رونمایی از کسری بودجه ۱۰۰‌ همتی

گروه انرژی- قیمت نفت در اولین روز معاملات این هفته بازارهای جهانی دوباره سقوط کرد و این بار قیمت‌ها تا آستانه ورود کانال 50‌دلاری پیش رفت؛ برنت 62‌دلار و وست‌تگزاس 59‌دلار در هر بشکه معامله شدند.
کاهش قیمت نفت که در پی تشدید تنش‌های تجاری میان آمریکا و چین و نگرانی از رکود اقتصادی و افت تقاضا برای سوخت از دو هفته گذشته در آستانه سراشیبی قرار گرفته است، در معاملات این هفته با گپ 3‌درصدی باز شد. معامله‌گران بازار نفت می‌گویند که دشوار بتوان کفی برای قیمت نفت خام دید، مگر اینکه وحشت در بازارها فروکش کند و دیدن این اتفاق سخت است یا آنکه ترامپ چیزی برای مهار ترس‌ از جنگ تجاری و رکود جهانی بگوید.
قیمت نفت روز جمعه که چین تعرفه‌ها بر واردات کالاهای آمریکایی را افزایش داد و جنگ تجاری با آمریکا را تشدید کرد، 7درصد سقوط کرده بود. قیمت نفت برنت هفته گذشته، 9/‏10‌درصد و شاخص نفت آمریکا 6/‏10 درصد نزول کرد.
چین در واکنش به تعرفه‌های دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا روز جمعه اعلام کرد که تعرفه‌های اضافی ۳۴‌درصدی را بر کالاهای آمریکایی اعمال می‌کند و بر نگرانی سرمایه‌گذاران از وقوع یک جنگ تجاری تمام‌عیار جهانی صحه گذاشت. تشدید جنگ تجاری آنقدر بر بازارها تاثیر گذاشته که حتی جروم پاول، رییس فدرال‌رزرو آمریکا گفته که تعرفه‌های جدید ترامپ، «بزرگ‌تر از حد انتظار است» و پیامدهای اقتصادی ازجمله تورم بالاتر و رشد آهسته‌تر خواهد داشت.
با آنکه برخی تحلیلگران خوشبین معتقدند که نباید تا این اندازه وحشت‌زده شد چراکه تاثیر تعرفه‌ها بر اقتصاد جهان شدید نیست اما عده زیادی از اقتصاددان‌ها چنین فکر نمی‌کنند و نسبت به رخ دادن رکود، رشد تورم، بی‌ثباتی در سطح کلان اقتصاد جهان و تنش‌های غیر‌تجاری بین قدرت‌های بزرگ هشدار داده‌اند.
همزمان تصمیم اوپک‌پلاس برای پیشبرد برنامه افزایش تولید نیز به فشار نزولی بر قیمت نفت افزود. این گروه قصد دارد در ماه می، ۴۱۱‌هزار بشکه در روز نفت را به بازار برگرداند که بالاتر از حجم ۱۳۵‌هزار بشکه در روز است که در ابتدا برنامه‌ریزی شده بود. این تصمیم در کنار جنگ تعرفه‌ای ترامپ، قیمت نفت را بیش از 10‌درصد کاهش داد تا جایی که قیمت نفت در حوالی بشکه‌ای 60‌دلار است.
کاهش قیمت نفت بیش از هر چیز بر کشورهای نفتی ازجمله ایران که بخش بزرگی از درآمد آن وابسته به نفت است، تاثیر خواهد گذاشت.
تسنیم در این رابطه طی گزارشی نوشت: «‌با توجه به منابع دولت از نفت که در بودجه ۱۴۰۴ با نفت ۶۳‌دلاری حدود ۵۴۰‌هزار میلیارد تومان برآورد شده، کاهش قیمت نفت ایران به ۵۵‌دلار و ۵۰‌دلار به ترتیب می‌تواند کسری ۷۰ و ۱۰۰‌هزار میلیارد تومان برای بودجه ایجاد کند.» براساس این گزارش، طبق لایحه بودجه 1404، قیمت برآورد شده نفت در بودجه 5/‏57‌یورو معادل 30/‏63‌دلار است، بنابراین اگر قیمت فروش نفت ایران از این عدد پایین‌تر باشد، طبیعتا کسری بودجه از کاهش منابع نفتی خواهیم داشت. میزان کسری بودجه با فرض کاهش قیمت نفت به زیر 60‌دلار است. طبق قانون بودجه 1404 منابع حاصل از نفت، گاز و فرآورده‌های نفتی مختص به دولت 540هزار میلیارد تومان است.
این محاسبات با فرض نفت 63‌دلاری محاسبه شده است. اگر فرض کنیم قیمت نفت به طور میانگین در سال جاری حدود 55‌دلار باشد، منابع حاصل از این محل برای دولت به 469هزار میلیارد تومان کاهش می‌یابد. در چنین حالتی حدود 70‌هزار میلیارد تومان کسری بودجه دولت از این محل می‌شود.
در سناریوی بدبینانه‌تر اگر قیمت نفت تا 50‌دلار کاهش یابد، منابع حاصل از نفت و گاز و فرآورده‌های نفتی به 430‌هزار میلیارد تومان می‌رسد که در این حالت کسری بودجه دولت حدود 100‌هزار میلیارد تومان می‌شود.