پاسخ به ابهامات قرارداد توسعه میدان گازی بلال

یکشنبه ۲۴ شهریور گذشته، یکی از کارشناسان حوزه نفت در یادداشتی ‌ابهام‌هایی را درباره قرارداد توسعه میدان گازی بلال مطرح کرده بود. در این یادداشت آقای مهرورز ابراز عقیده کرده بود که قرارداد توسعه میدان گازی بلال، قرار است یک گاف بزرگ در صنعت نفت و گاز ایران را برطرف کند. اینک روابط عمومی شرکت نفت و گاز پارس در پاسخ مشروحی نکات و ابهام‌های بیان شده را در یادداشت فوق توضیح داده است.
متن کامل پاسخ شرکت نفت و گاز پارس از نظرتان می‌گذرد.
بر اساس چشم‌انداز توسعه‌ای صنعت نفت، قرار است حداقل ۷۵ درصد گاز مصرفی کشور در مدت ۲۵ سال آتی از میدان مشترک پارس‌جنوبی و میدان‌های اطراف آن تامین شود. در راستای تحقق این چشم‌انداز هم‌اکنون تمرکز اصلی تولید بر اطراف میدان مشترک پارس‌جنوبی قرار گرفته است.
در عین ‌حال از آنجایی‌که پیش‌بینی می‌شود گاز تولیدی از پارس‌جنوبی در سال‌های آینده با افت فشار مواجه خواهد شد، راهکارهای مختلفی برای جبران افت فشار و در نهایت افت تولید در نظر گرفته‌ شده است که شامل طرح‌های کوتاه‌‌مدت «نگهداشت تولید» و طرح‌های بلندمدت توسعه‌ای می‌شود.از میان طرح‌های بلندمدت، توسعه مخازن یا بلوک‌های گازی مجاور یا متصل نظیر بلال و در نهایت نصب سکوهای تقویت فشار در دستور کار شرکت ملی نفت ایران قرار گرفته است که اولین بلوک مدنظر در این حوزه میدان گازی بلال است که در شرقی‌ترین نقطه میدان مشترک پارس‌جنوبی قرار دارد. در عین‌ حال ازآنجایی‌که سیاست اصلی وزارت نفت در توسعه بلوک‌های مرزی است، توسعه این میدان در اولویت قرار گرفته است.ظرفیت میدان گازی بلال ۵۰۰ میلیون فوت‌مکعب در روز است که حدود نیمی از تولید یک ‌فاز متعارف پارس‌جنوبی را شامل می‌شود و می‌تواند بخشی از افت تولید را جبران کند.بر این اساس مقرر شده است تا در گام اول با انتقال گاز میدان بلال به سکوی سوم فاز۱۲ پارس‌جنوبی، کمبود تولید در این سکو جبران شود و گاز ارسالی برای فرآورش به پالایشگاه خشکی فاز۱۲ ارسال شود.متذکر می‌شود که قرارداد توسعه‌ای میدان گازی بلال در بیست و سوم شهریورماه امسال میان شرکت نفت و گاز پارس به‌عنوان کارفرما و شرکت پتروپارس به‌عنوان پیمانکار عمومی طرح (GC) و به‌صورت الحاقی به قرارداد بیع‌متقابل طرح توسعه جامع و یکپارچه فازهای ۱۱ تا ۲۴ پارس‌جنوبی منعقد شده است.مزید اطلاع افت فشار در پارس‌جنوبی به معنای کاهش تولید (در واقع کمبود تولید) خواهد بود که راهکار آن می‌تواند استفاده از ظرفیت بلوک‌های مخزنی مجاور نظیر بلال و نیز احداث تاسیسات فشارافزایی و یا ترکیبی از هر دو این موارد به‌عنوان راهکار بلندمدت باشد. علاوه بر راهکارهای بلندمدت ذکرشده، راهکارهای کوتاه‌مدت دیگری نیز در نظر گرفته ‌شده است که شامل اسیدکاری، مشبک‌کاری، تعمیر چاه‌ها، حفر چاه‌های جدید و لوله‌کشی بین سکوها و نیز بین سکو و خشکی است.
لذا می‌توان گفت گاز بلال جبران کمبود تولید (در واقع به‌نوعی جبران افت فشار) را خواهد نمود و لذا تعبیر صورت گرفته مبنی بر جبران افت فشار پارس‌جنوبی از این منظر صحیح است.از طرف دیگر آنچه به‌عنوان ضعف در حفاری یا تکمیل و تمیزکاری چاه‌های سکوی سوم فاز ۱۲ ذکرشده صحت نداشته و کمبود تولید سکوی سوم فاز ۱۲ که در منتهی‌الیه شرقی میدان گازی پارس‌جنوبی و در حاشیه آن واقع‌شده است، صرفا در راستای نظر شرکت ملی نفت ایران در مقطع سال‌های ۸۸-۱۳۸۶ جهت توسعه نواحی مرزی میدان مشترک (ولو حاشیه میدان و با خواص مخزنی ضعیف‌تر) بوده که البته به دلیل خواص و شناخت کامل‌تر مخزن در سال‌های بعد، توسعه سکوی چهارم فاز ۱۲ که به‌عنوان سکوی اقماری و کمکی سکوی سوم پیش‌بینی‌شده بود منتفی شده و مقرر شد موقعیت دیگری به‌عنوان سکوی اقماری سوم در نظر گرفته و لحاظ شود. بر این اساس پس از انجام مطالعات لازم، موقعیت فعلی میدان گازی بلال به‌عنوان جایگزین ۱۲D مناسب تشخیص داده شد. در خصوص حساب‌وکتاب با شرکت پتروپارس در فاز ۱۲ یادآور می‌گردد قرارداد طرح مذکور در قالب بیع‌متقابل بوده که اصولا پس از منتفی شدن احداث سکوی چهارم، سرمایه‌گذاری خاصی از جانب پتروپارس در موقعیت مربوطه صورت نگرفته و به‌تبع آن هیچ‌گونه پرداخت یا بازپرداختی به شرکت پتروپارس در این خصوص متصور نبوده و نمی‌باشد و صرفا بر اساس همان بخش‌های انجام و تکمیل‌شده کار در سه سکوی اول، قرارداد فاز ۱۲ جمع‌بندی و خاتمه یافته است بنابراین تعبیر گاف فنی و …به‌هیچ‌وجه صحیح نبوده و با توجه به شرایط بعدی که از سوی مخزن پارس‌جنوبی و افت و کاهش طبیعی تولید آن در نواحی مرزی و حاشیه‌ای دیکته شده است تصمیم صحیح مدیریتی مبنی بر عدم توجیه‌پذیری هزینه‌کرد در موقعیت ۱۲D و جابه‌جایی موقعیت سکوی آن به بلوک بلال در قالب عقد قرارداد جدید صورت گرفته است.
از طرف دیگر شرکت نفت و گاز پارس جهت استفاده بهینه از ظرفیت پالایشی فاز۱۲، گاز سکوهای اول و سوم فاز ۱۴ را به پالایشگاه فاز ۱۲ منتقل نموده و بدین ترتیب نه‌تنهاهیچ‌گونه ظرفیت بلااستفاده در فاز ۱۲ باقی نمانده بلکه در اکثر اوقات، پالایشگاه فاز ۱۲ در ظرفیتی فراتر از حد طراحی عملیاتی، در سال‌های گذشته نسبت به فرآورش و تزریق گاز شیرین به شبکه اقدام نموده است .