سیگنال سیاست پولی به بورس

«جهان‌صنعت»‌- مهم‌ترین ابزارهای سیاستگذار پولی برای رونق بازار سرمایه چیست؟‌ بورس تهران تا چه میزان تحت تاثیر بازار پولی کشور عمل می‌کند و انتظارات مثبت یا منفی را از آن می‌پذیرد؟ بنابراین بین تحولات بورس و رکود و رونق اقتصادی رابطه معناداری وجود دارد و متقابلا سیاستگذاری‌های کلان در هر کشور مخصوصا متغیرهای کلان اقتصادی و متغیر‌های پولی بازار بورس آن کشور را متاثر می‌سازد. از یک منظر کلان، بازار سرمایه ارتباط نزدیکی با ساختارهای اقتصادی کشور دارد. یکی از مسائلی که پیرامون بازارهای سرمایه مطرح است، چگونگی تعامل و تاثیرپذیری متقابل این رکن با دیگر ارکان نظام اقتصادی است. البته به نظر می‌رسد در این رابطه، متغیرهای کلان اقتصادی نسبت به متغیرهای خرد اقتصادی نقش و اهمیت بیشتری داشته باشند. در این راستا سیاست‌های پولی و مالی دولت نیز بر عملکرد بازار سرمایه و بازار بورس اوراق بهادار تاثیر بسزایی داشته باشد.
سیاست تسهیل پولی و بازار سرمایه
به‌طور کلی سیاست تسهیل پولی‌ سیاستی است که بانک مرکزی با کاهش نرخ بهره و نرخ ذخیره قانونی بانک‌ها اقدام به تسهیل شرایط تامین مالی در اقتصاد می‌کند. در سیاست‌های تسهیل پولی به دلیل پایین بودن نرخ بهره، استقراض پول برای همه آسان می‌شود و در نتیجه با افزایش سرمایه‌گذاری و توسعه فعالیت‌های اجرایی، رشد اقتصادی تقویت می‌شود اما سیاست‌های تسهیلی پولی بخشی از سیاست‌های انبساطی هستند. نتیجه فوری و کوتاه‌‌مدت سیاست تسهیل پولی، رشد شاخص‌های سهام است اما در میان‌مدت باعث رشد اقتصادی می‌شود. اگر سیاست تسهیل پولی به مدت طولانی ادامه یابد، می‌تواند منجر به رشد سریع تورم شود. به همین دلیل بانک‌های مرکزی به‌طور دوره‌ای از سیاست تسهیل و انقباض پولی برای کنترل رشد اقتصادی و تورم استفاده می‌کنند.
ابزار سیاستگذار پولی برای رونق بورس
کارشناسان معتقدند: روند منفی بورس در ماه‌های گذشته دلایل مختلفی داشت که باعث عدم‌ اعتماد به بازار سرمایه شده بود. بازار برای اینکه روند مثبت بگیرد احتیاج دارد اعتماد سهامداران برگردد. لازمه برگشت اعتماد سهامداران نیز عملی شدن اخبار مثبت است؛ یعنی اگر خبری از حذف قیمت‌گذاری دستوری یا تجدید ارزیابی در خودرویی‌ها منتشر می‌شود، باید به واقعیت بپیوندد یا حداقل نشانه‌هایی از عملی شدن آنها وجود داشته باشد. دلیل اینکه روزهای مثبتی که طی چند ماه رکودی اخیر تجربه کردیم ماندگار نبودند، این بود که مشخص شد اخبار مثبت منتشر‌ شده واقعیت نداشته و به همین دلیل رشدهایی که تجربه شدند به روند تبدیل نشدند. در این شرایط بانک مرکزی و بازارساز می‌توانند با بهره‌گیری از ابزارهای پولی در راستای رونق بازار سرمایه شرایط را برای بازگرداندن اعتماد سرمایه‌گذاران و سهامداران خرد در نیمه دوم سال فراهم کنند. یک کارشناس بازار سرمایه در این خصوص گفت: با توجه به قرار گرفتن نسبت P/E و P/S بازار سرمایه در محدوده تعادلی و پیش‌خور شدن کاهش سود شرکت‌های بزرگ بازار در فصل تابستان، انتظار ریزش قیمتی بیشتر را نداریم. حسین تقی‌نژاد با بیان اینکه بررسی متغیرهای خرد و کلان موثر بر حرکات بازار سرمایه نشان از تضاد نیروهای محرک در پیش‌بینی حرکات آینده بازار سرمایه دارد، اظهار کرد: طبق آمار منتشر‌شده بانک مرکزی درخصوص آخرین وضعیت آمارهای پولی و بانکی، نسبت پول به شبه‌پول به بالای ۳۵ درصد رسیده است که از ابتدای سال ۱۳۸۸ بی‌سابقه بوده و به این معنی است که افراد اسکناس‌های خود را از حساب‌های سپرده بلندمدت خارج کرده‌ و در حساب‌های جاری نگهداری می‌کنند. تقی‌نژاد به «تحلیل بازار» می‌گوید: به نظر می‌آید پول هر روز بیش از پیش در حال داغ شدن است و آماده‌ حرکت در بازارهای مختلف و تحریک بازارها به رشد قیمتی است. کما اینکه نقدینگی کشور به ۶ هزار و ۴۱۸ هزار میلیارد تومان رسیده است. این مدرس بازار سرمایه همچنین اظهار داشت: از سوی دیگر با ادامه‌ سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی در سال جاری، رشد نقطه به نقطه نقدینگی در فروردین‌ماه ۳۳ درصد بوده که این کاهش رشد نقطه به نقطه نقدینگی به لطف فشار بانک مرکزی بر بانک‌ها و کاهش ضریب فزاینده بوده است و همچنان شاهد رشد در پایه پولی هستیم. تقی‌نژاد با بیان اینکه نرخ بهره بین‌بانکی مجددا در حال نزدیک شدن به سقف کریدور تعیین شده است، ابراز داشت: بیشترین نرخ بهره بین‌بانکی در مدت اخیر مربوط به ۲۷ اردیبهشت ماه بوده که ۷۶/۲۲ درصد اعلام شده است، پس از آن شاهد افت نرخ بهره بین‌بانکی به ۴۱/۲۳ درصد بودیم که مجددا روند افزایشی خود را از سر گرفته و به محدوده ۶۲/۲۳ درصد در ۲۲ شهریور امسال رسیده است. وی افزود: با افزایش مقدار فروش صادراتی نفت ایران همزمان با افزایش نرخ نفت خام و دریافت پول‌های بلوکه‌شده در سایر کشورها به نظر می‌رسد دسترسی بانک مرکزی به منابع ارزی در حال تقویت شدن است و تجربه‌ تاریخی بررسی این موضوع حاکی از سرکوب بازارها و ایجاد ثبات نسبی قیمت ارز توسط بازارساز در شرایط مشابه است.
انتظارات تورمی در جامعه در حال تعدیل شدن هستند و خریداران در بازارها با احتیاط بیشتری معامله می‌کنند.
این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با توجه به وضعیت بازار تاکید کرد: چنانچه بخواهیم به صورت ویژه درخصوص بازار سرمایه صحبت کنیم باید گفت نرخ دلار همواره یکی از اصلی‌ترین محرک‌های رشد بازار سرمایه بوده است: در شرایط فعلی چشم‌انداز رشد انفجاری دلار تا پایان سال وجود ندارد و به نظر می‌رسد از این محل شاهد رشد بازار سرمایه نباشیم و بازار سرمایه بتواند به صورت خزنده رشد کند. تقی‌نژاد با توجه به قرار گرفتن نسبت P/E و P/S بازار سرمایه در محدوده تعادلی و پیش‌خور شدن کاهش سود شرکت‌های بزرگ بازار در فصل تابستان با توجه به افزایش نرخ گاز خوراک خاطرنشان کرد: انتظار ریزش قیمتی بیشتر از این محدوده‌ها را نداریم و این محدوده‌ها محدوده کم‌ریسکی جهت تکمیل پرتفوی و خرید سهم‌های بنیادی است. در حال حاضر نمادهای ارزنده‌ای با P/E آینده‌نگر کمتر از پنج در حال معامله است که می‌توانند در نیمه‌ دوم سال از نظر بازدهی جلوتر از رشد دلار و صندوق‌های درآمد ثابت باشند.