عایدی توسعه در جیب سرمایه‌داران

فریبرز رییس‌‌دانا*
شرایط کنونی جامعه به گونه‌ای است که به نظر می‌رسد دولت اصلا قصد حل مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم را ندارد. اگر دولت نتواند تغییری در قدرت خرید مردم ایجاد کند به زودی قشر کارگر و کلید تولید مملکت در وهله اول ناتوان و پس از آن از صحنه جامعه به عنوان عضوی کارآمد حذف خواهد شد‌ چراکه به ظاهر این دولت قسم‌خورده نئولیبرال‌هاست و همین امر باعث ناتوانی روزافزون طبقات پایین‌دستی جامعه شده است.
سیاست‌های اقتصادی دولت عملا هیچ‌گونه توجهی به تسهیل زندگی طبقات پایین جامعه ندارد به این دلیل که هیچ‌گاه درآمدها و منابع ثروت را به سمت دهک‌های پایین‌ هدایت نکرده است و همین امر سبب عمیق‌تر شدن شکاف بین طبقات مختلف جامعه شده است. باید برنامه‌های بنیادین برای ریشه‌کن کردن فقر تعریف کرد.
تیم اقتصادی دولت به اسم توسعه عملا برنامه‌های حمایتی را بی‌اثر کرده است چون بدون وجود نظام توزیع مناسب، توسعه در انحصار قشر خاصی باقی می‌ماند و دولت هم در این انحصار شریک است.
راه توسعه ایران از سفره کارگران می‌گذرد اما دولت به بهانه توسعه، برنامه‌های حمایتی کارشناسی نشده را در دستور کار خود قرار داده است؛ توسعه‌ای که عملا هیچ سودی جز فربه کردن سرمایه‌دارانی که عامل آشفتگی بازار هستند ندارد.
با اینکه سفره مردم به شدت کوچک شده دولت همچنان منابع درآمد را به سوی نهادهایی هدایت می‌کند که خود دلیل افزایش فاصله طبقاتی هستند. برنامه‌های حمایتی دولت به سبب اینکه از ابتدا با محوریت حمایت از کارگران و طبقه متوسط تعریف و بنا نشده به نتیجه نمی‌رسد.
بهترین راه برای کاهش فقر و توانمندسازی دهک‌های پایین‌دستی، هدایت منابع درآمدی به سمت تولید است که متاسفانه در شرایط عادی هم این برنامه به خوبی اجرا نشد. باید بر این نکته تاکید کرد که برنامه‌های اقتصادی دولت کارشناسی نشده و بدون مطالعه شرایط معیشتی جامعه است بنابراین برنامه‌هایی همچون پرداخت یارانه نقدی هم عملا بی‌تاثیر خواهد بود چراکه اگر اوضاع بازار به همین منوال پیش رود این یارانه در آفتاب گرم تورم دود خواهد شد.
*پژوهشگر و استاد دانشگاه