احتمال افزایش قیمت مسکن مهر

گروه شهرسازی- « احتمال توقف طرح مسکن مهر»؛ این خبری است که برخی منابع خبری طی یک ماه گذشته زمزمه آن را آغاز کرده‌اند. اگرچه دولت همچنان بر ادامه این طرح تاکید دارد و به شدت از آن دفاع می‌کند اما برخی نمایندگان مجلس نسبت به ادامه آن تردید دارند.
هفته گذشته محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور در سفری به استان فارس و در جریان افتتاح بیش از ۱۷ هزار واحد مسکونی در شهر اوز گفته بود که باید برای مسکن طوری برنامه‌ریزی کنیم که تا پایان سال‌جاری این موضوع سرانجام خوبی یابد. احمدی‌نژاد اما نگفت که منظورش از سرانجام خوب چیست، چه آنکه براساس بودجه سال ۹۰ کل کشور هیچ اشاره‌ای برای تامین منابع مالی مسکن مهر نشده است.
اگرچه در قانون برنامه پنجم توسعه دولت مجاز شده تا حدود ۱۰ درصد از منابع مالی این صندوق را برای مسکن مهر اختصاص دهد اما این امر نیز نیازمند اجازه مجلس است.
از سوی دیگر گرانی مصالح ساختمانی به دلیل اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها سبب شده تا برخی پیمانکاران ساز گرانی را کوک کنند. برخی منابع خبری پیش‌بینی می‌کنند احتمال افزایش قیمت مسکن مهر محتمل است حتی اگر علی نیکزاد گفته باشد پیمانکاران حق افزایش قیمت‌ها را ندارند و باید مطابق با قیمت‌های قبل از هدفمندکردن یارانه‌ها عمل کنند. این گفته وزیر راه و شهرسازی اینک می‌رود که با نافرمانی قیمت‌ها نقض شود.
۸ هزار میلیارد تومان ناقابل
مسکن در ایران به دلیل مهاجرت گسترده به شهرهای بزرگ، ویرانی‌های جنگ تحمیلی، ناپایداری بخش‌های دیگر اقتصادی و نرخ چهار درصدی افزایش جمعیت در سال‌های اول پیروزی انقلاب همواره پرتلاطم و نوسانگر بوده‌است. در ابتدای دولت نهم ناگهان قیمت مسکن رشدی بی‌سابقه داشت که موجب شد دولت برای جلوگیری از رشد دوباره قیمت‌ها طرح مسکن مهر را کلید بزند.
احتمال گرانی مسکن مهر اینک بیش از سه سال از زمان اجرای طرح مسکن مهر می‌گذرد؛ زمانی که نیمی از آن به خرید و اختصاص زمین و انتخاب پیمانکار گذشت. اینک در برخی از شهرها مسکن مهر به سرانجام رسیده اما ادامه آن با تردید‌هایی روبه‌رو شده است.

امین شعبانی، عضو کمیسیون عمران مجلس در این باره گفته است که دولت در لایحه‌ بودجه سال ۹۰ هیچ اشاره‌ای به مسکن مهر و محل اعتبارات آن نکرده و تنها در ردیف بودجه متعلق به سال ۸۶ بود که خط اعتباری مشخصی تعریف نشده و هر ساله تمدید می‌شد با این اوصاف اکنون دولت فاقد منابع مالی لازم شده است.به گفته وی، دولت هشت هزار میلیارد تومان اعتبار برای مسکن مهر پیش‌بینی کرده بود که اکنون به نظر می‌رسد با عدم شناسایی منابع مالی لازم این طرح راکد خواهد ماند.شعبانی در گفت‌وگو با ایلنا می‌گوید: در اساسنامه‌ صندوق توسعه ملی نیز تاکید شده دولت فقط برای بخش کشاورزی و تولید که منجر به اشتغالزایی می‌شود، می‌تواند از این صندوق برداشت داشته باشد از آنجا که در مسکن مهر، پول در اختیار پیمانکار قرار می‌گیرد و طرحی اشتغالزا محسوب نمی‌شود بنابراین نمی‌توان به برداشت از آن دلخوش بود.در ماه گذشته بازار خرید، فروش و اجاره تحت‌تاثیر نوسانات قیمتی بازار قرار گرفت و متقاضیان مسکن را با موجی از نگرانی روبه‌رو کرد و دولت را بر آن داشت تا با ابزارهای تعزیراتی از افزایش اجاره‌بها جلوگیری کند اما با وجود این طرح‌ها، مالکان و اقتصاددانان اعلام می‌کنند که افزایش تورم، دلیل گرانی در بازار اجاره، خرید و فروش مسکن است.
آنان معتقدند که نوسان در سایر زیربخش‌های تولیدی بر بازار مسکن و هزینه تمام‌شده ساخت‌وساز موثر بوده به طوری که تولید برخی از مصالح ساختمانی با نوسان مواجه شده است و این امر بر قیمت تمام‌شده تولید ساختمان تاثیر می‌گذارد. این امر بنا بر گفته برخی از کارشناسان، نه تنها بازار مسکن را تهدید می‌کند بلکه روی مسکن مهر هم تاثیرگذار خواهد بود.
افزایش قیمت تمام‌شده هزینه‌های ساخت‌وساز به دلیل رشد بهای مصالح ساختمانی و حامل‌های انرژی و افزایش نرخ ارز یکی از عوامل جمع‌آوری نقدینگی خارج شده از طرح مسکن مهر است. همچنین تزریق نقدینگی از طریق خطوط اعتباری برای طرح مسکن مهر اصلی‌ترین عامل بر هم خوردن تعادل در بخش پولی در حوزه مسکن و ساخت‌وساز و سرازیر شدن آن به بازارهای سرمایه است.در حال حاضر مسکن مهر یکی از عوامل تاثیر‌گذار بر بازار کل مسکن است و هرگونه اتفاق در این حوزه بازار را هم دچار نوسان می‌کند. یکی از اتفاق‌هایی که در این حوزه رخ داده افزایش بهای مصالح و در نتیجه افزایش ساخت‌وساز مسکن است. در ماه گذشته بود که وزارت بازرگانی از افزایش قیمت سیمان، آهن و میلگرد خبر داد. این افزایش‌ها نشان می‌دهد قیمت انواع مصالح به کار رفته در ساختمان به طور میانگین بیش از ۱۰درصد رشد داشته است.
روزگار آشفته مسکن مهر
از سوی دیگر وزیر مسکن عنوان کرده بود که قیمت تمام‌شده مسکن مهر را در حدود متری ۳۰۰هزار تومان حفظ خواهد کرد و بر همین اساس وزارت مسکن و دستگاه‌های متولی دیگر، قراردادهای ساخت مسکن را با مجریان مسکن مهر برای سال ۱۳۹۰ بر مبنای قیمت ۳۰۰هزار تومان منعقد کرده‌اند ولی عملا افزایش ۱۰ تا ۱۵درصدی قیمت مصالح و دیگر هزینه‌های مربوط به ساخت‌وساز ساختمان، بخش عمده‌ای از قراردادهای سال ۹۰ مسکن مهر را دچار چالش کرده است، موضوعی که باید به آن توجه شود.
بیت‌الله ستاریان، کارشناس مسکن در این باره می‌گوید: دولت باید بیشتر به بحث عرضه و تقاضا در این بازار توجه کند و اجازه ندهد که عرضه کمتر از تقاضا قرار بگیرد. بنابراین با در نظر گرفتن یارانه‌ها برای تولیدکنندگان مصالح ساختمانی و حمایت از آنان می‌توان هم قیمت تمام‌شده مسکن را پایین آورد و هم باعث افزایش ساخت‌وساز و هم کاهش قیمت شد. براساس این گزارش، اجرای طرح هدفمندکردن یارانه‌ها در واقع همان آزاد‌سازی قیمت حامل‌های انرژی است و باعث افزایش قیمت مصالح ساختمانی و در نتیجه هزینه‌های تمام‌شده ساخت‌وساز شده است که تمام این عوامل روی بازار مسکن و همچنین طرح مسکن مهر تاثیر‌گذار بوده و با وجود تکذیب مسوولان امر، باز هم این امر خود به خود باعث تهدید این طرح شده است.این در حالی است که عدم برنامه‌ریزی منسجم و اجرای این طرح موجب بر هم خوردن تعادل همه ظرفیت‌ها در این حوزه شده و آینده ساخت‌وساز به خصوص در حوزه طرح مهر مبهم است. طرح مسکن مهر در صورت برنامه‌ریزی جامع و اجرای آن برای گروه‌های هدف می‌توانست طرح مناسبی باشد اما استفاده نامناسب از ظرفیت‌ها باعث شده طرح فوق در این زمینه ناکام باشد.علی نیکزاد زمستان سال گذشته گفته بود شرط احداث مسکن مهر قیمت تمام شده واحد‌ها بر اساس قیمت قبل از اجرای طرح هدفمندکردن یارانه‌هاست. درحالی که امروز با گران شدن مصالح ساختمانی این قیمت دچار نوسان شده و روزگار مسکن مهر را آشفته کرده است به طوری که حتی اگر به گفته نیکزاد، برخی از کارگاه‌های تولید مصالح راهکارهایی برای کاهش مصرف بالای انرژی در پیش بگیرند باز هم مسکن مهر گران می‌شود.