تولید آماج حملات کمبود انرژی

گروه انرژی – مسوولان وعده می‌دادند که تابستان خشکسالی نخواهیم داشت، قطعی برق و جیره‌بندی آب هم اصلا ! اما حالا همزمان با کمبود و کاهش شدید گازرسانی به نیروگاه‌ها و صنایع در آستانه فصل تابستان و تاخیر در اجرای طرح‌های تعمیرات پالایشگاه‌های گاز، تیم ۲۲ نفره مدیران عامل و ارشد صنعت گاز از مالزی مشکلات این صنایع استراتژیک را مدیریت می‌کنند. در واقع با وجود آنکه ایران باید تا پایان برنامه پنجم توسعه به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز در منطقه خاورمیانه تبدیل شود، پس از منفی شدن تراز تجارت جهانی گاز کشور در آستانه فصل تابستان به دلیل کمبود گاز مصرف فرآورده‌های نفتی در صنایع و نیروگاه‌ها افزایش یافته است.
در همین حال وزیر نیرو با تاکید بر اینکه در حال حاضر کمبود گاز نیروگاه‌ها با استفاده از سوخت مایع جبران می‌شود، اعلام کرد: تا پایان تابستان امسال نیروگاه اتمی بوشهر با ظرفیت تولید ۹۶۰ مگاوات در مدار بهره‌برداری باقی می‌ماند. مجید نامجو درباره آخرین وضعیت تامین گاز مورد نیاز نیروگاه‌ها در آستانه فرا رسیدن فصل تابستان و بالا رفتن پیک مصرف برق گفت: در حال حاضر کاهش گازرسانی به نیروگاه‌ها از محل ذخایر سوخت مایع این واحدها جبران شده است. وزیر نیرو با یادآوری اینکه سال گذشته کاهش شدید گازرسانی به واحدهای نیروگاهی کشور به دلیل آغاز گسترده تعمیرات پالایشگاه‌ها بوده است، تصریح کرد: بر این اساس انجام گسترده این عملیات تعمیراتی مشکلاتی را برای تامین سوخت نیروگاه‌ها به وجود آورد.
از سوی دیگر آمارهای رسمی شرکت ملی گاز هم نشان می‌دهد: سال گذشته در مجموع حدود ۴۳ میلیارد مترمکعب گاز به نیروگاه‌ها تحویل شده که میزان گازرسانی به این واحدها در مقایسه با سال ۱۳۸۹ بیش از هفت میلیارد مترمکعب با کاهش همراه بوده است. از ابتدای امسال تاکنون هم در مجموع حدود هشت میلیارد مترمکعب گاز به نیروگاه‌های کشور تحویل شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با کاهشی حدود ۵۰۰ میلیون مترمکعبی همراه بوده است. به عبارت دیگر از ابتدای امسال تاکنون با کاهش دو درصدی گازرسانی به نیروگاه‌ها، شرکت ملی گاز به تعهدات خود در قبال وزارت نیرو پایبند نبوده است.
در این شرایط رییس کمیته تولیدکنندگان سیم و کابل سندیکای صنعت برق تاثیر افزایش قیمت مس و آلومینیوم بر قیمت تمام شده تجهیزات برق را تحلیل کرد و گفت: گرانی ارز و موانع واردات کالا از دیگر دلایل رشد قیمت فلزات رنگی در صنعت برق است. علیرضا کلاهی افزود: افزایش قیمت مس یکی از اصلی‌ترین مشکلات تولیدکنندگانی مانند تولید سیم و کابل، ترانس برق و تابلو برق است. وی با بیان اینکه مس جزو مواد اولیه کلیدی آنهاست و کاربردی‌ترین راه برای مواجهه با این مساله، پیاده‌سازی سیستم بهین‌یاب وزارت صنعت، معدن و تجارت است، اظهار کرد: کنترل تقاضا در بازار مس از طریق سیستم بهین‌یاب وزارت صنایع، بهترین راهکار برای جلوگیری از افزایش بهای این کالاست. در حقیقت اتفاقی که در هفته‌های گذشته در بورس کالا رخ داده این است که به دلیل آزاد بودن میزان تقاضا برای خریداران مختلف و نیز با توجه به اینکه متقاضیان ملزم به واریز ۱۵ درصد مبلغ مس مورد درخواست به حساب تضامنی کارگزار در بورس تا پیش از ثبت درخواست خود هستند، دست دلالان برای خرید میزان قابل توجهی از مس عرضه شده در بورس باز شده است.
اما به گزارش مهر، همزمان با کاهش شدید گازرسانی به نیروگاه‌ها، متوسط مصرف فرآورده‌های مختلف نفتی این واحدها به میزان قابل توجهی افزایش یافته است که این افزایش علاوه بر آثار زیست‌محیطی منجر به تحمیل شدن هزینه‌های مصرف فرآورده‌هایی با ارزشی همچون گازوییل و نفت کوره می‌شود.
از سوی دیگر، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی که در ماه‌های اخیر با تقاضاهای متعددی از کشورهای خارجی برای خرید گازوییل و نفت کوره روبه‌رو است، به‌دلیل کاهش گازرسانی به نیروگاه‌ها باید فرآورده‌های نفتی را به جای صادرات به بازارهای جهانی به واحدهای نیروگاهی تحویل دهد. براساس اعلام مسوولان وزارت نیرو، تا تابستان سال‌جاری با بالا رفتن پیک مصرف برق متوسط مصرف گاز طبیعی نیروگاه‌ها هم به مرز ۲۰۰ تا ۲۲۰ میلیون مترمکعب در روز می‌رسد که هنوز هیچ تعهدی از سوی شرکت ملی گاز برای تامین حتی ۵۰ درصد از این گاز ارایه نشده است. مسوولان شرکت ملی گاز یکی از دلایل کاهش گازرسانی به نیروگاه‌ها را آغاز تعمیرات اساسی و دوره‌ای شبکه انتقال و پالایشگاه‌ها عنوان می‌کنند و این در حالی است که در سال‌های اخیر تعمیرات پالایشگاهی با مدیریت ضعیفی اجرایی شده به طوری که مدت زمان تعمیرات از چهار به بیش از هفت ماه افزایش یافته است.
تاخیر در اجرای طرح‌های
انتقال و پالایش گاز
در حال حاضر اجرای طرح‌های بزرگ صنعت گاز ایران در بخش پالایش همچون ساخت پالایشگاه بیدبلند دو، طرح توسعه و بهبود فرآیند پالایشگاه سرخون و قشم، توسعه فاز سوم پالایشگاه شهید هاشمی‌نژاد و توسعه فاز دوم پالایشگاه ایلام از مهم‌ترین طرح‌های شرکت گاز بوده که همگی با بیشترین تاخیر مراحل ساخت را پشت سر می‌گذارند. با این وجود این مجموعه حتی در ساخت خطوط انتقال به منظور کاهش اتلاف گازهای همراه برای تزریق به برخی از نیروگاه‌های کشور هم تاکنون با تاخیرات زمانی قابل توجهی همراه بوده است که این تاخیرها علاوه بر عدم النفع‌های چند میلیارد دلاری منجر به اتلاف گاز کشور در برخی از مناطق جنوب کشور شده است.
بر این اساس با گذشت شش سال از ساخت و راه‌اندازی خط لوله انتقال گاز سیری به کیش و صرفه‌جویی روزانه نیم میلیون دلاری از محل جمع آوری و انتقال گازهای همراه توسط شرکت نفت، شرکت ملی گاز هنوز موفق به ساخت خط لوله انتقال گاز نیروگاه قشم نشده که این تاخیر منجر به زیانی حدود یک میلیارد دلاری در این مدت شده است. وزارت نفت اخیرا با انتشار گزارشی اعلام کرده است: از سال ۱۳۸۵ تاکنون با اجرای یک طرح انتقال گازهای همراه نفت از جزیره سیری به جزیره کیش سالانه بالغ بر ۱۸۲ میلیون دلار و در مجموع بیش از یک میلیارد دلار صرفه‌جویی حاصل شده است. از سال ۱۳۸۵ تاکنون حدود ۳۵ میلیارد فوت مکعب گازهای همراه نفت از جزیره سیری به نیروگاه کیش منتقل و مصرف شده که این میزان معادل روزانه ۵۰۰ هزار دلار صرفه‌جویی در مصرف گازوییل این نیروگاه است. در حال حاضر به طور متوسط روزانه ۱۳ تا ۲۷ میلیون فوت مکعب گاز به نیروگاه کیش منتقل شده که این میزان معادل شش میلیون بشکه نفت خام است.
به عبارت دیگر، با توقف اتلاف این حجم گاز طبیعی از مصرف روزانه ۷۰۰ هزار لیتر گازوییل در این نیروگاه جلوگیری شده است ضمن آنکه یکی دیگر از مزایای تحویل سوخت گاز به نیروگاه کیش را کاهش آلایندگی‌‌های زیست‌محیطی است. از سوی دیگر، قرار بود پس از بهره‌برداری از خط لوله انتقال گازهای همراه نفت از سیری به جزیره کیش، خط لوله انتقال گاز دیگری از سیری به جزیره قشم کشیده شود که مجری اجرای این طرح شرکت ملی گاز ایران بوده اما تاکنون این نیروگاه به شبکه گاز متصل نشده است.
مدیریت تاخیرهای
صنعت گاز از مالزی
شرکت گاز از اردیبهشت ماه امسال برنامه زمان بندی برای تعمیرات اساسی و دوره‌ای اکثر پالایشگاه‌های گاز کشور آغاز کرده اما هم‌اکنون این برنامه تعمیراتی با بیشترین تاخیر در حال اجراست. فقدان اعمال مدیریت زمان، عدم تامین به موقع برخی از کالاها و قطعات یدکی و نبود نظارت کافی برای انجام به موقع تعمیرات پالایشگاهی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی برای اتمام تعمیرات نیروگاه‌ها حداکثر تا آذرماه سال‌جاری است.
با این وجود در حال حاضر جواد اوجی مدیرعامل، مصطفی کشکولی، معاون مدیرعامل و تعداد کثیری از مدیران ارشد شرکت ملی گاز ایران از چند روز قبل تاکنون برای سخنرانی بیست و پنجمین کنفرانس جهانی گاز در کشور مالزی به سر می‌برند. نکته قابل توجه آن است که مشارکت گروهی مدیران ارشد شرکت ملی گاز این کنفرانس تاکنون هیچ دستاوردی برای صنعت گاز ایران همچون امضای تفاهمنامه یا قراردادهای همکاری با شرکت‌های بزرگ خارجی و بین‌المللی به همراه نداشته است.