31 - 10 - 2019
رنجهای صنعت دارو
«جهانصنعت»- نمایشگاه «ایرانفارما» به عنوان مهمترین رویداد دارویی خاورمیانه در حالی از سوم مهر ۹۸ در تهران برپا میشود که چند تن از کارشناسان برجسته صنعت دارو در گفتوگو با «جهانصنعت» ضمن تشریح مهمترین چالشهای موجود و پیشروی این صنعت بسیار مهم و حساس، راهکارهای کلیدی برای پشت سر گذاشتن این موانع را بیان کردند.
انتقاد از بانک مرکزی و قوانین
کارشناس ارشد حوزه دارو با انتقاد از وجود برخی قوانین و بخشنامههای دستوپاگیر، انتشار نامه بانک مرکزی درباره ارز تخصیص یافته به شرکتهای دارویی را نیز نوعی بیدقتی دانست که شرکتهای دارویی را با مشکلاتی روبهرو کرده است.
دکتر سیدامیر رضویان ضمن بیان این مطلب از بیدقتی در انتشار برخی اخبار نیز انتقاد کرد و گفت: چنین اخباری، شرکتهای تولیدی را با مشکلات بیشتری روبهرو میکند.
وی انتشار نامه بانک مرکزی درباره ارز تخصیص یافته به شرکتهای دارویی را نوعی بیدقتی عنوان کرد که باعث شد فضای منفی علیه این شرکتها شکل بگیرد. «چنین بیدقتیهایی شرایط را برای تولیدکنندگان دشوار میکند و در واقع نوعی خودتحریمی داخلی است که مشکل تهیه مواد اولیه را دوچندان میسازد به خصوص در حالیکه یکی دیگر از معضلات شرکتهای تولیدی، واردات دستگاهها و قطعات است.»
مدیر ارشد دارویی در ادامه افزود: «فشارها علیه تولیدکنندگان در حالی ایجاد شد که بعضی شرکتهای داروسازی با چندین سال فعالیت در زمینه تولید، سابقه مشخصی دارند. در شرکت ما نه تنها ارز تخصیصی همیشه برای تهیه مواد اولیه و سایر اقلام مورد نیاز صرف شده بلکه ما حتی به رقم ۳۰ درصدی که بانک مرکزی اعلام کرده است، نرسیدهایم.»
رضویان وضعیت کلی دارویی کشور را پس از شروع مجدد تحریمها خوب اما شرایط تولیدکننده را سختتر توصیف و بیان کرد: «همکاران ما در طول سال گذشته تلاش مضاعفی داشتهاند تا این مجموعه بتواند شرایط و میزان تولید را مانند قبل حفظ کند، در بازار حضور داشته باشد و داروهای مورد نیاز را تامین کند، با وجود فشارها و شرایط سختی که پیش آمد، به جز در مواردی که به دلیل تحریم برای تهیه مواد اولیه مشکل داشتیم، (که خوشبختانه آن هم رفع شده است) عرضه داروهای ما در بازار کم نشد.»
امیر رضویان معتقد است حتی در صورت ادامه تحریمها تولیدکنندگان میتوانند به کار خود ادامه دهند و داروی مورد نیاز کشور را تامین کنند، به شرط آنکه ارز مورد نیاز به موقع تامین شود و دچار خودتحریمی نشوند: «با توجه به اینکه بخش عمده مواد اولیه شرکتهای دارویی ما مثل خیلی دیگر از شرکتهای دارویی دنیا، از هند و چین تامین میشود، تحریمها مشکل کمتری برای ما ایجاد میکند و در تامین مواد اولیه برای تولید داخلی با مشکل کمتری روبهرو خواهد بود. ضمن اینکه بالا بردن موجودی و ذخیره مواد اولیه یکی از راهکارهای تولیدکنندگان برای عبور از شرایط تحریم است. به گفته رضویان، این استراتژی به شرکت آنها کمک کرده تا سال ۱۳۹۸ برای تولید دارو به مشکل برنخورد و نیازهای کشور را به موقع تامین کند. او ادامه این روش را برای حفظ سطح تولید دارو لازم دانست و گفت: «اگر بانک مرکزی همکاری بیشتری داشته باشد و ارز لازم تخصیص پیدا کند، همین روش ادامه پیدا میکند و امسال با افزایش موجودی مواد اولیه برای تولید سال آینده نیز نگرانی نخواهیم داشت.»
رضویان یکی از نتایج نمایشگاه ایرانفارما را انعکاس توانمندیهای صنعت تولید دارو عنوان کرد: «نمایشگاه میتواند این صنعت را در معرض دید قرار دهد، به شرط آنکه مخاطبان بیشتری از نمایشگاه بازدید کنند و از فعالیتهای دارویی مطلع شوند ولی تا آنجا که دیدهام اغلب خود افراد درگیر این صنعت برای بازدید به نمایشگاه میآیند و اخبار بین همین افراد منتشر و منعکس میشود.»
رضویان معتقد است باید مخاطبان ایرانفارما چه از داخل و چه از خارج کشور افزایش پیدا کنند و اقشار مختلفی را شامل شود تا بدانند که این صنعت چطور روی پای خود مانده است و با توان و قدرتمند کار میکند. در این صورت ایرانفارما میتواند بسیار مفیدتر و موثرتر باشد. وی در مجموع عملکرد مجموعه دارویی کشور را موفق دانست و گفت: «ما دوره جنگ و تحریمها را پشت سر گذاشتیم و در این دوره هم وضعیت دشواری را میگذرانیم، این بار مسائل داخلی هم اضافه شده است و صنعت فشار دوچندانی را تحمل میکند ولی همچنان بیشتر داروها تولید شده و در دسترس مردم قرار گرفتهاند، بنابراین میتوانیم نمره بالایی به این صنعت بدهیم.»
همه مشکلات از تحریم نیست
«برخی کمبودها در حوزه دارو، همیشه به دلیل تحریم یا نبود مواد اولیه نیست، بلکه در مواقعی آشنا نبودن تولیدکننده با سیستمهای بازرگانی و ندانستن وضعیت بازار چنین نتیجهای دارد. زمانی که تولیدکننده زیرساختهای بازرگانی کشور را نشناسد، با روش کار گمرک آشنا نباشد، از ساختارهای تجارت داخلی و سیستم تجاری بینالملل بیاطلاع باشد، مواد حقوقی مرتبط به کارش را نشناسد و… نمیتواند ماده اولیه مورد نیاز خود را به موقع یا با قیمت مناسب تهیه کند.»
دکتر اشکان احسانی- کارشناس صنعت دارو- با بیان این مطلب به «جهانصنعت» گفت: «گاهی ما پول داریم و محدودیت تحریم هم برایمان زیاد نیست ولی به همین دلایل یا حرفهای نبودن تیمهای بازرگانی، در تولید به مشکل برمیخوریم.»
وی ایرانفارما را امکان و محفل مناسبی برای حوزههای مرتبط با دارو معرفی کرد و گفت: «این نمایشگاه سعی میکند تجارت دارو را در کشور نهادینه کند تا گامهای اولیه مفاهیم بینالمللی واردات و صادرات برداشته شود. با توجه به موقعیت خاص کشور و محدودیتهای ناشی از تحریم، نمیتوانیم شرایط را با بقیه دنیا مقایسه کنیم ولی فضاهایی مثل ایرانفارما فرصت خوبی برای تبادل اطلاعات است.»
خصولتیها، بلای جان
عضو هیاتمدیره انجمن شرکتهای صنعت پخش ایران نیز یکی از مشکلات کلان حوزه دارویی کشور را خصولتی بودن برخی تولیدکنندههای بزرگ دانست و گفت: «اگر مسوولیتی داشتم، اولین کاری که میکردم واگذاری این بخشهای خصولتی (هلالاحمر، بانک ملی و…) به بخش خصوصی بود.
با چنین تغییر و انتقالی، کارایی شرکتها بالاتر میرفت، مدیریت بهتری مشغول میشد و بهترین سرویسها را به مردم ارائه میدادند. در آن صورت بخش خصوصی دستاوردهای خیلی بیشتری به دست میآورد و مثلا چهبسا بسیاری از شرکتهای خارجی حتی با هزینه خودشان برای شرکت در نمایشگاههای ایران اقدام میکردند.»
سیدابراهیم هاشمی با بیان این مطلب به «جهانصنعت» اظهار کرد: «برخی مواقع شاهد بودهایم وقتی در خارج از کشور، نام ایران را میآوریم برخی دستاندرکاران حوزه دارو وحشت میکنند که حتی با ما حرف بزنند. ولی پس از مذاکره و هنگامی که راهی ایران شده و از فرودگاه وارد شهر میشوند، نظرشان کاملا زیر و رو میشود. درعین حال باید توجه داشت حضور این افراد در ایران بخش عمدهای از مشکلات ما را حل خواهد کرد. به خصوص جاهایی که میخواهیم انتقال تکنولوژی داشته باشیم.»
بیاطلاعی برخی مدیران از ظرفیت تولیدکنندگان داخلی
«یک نکته درباره ایرانفارما که جای سوال دارد این است که چرا بعضی شرکتهای داخلی فعال در حوزههای مختلف دارو، مشارکت لازم در نمایشگاه را ندارند؟ دلیل را نمیدانم ولی نتیجهاش این است که مدیران ما از فعالیتها و پتانسیلهای این شرکتها اطلاعات کافی ندارند و فقط با گزینههای محدودی که قبلا با آن تعامل و آشنایی داشتهاند، همکاری میکنند.»
ابراهیم هاشمی ضمن بیان این موضوع گفت: «شرکت بخش خصوصی حساب و کتاب میکند که حضورش در ایرانفارما چه منفعتی برایش دارد؟ شرکتها باید از این مشارکت احساس برد کنند، چه در زمینه معرفی خودشان و توانمندیشان، آشنایی با شرکتهای دیگر و استفاده از دانش آنها، تبادل اطلاعات و به دست آوردن منفعت دوسویه. استراتژی برگزارکنندگان ایرانفارما باید بر این مبنا باشد که شرکتهای بیشتری در نمایشگاه حاضر شوند و دانش و تکنولوژی خود را معرفی کنند.»
ایرانفارما فضایی برای افزایش تولید قراردادی
هاشمی در ادامه این انتقاد را به بعضی شرکتهای حاضر در ایرانفارما وارد میداند: «ظاهرا این مشارکت براساس یک استراتژی و برنامه مدون و صحیح نیست و بیشتر حالت انجام تکلیف دارد. شاید دلیلش این باشد که چنین شرکتهایی هدف و نتیجه مطلوب و مورد نظرشان را از حضور در ایرانفارما مشخص نکردهاند.»
وی تصریح کرد: «خیلی از کارخانههای ما ظرفیت خالی تولید دارند، شرکتهای حاضر میتوانند از طریق مذاکراتی که در این فضا شکل میگیرد، «تولید قراردادی» را در برنامه خود قرار دهند. این امکان یکی از پتانسیلهای سیستم دارویی کشور است که تعداد زیادی از کارخانهها چه برای تولید عادی یا تحت لیسانس میتوانند از آن بهره ببرند.»
نقش مخرب بیثباتی نرخ ارز در صنعت دارو
عضو اتاق بازرگانی تهران با اشاره به تبعات جدی نوسانات بیثباتی نرخ ارز بر صنعت داروی کشور گفت: انتظار از نمایشگاه بینالمللی ایرانفارما این است که روند صادرات دارو را در شرایط سخت تحریمها تسهیل کرده و به توسعه علمی این صنعت حیاتی در کشور کمک کند.
همچنین این انتظار میرود که روند کیفی برگزاری این نمایشگاه صعودی باشد و همهساله شاهد حضور شرکتهای معتبر داروسازی جهان در این رویداد دارویی باشیم.
محمدحسین برخوردار با بیان این مطلب به «جهانصنعت» گفت: صنعت دارو در جهان به عنوان صنعت آیندهمحور شناخته میشود. در واقع صنعت داروسازی به دانش تکیه دارد و دانشی هم که لازمه رشد این صنعت است مدام به روز میشود.
به همین دلیل علم داروسازی را آیندهمحور مینامیم. همچنین این صنعت با ارزشافزوده بالا و ارزآوری فوقالعاده نقشی مهم در میان صنایع دارد.وی افزود: دارو نیازی ضروری است به همین خاطر صنعت داروسازی قابل قیاس با سایر صنایع نیست. اهمیت استراتژیک این صنعت به حدی است که رقابت برای توسعه، پیشرفت و صادرات در آن حرف اول را در جهان میزند.
برخوردار با اشاره به اینکه صنعت داروسازی کشور در حال حاضر این قابلیت را دارد که دست کم به کشورهای همجوار دارو صادر کند بیان داشت: باید بازار این کشورها (کشورهای همسایه و حوزه خلیج فارس) را به نفع صنعت داروسازی کشور در دست بگیریم.
همچنین در گامهای بعدی باید به فکر افزایش صادرات و دست یافتن به بازارهای دورتر حتی در قارههای دیگر باشیم.
عضو اتاق بازرگانی تهران گفت: نمایشگاه ایرانفارما به عنوان نمایشگاهی تخصصی باید زمینه را برای حمایت از بازرگانان معبر مهیا کرده و روند صادارت را تسهیل کند.
او افزود: صادرات موفق هم به بالا بردن سطح کیفی داروهای داخلی کمک میکند و هم با ارزآوری بالا میتواند زمینه را برای توسعه همهجانبه این صنعت در کشور فراهم کند. البته همه میدانیم در شرایطی که صنایع کشورمان به طور کامل تحت تاثیر تحریمها قرار گرفتهاند صادرات و کلا هرگونه مبادله تجاری سخت شده، اما در همین شرایط نیز میتوان با اتخاذ راهکارهای عملی و موثر و برگزاری و حضور در نمایشگاههای تخصصی و علمی که در حاشیه آنها مبادلات تجاری نیز انجام میشود، در امر صادرات نیز موفق عمل کرد.
برخوردار گفت: در حال حاضر یکی از مشکلات شرکتهای داروسازی بهخصوص در بخش صادرات و واردات بیثباتی در بازار ارز است. البته در ماههای اخیر بازار ارز ثباتی نسبی داشته که امیدواریم این روند ادامه داشته باشد.
او افزود: تحکیم جایگاه صنعت داروسازی به ارزآوری و کارآفرینی ختم خواهد شد که دو نیاز اصلی کشور را تشکیل میدهند.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد