محصول را در نظر گرفته و زیان به زیرساخت‌ها، هزینه تولید و سود کشاورزان را مدنظر قرار نداده است‌.
وزیر جهاد کشاورزی در روزهای پایانی فروردین ماه سال‌جاری رقم ۱۳ هزار میلیارد تومان را برای خسارت بخش کشاورزی اعلام کرد‌. در تعیین این رقم خسارات بر هر راس دام سبک ۵۰۰ هزار تومان، دام سنگین سه میلیون تومان و هر هکتار از مزارع دو میلیون تومان در نظر گرفته شده است در حالی که رصد بازار نشان می‌دهد که در حال حاضر حداقل قیمت هر راس دام سبک دو میلیون تومان، حداقل قیمت هر راس دام سنگین غیرصنعتی ۱۸ میلیون تومان است و هر هکتار گندم هشت میلیون تومان محصول آماده برداشت دارد‌. علاوه بر این در سیل اخیر خسارات قابل توجهی به مرغداری‌ها، کندوهای زنبور عسل و مزارع آبزی‌پروری وارد شده است‌. این در حالی است که محمدشفیع ملک‌زاده، رییس نظام صنفی کشاورزی کشور، رقم اعلامی دولت برای خسارت سیل به بخش کشاورزی را دور از واقعیت می‌داند و معتقد است که گزارش‌های ارسالی به نظام صنفی کشاورزی از ۱۶ استان سیل‌زده نشان می‌دهد میزان خسارات در بخش کشاورزی بسیار بالاتر از رقم اعلامی وزارت جهاد کشاورزی است‌.
وی در این خصوص ادامه داد: برآورد اولیه ما نشان می‌دهد حداقل میزان خسارات دو برابر بیش از رقم اعلامی و حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان است‌. به گفته ملک‌زاده، میزان خسارات به بخش کشاورزی در برخی از استان‌ها در ۵۰ سال گذشته بی‌سابقه است‌.
وی با انتقاد از نحوه محاسبه میزان خسارت بخش کشاورزی افزود: دولت برای هر راس دام سبک ۵۰۰ هزار تومان و برای هر راس دام سنگین سه میلیون تومان در نظر گرفته است در حالی که اکنون هر راس دام سبک در بازار حداقل دو میلیون تومان و هر راس دام سنگین غیرصنعتی ۱۸ میلیون تومان معامله می‌شود‌. ملک‌زاده با اشاره به تولید ۱۵ درصد گندم کشور در استان خوزستان، اضافه کرد: میزان خسارت بر هر هکتار از مزارع گندم حداقل هشت میلیون تومان است، اما دولت برای هر هکتار فقط دو میلیون تومان در نظر گرفته است‌.
وی اعلام کرد که اگر متوسط تولید گندم کشور در هر هکتار را چهار تن در نظر بگیریم با توجه به قیمت یک هزار و ۷۰۰ تومان برای خرید تضمینی هر کیلوگرم از این محصول حداقل خسارات قابل پرداخت باید هشت میلیون تومان باشد‌.
ملک‌زاده یادآور شد: اعداد محاسبه شده برای خسارات فقط مربوط به بهای محصول است و ما خسارات وارده بر زیرساخت‌ها، هزینه تولید و سود کشاورزان در نظر نگرفته‌ایم‌. رییس نظام صنفی کشاورزی کشور خسارات وارده بر شبکه‌های آبیاری، قنوات، چاه‌های کشاورزی و پمپ‌های آب کشاورزی را خساراتی برشمرد که بر زیرساخت‌ها وارد شده است‌. این مقام مسوول با تاکید بر لزوم سرعت و تسهیل در پرداخت خسارات به کشاورزان آسیب‌دیده از نمایندگان استان‌های سیل‌زده در مجلس درخواست کرد که پیگیر افزایش میزان و سرعت در پرداخت خسارات باشند‌.
تخریب صددرصدی مزارع گندم
در این خصوص همچنین نایب‌رییس بنیاد توانمندسازی گندم در خصوص تاثیر سیل بر اراضی کشاورزی گفت: در تمامی استان‌های سیل‌زده، خسارت‌های زیادی به اراضی گندم و جو وارد شده همچنین در مواردی در آق‌قلا مشاهده می‌شود که برخی از اراضی گندم تخریب صددرصدی داشته‌اند‌. این گفته‌ها در حالی است که مسوولان وزارت کشاورزی همچنان خسارت سیل به زمین‌های کشاورزی را نادیده می‌گیرند‌. بر این اساس مجری طرح گندم با بیان اینکه حدود پنج درصد مزارع گندم دچار خسارت صددرصدی ناشی از سیل شدند، گفت: امسال تولید گندم بیش از مصرف است‌.
اسماعیل اسفندیاری‌پور با بیان اینکه خسارت سیل به محصول گندم در گلستان حدود پنج تا شش درصد کل تولید استان است، گفت: اما اثرات بسیار مثبت این بارندگی در اواخر و اوایل سال، از نظر مقادیر و پراکنش در تولید گندم مؤثر بوده و تاحدود زیادی کاهش تولید ناشی از سیل آن استان را جبران می‌کند‌. در رابطه با استان خوزستان نیز خسارت سیل به تولید گندم نسبت به گلستان بیشتر بوده اما با توجه به شرایط مزارعی که دچار سیل نشدند و همچنین مزارع گندم دیم استان، سالی استثنایی در تولید گندم این استان را شاهد خواهیم بود‌.
وی افزود: انتظار تولید درجه عالی این استان به دلیل خسارت سیل به متوسط تبدیل شده است اما به نظر می‌رسد علیرغم خسارت سیل، تولید گندم سال ۹۸ خوزستان مطابق و یا نزدیک به تولید گندم سال ۹۷ باشد و افزایش تولید و عملکرد گندم سال‌جاری سایر استان‌ها، این خسارت را جبران خواهد کرد‌.
وی درباره اینکه چه میزان از اراضی سطح زیر کشت گندم آسیب دیده است، ادامه داد: در کل حدود پنج درصد اراضی گندم دچار صددرصد خسارت سیل‌زدگی شده است‌. اسفندیاری‌پور در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه میزان تولید در دیمزارها چه مقدار از کاهش تولید را می‌تواند جبران کند، گفت: بارندگی‌های اخیر باعث افزایش عملکرد در مزارع گندم آبی و به ویژه مزارع گندم دیم خواهد شد‌. بنابراین قطعا تولید گندم امسال بیش از نیاز مصرف داخلی است و نگرانی از بابت گندم در سال‌جاری وجود ندارد‌.
وی درباره برخی مباحث مطرح شده مبنی بر اینکه در خوشبینانه‌ترین حالت میزان تولید به کمتر از ۱۰ میلیون تن خواهد رسید، افزود: با توجه به ارزیابی‌های انجام شده پس از سیل، به نظر می‌رسد امسال تولید گندم بیش از ۱۴ میلیون تن خواهد بود و تولید کمتر از ۱۰ میلیون تن، قطعا صحیح نیست‌. مجری طرح گندم تصریح کرد: قطعا برای سال چهارم تولید گندم به پایداری خوبی رسیده و تولید این محصول در سال‌جاری بیش از نیاز مصرف سال کشور خواهد بود‌.