یاد را در پستوی خانه نهان باید کرد

فرید کرمی-  هنوز چند ماه از تخریب خانه مادری هوشنگ ابتهاج در رشت نگذشته که حالا خبر رسیده خانه احمد شاملو در خیابان ویلا ممکن است برای همیشه از خاطره شهر تهران محو شود؛ خانه‌ای که سال‌هاست غریبانه گوشه خیابان خاک می‌خورد و هر روز قفلی تازه به درهای بسته‌اش اضافه می‌شود.مدیریت شهری و از طرف دیگر مسوولان سازمان میراث فرهنگی در سال‌های گذشته ثابت کرده‌اند عزمی برای حفظ هویت گذشته تهران ندارند. درست است که آنها پشت میکروفن‌ها و در مصاحبه‌های ریز و درشت از لزوم ثبت خاطره‌ها در پایتخت سخن می‌گویند اما آنچه اتفاق افتاده تغییر چهره شهری است که دیگر یادی از گذشته ندارد.سال‌هاست دوستداران میراث فرهنگی فریاد می‌زنند که باید فکری به حال خانه‌های تاریخی و فرهنگی تهران کرد. باید لیستی از این بناهای با‌اهمیت تهیه شود تا سودجویان نتوانند به طمع برج‌سازی و افتتاح «مال»‌های ریز و درشت خاطرات شهر را ویران کنند. اما گوش شنوایی نیست که نیست. شورای شهر تهران که همگی از احزاب اصلاح‌طلب‌اند به جای انجام اقدام عملی در دوره مدیریت خود تنها و تنها  به تلاش برای نامگذاری چند خیابان به اسم بزرگان فرهنگی کشور بسنده کرده‌اند.

بسیاری از بناهای تاریخی پایتخت قربانی ناهماهنگی شهرداری و سازمان میراث فرهنگی شده‌اند. شهرداری‌ها بدون توجه به اهمیت تاریخی و فرهنگی بنا مجوز تخریب صادر می‌کنند و سازمان میراث فرهنگی هم مثل همیشه دیر از راه می‌رسد. هنوز علاقه‌مندان به این حوزه داغ تخریب خانه فروغ فرخزاد و ایرج‌میرزا را در خاطر دارند.مگر در تاریخ ادبیات ما چند هوشنگ ابتهاج وجود دارد؟ احمد شاملو مگر دیگر در عرصه شعر ما تکرار خواهد شد؟ باید قبول کنیم ما هم‌عصر کوتوله‌ها هستیم. خیلی سال است که دیگر همه عادت کرده‌ایم که انسان شاخصی کنارمان نباشد. آنها که بزرگ بودند و روزی حرف‌شان بروبیایی داشت، در خاطره‌ها ماندگار شدند و حالا آنچه باقی مانده تصویری محو است، تصویر روزهای بزرگ. انسان‌های بزرگ و عصری که دیگر تکرار نمی‌شود.

حالا و زمانی که اطراف‌مان پر است از انسان‌های کوتوله، عده‌ای تبر دست گرفته‌اند و می‌خواهند همه را هم‌قد خودشان کنند؛ کسانی که استعدادشان در قطع کردن است نه وصل کردن.

درست است که به قول هوشتگ ابتهاج آدم‌ها مهم‌اند نه خانه، اما می‌شود خانه را بهانه‌ای کرد برای یاد کردن از گذشتگان. سال گذشته هم خبر از تخریب و تغییر هویت خانه نیما یوشیج به گوش می‌رسید‌ اما عکس‌العمل به موقع رسانه‌ها و حساسیت مردم نگذاشت این اتفاق بیفتد. در رابطه با خانه شاملو هم نیاز است این اتفاق تکرار شود. مسوولان باید بدانند هویت فرهنگی تهران و بزرگانش برای شهروندان مهم‌اند. باید بدانند در روزهایی که سیاست روی همه شئون زندگی‌مان سایه انداخته، می‌شود به دامان شعر و ادبیات پناه برد.