9 - 12 - 2019
ترس از جهانی شدن
مجیدرضا حریری*
دو مساله اساسی در کاهش تجارت فرامرزی ایران بیشترین نقش را ایفا کردند؛ تحریمهای آمریکا و عدم تمایل متولیان به جهانی شدن. نمیتوان از کنار تاثیر تنگتر شدن حلقه تحریمهای ایالات متحده بر کاهش میزان تجارت فرامرزی ایران گذشت چراکه این فشارها علیالاصول مشکل اصلی روند تجارت خارجی است و باید راهکارهایی برای آن پیدا کرد. در وضعیت کنونی که شرایط جنگ اقتصادی است قاعدتا نمیتوان بابرنامه عمل کرد چراکه ابتکار عمل در دست طرف مقابل است و ما مجبور به واکنش طبق کنش طرف مقابل هستیم. در بین همسایگان ایران بهترین بازار را کشورهای حوزه خلیج فارس دارند که با توجه به روابط سیاسی، تمایلی به همکاریهای تجاری با ایران ندارند، البته باید گفت که در جستوجوی بازار این کشورها نیز خوب عمل نکردیم و میتوانستیم از ظرفیت بازارهای آنان بهتر استفاده کنیم. اما مشکل بنیادی تجارت فرامرزی ما در عدم تمایل بخشی از بدنه بازرگانی نسبت به جهانی شدن و بالا بردن شاخصههای تجارت در کشور است. با توجه به عملکرد بخش بزرگی از سیاستمداران و تجار این برداشت به دست میآید که انگار از فعالیت در سازمان تجارت جهانی(WTO) وحشت دارند و اگر متولیان امر تجارت در پی شفافیت هستند باید به این جامعه جهانی وارد شوند و بر اساس کیفیتهای آنان عمل کنند. پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا در این بازه زمانی هرچند نمیتواند آنگونه که انتظار میرود عمل کند اما در شرایطی که به آن جنگ اقتصادی میگوییم خالی از لطف نیست. اقتصاد این کشورها شباهت زیادی به اقتصاد ایران دارد، به این معنی که اقتصاد کشورهای اوراسیا در ازای فروش مواد خام، کالا دریافت میکنند و به همین دلیل بازار این کشورها نمیتواند مقصد مناسبی برای کالاهای ایرانی باشد. در این باره معتقدم که این اقدام تاثیر مثبت دارد هرچند دیر. حضور در پیمانهای دوجانبه و چندجانبه میتواند تمرین خوبی برای اقتصاد ایران برای حضور در بازارهای جهانی باشد و انتظار میرفت که طرح پیوستن ایران به این اتحادیه بسیار زودتر اجرا شود. همانگونه که گفتم اقتصاد ایران در حال حاضر در شرایطی است که نمیتواند ابتکار عمل داشته باشد و به برنامهریزی برای رونق تجارت خارجی دست بزند. نظامیان چنین تجربهای دارند و در این شرایط دست به کنشها و واکنشهای پارتیزانی میزنند. بهترین راهکار برای کنترل افت شاخصهای رونق اقتصاد کشور، واکنشهای منطقی در قبال کنشهای طرف مقابل است و باید مدام به راهحلهای جایگزین اندیشید. زمان حال حاضر شرایط عملیاتهای چریکی است و راهحلهای عکسالعملی.
*نایب رییس اتاق بازرگانی ایران و چین
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد