24 - 09 - 2019
عرضه با چراغ خاموش
گروه بورس - پس از گذشت مدتها از آخرین معامله موفق زغالسنگ در بورس انرژی ایران، روز گذشته دو محموله زغالسنگ روانه میز فروش بازار داخلی بورس انرژی ایران شد. اما شنیدهها حاکی از این است که به دلیل نبود اطلاعرسانی دقیق و به موقع این عرضه به دلیل نبود مشتری بازار دادوستد خوبی نداشت. این در حالی است که ایران به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای تولیدکننده نفت و گاز و دارنده یکی از بزرگترین ذخایر و منابع هیدروکربوری جهان شناخته میشود. از سوی دیگر با توجه به رویکرد مطرح در سند چشمانداز ۱۴۰۴ در ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران به کشور اول منطقه از لحاظ اقتصادی، سیاسی، علمی و … لزوم تاسیس بازاری متشکل جهت کشف قیمت و معامله نفت به عنوان یک کالای استراتژیک در منطقه بیش از گذشته احساس و همین موضوع زمینهساز طرح قیمتگذاری نفت در داخل کشور شد. با این حال بیش از یک میلیارد و ۲۰۰ تن زغالسنگ ذخایر قطعی در ایران وجود دارد، اما سالانه تنها ۵/۳ تا ۴ میلیون تن از این محصول استراتژیک استخراج میشود و در سال ۹۷ حدود ۵۸۰ هزار تن زغالسنگ وارد و حدود ۳۳۳ هزار تن صادرات زغالسنگ شد. در حالی برای جذب و توسعه سرمایهگذاریهای بیشتر در صنعت استراتژیک زغالسنگ، پذیرش و عرضه اولیه سهام شرکتهای فعال در صنعت زغالسنگ در بازار سهام از اهمیت زیادی برخوردار است که شروع فعالیت بورس انرژی ایران در سال ۱۳۹۱ با پذیرش و عرضه محصولات شرکت زغالسنگ کرمان بود و پس از آن نیز محصولات شرکتهای زغالسنگ البرز مرکزی، البرز شرقی، پرورده طبس و سامان کاوش طبس پذیرش شدند اما به دلیل عدم عرضه محصول، پذیرش آنها لغو شد.
بستر آماده بورس انرژی برای زغالسنگیها
روز گذشته محموله هزار تنی زغالسنگ حرارتی شرکت طبس احیا سپاهان به قیمت هر کیلوگرم چهار هزار و ۸۰۰ ریال بر روی رینگ داخلی بورس انرژی رفت. بلافاصله نیمساعت پس از این عرضه، محموله هزار تنی زغالسنگ ککشو شرکت طبس احیا سپاهان به قیمت هر کیلوگرم سه هزار و ۵۰۰ ریال عرضه شد. زمان تحویل هر دو محموله مذکور ۷ مهر امسال از جلوی در کارخانه اعلام شده و شرایط پرداخت نیز به طور نقدی به انضمام واریز ۱۰ درصد ارزش معامله نیمساعت قبل از آغاز عرضه به حساب شرکت سپردهگذاری مرکزی عنوان شده است. سیدعلی حسینی درباره آخرین تصمیمگیریها برای تعیین فرمول قیمت زغالسنگ، براساس ۵/۲۶ درصد میانگین ماهانه قیمت شمش فولاد خوزستان در بورس کالا گفت: چنانچه بهطور فرضی قیمتهای کنونی این محصول در نظر گرفته شود میتوان به ارزش بازار چهار هزار میلیارد تومانی زغالسنگ در میان سایر صنایع کشور پی برد. وی شروع فعالیت رسمی بورس انرژی ایران با معامله ۲۰۰ تن زغالسنگ حرارتی کرمان در ۱۹ اسفند ماه ۱۳۹۱ را یادآور شد و گفت: در آن روز علاوه بر ۶۰۰ تن قطران زرند و دو هزار و ۸۵۶ مگاوات ساعت برق، زغالسنگ حرارتی مجتمع زغالسنگ کرمان به قیمت پایه هر کیلوگرم پنج هزار ریال عرضه شد اما در ادامه این معاملات به دلایلی از جمله نبود مکانیسم قیمتگذاری زغالسنگ در کشور، چندان رونق نداشت. سخنگوی بورس انرژی ایران اوایل مرداد سال جاری با اشاره به ظرفیتهای بازار سرمایه برای فعالان صنعت زغالسنگ در کشور گفت: علاوه بر امکان فرآیندی شفاف و منصفانه برای تسویه معاملات، شرکتهای فعال در صنعت زغالسنگ میتوانند با استفاده از ابزارهای مالی اسلامی از جمله تعریف اوراق سلف موازی استاندارد زغالسنگ اقدام به تامین نقدینگی از طریق بستر بورس انرژی کنند.
حضور فعالان صنعت زغالسنگ در بازار سرمایه
در حالی اختلاف بر سر قیمت زغالسنگ با سازوکارهای دقیق قیمتگذاری و با رعایت انصاف میان عرضه و تقاضا میتواند به عنوان مزیت حضور فعالان صنعت زغالسنگ در بازار سرمایه تلقی شود که تعریف مدل برای قراردادهای بلندمدت عرضه محصولات در سازوکاری شفاف و عادلانه از طریق بورس انرژی ایران مهیاست. مدیرعامل بورس انرژی ایران مزایای حضور فعالان صنعت زغالسنگ در این بازار را با توجه به شفافیت معاملاتی، امکان مدیریت ریسک، استفاده از شبکههای معاملاتی بزرگ، ایستگاههای معاملاتی متعدد حدود یکصد شرکت کارگزاری فعال در کشور، نظام قیمتگذاری بر پایه عرضه و تقاضا، کاهش شدید هزینه معاملات نسبت به هزینههای رسمی و غیررسمی در بازار غیربورسی، جمعآوری دادههای یکجا از تولید، فروش و تحلیل جامع آنها و یا تسهیل در استخراج سوابق معاملاتی کالا براساس سریهای زمانی مختلف از جمله مزیتهای حضور بخش خصوصی در بورس انرژی میداند. در عین حال وجود مراجع حل اختلاف و کمیتههای نظارتی و انضباطی در بازار سرمایه این امکان را ایجاد کرده که نهاد ناظر بر این بازار ضمن رعایت بیطرفی و بدون مراجعه به محاکم قضایی، اختلافات میان تولیدکننده و مصرفکننده را بر اساس ماده ۳۶ قانون بازار اوراق بهادار کشور حل و فصل کند. به باور حسینی هماکنون صنایع بسیاری در بازار سرمایه توانستهاند پس از ورود به این بازار از رشد و توسعه قابل توجهی در صنعت و کسب و پیشه خود برخوردار شوند به طوری که این بالندگی روزافزون در میان صنایع ۳۷ گانه پذیرش شده در بازار سرمایه کشور به خوبی نمایان است. مدیرعامل بورس انرژی ایران تصریح کرد: رقابت منصفانه و شفافیت در بازار سرمایه میتواند به پیشگیری از رانت و فساد در میان شرکتهایی که امکان حضور در این بازار را یافتهاند کمک شایانی کند.
تعهدات عرضه یک محصول در بورس
سعید صمدی*- در حال حاضر تولید زغالسنگ در کشور ۵/۱ میلیون تن است که هیچ تناسبی با ذخایر کشور ندارد. عرضه این محصول بهترین اقدام برای کاهش انحصار در بازار است و با جذب مشتریان جدید شرایط برای عرضه بدون مشکل فراهم خواهد شد. در واقع عرضه زغالسنگ شاید در بورس مهم باشد اما مهمتر از آن جذب مشتری بیشتر این محصول است که باید با اقدامات جدید بستر برای حضور مشتریان جدید فراهم شود. ایران پتانسیل خوبی برای افزایش تولید زغالسنگ دارد اما برای راهاندازی و افزایش تولید نیازمند برنامهریزی بلندمدت است. باید برای عرضه یک محصول در بورس با اطلاعرسانی و آمادهسازی بستر شرایط را برای این عرضه آماده کرد. رینگهای داخلی و خارجی در بورس با توجه به عرضه محصولات مشتریان خاص خود را دارد و در صورتی میتوان در این معامله موفق بود که بستر برای حضور محصول فراهم و به مشتریان آن اطلاعرسانی دقیق از زمان و میزان عرضه محصول شود اما باید به این نکته توجه کرد که دو نوع زغالسنگ وجود دارد که نوع اول آن (ککشو) در ذوبآهن و فولادسازیها مورد استفاده قرار میگیرد و تولیدکنندگان آن قراردادهای بلندمدت با مصرفکنندگان دارند و قیمت آن با فرمولهای خاص تعیین میشود بنابراین در وهله اول معادن زغالسنگ باید به تعهدات خود در قبال مشتریان عمل کنند و در صورت مازاد میتوان آن را در بورس انرژی عرضه کرد. زغالسنگ ککشو تنوع مشتری بسیار پایین دارد، این در حالی است که سایر محصولات معدنی مانند سنگآهن، مشتریهای داخلی و خارجی بسیاری دارند اما زغالسنگ دارای چنین پتانسیلی نیست. مشتریان زغالسنگ حرارتی بسیار زیاد است و این محصول قابلیت رقابت، صادرات و بازاریابی بالایی دارد. به طوری که سال گذشته حدود ۴۵۰ هزار تن زغالسنگ حرارتی به خارج از کشور صادر شد بنابراین میتوان برای عرضه در بورس انرژی روی این محصول تمرکز کرد. در بلندمدت کشور مجبور به استفاده از زغالسنگ میشود و به سمت تولید آن پیش خواهد رفت زیرا کشور بیش از حد بر منابع گاز و مشتقات آن تکیه کرده است.
* دبیر انجمن زغالسنگ ایران
تعهدات عرضه یک محصول در بورس
سعید صمدی*- در حال حاضر تولید زغالسنگ در کشور ۵/۱ میلیون تن است که هیچ تناسبی با ذخایر کشور ندارد. عرضه این محصول بهترین اقدام برای کاهش انحصار در بازار است و با جذب مشتریان جدید شرایط برای عرضه بدون مشکل فراهم خواهد شد. در واقع عرضه زغالسنگ شاید در بورس مهم باشد اما مهمتر از آن جذب مشتری بیشتر این محصول است که باید با اقدامات جدید بستر برای حضور مشتریان جدید فراهم شود. ایران پتانسیل خوبی برای افزایش تولید زغالسنگ دارد اما برای راهاندازی و افزایش تولید نیازمند برنامهریزی بلندمدت است. باید برای عرضه یک محصول در بورس با اطلاعرسانی و آمادهسازی بستر شرایط را برای این عرضه آماده کرد. رینگهای داخلی و خارجی در بورس با توجه به عرضه محصولات مشتریان خاص خود را دارد و در صورتی میتوان در این معامله موفق بود که بستر برای حضور محصول فراهم و به مشتریان آن اطلاعرسانی دقیق از زمان و میزان عرضه محصول شود اما باید به این نکته توجه کرد که دو نوع زغالسنگ وجود دارد که نوع اول آن (ککشو) در ذوبآهن و فولادسازیها مورد استفاده قرار میگیرد و تولیدکنندگان آن قراردادهای بلندمدت با مصرفکنندگان دارند و قیمت آن با فرمولهای خاص تعیین میشود بنابراین در وهله اول معادن زغالسنگ باید به تعهدات خود در قبال مشتریان عمل کنند و در صورت مازاد میتوان آن را در بورس انرژی عرضه کرد. زغالسنگ ککشو تنوع مشتری بسیار پایین دارد، این در حالی است که سایر محصولات معدنی مانند سنگآهن، مشتریهای داخلی و خارجی بسیاری دارند اما زغالسنگ دارای چنین پتانسیلی نیست. مشتریان زغالسنگ حرارتی بسیار زیاد است و این محصول قابلیت رقابت، صادرات و بازاریابی بالایی دارد. به طوری که سال گذشته حدود ۴۵۰ هزار تن زغالسنگ حرارتی به خارج از کشور صادر شد بنابراین میتوان برای عرضه در بورس انرژی روی این محصول تمرکز کرد. در بلندمدت کشور مجبور به استفاده از زغالسنگ میشود و به سمت تولید آن پیش خواهد رفت زیرا کشور بیش از حد بر منابع گاز و مشتقات آن تکیه کرده است.
* دبیر انجمن زغالسنگ ایران
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد