اراضی عباس‌آباد همچنان درگیر اختلاف مسوولان

| گروه مسکن| اراضی عباس‌آباد تهران سال‌هاست که درگیر اختلاف‌نظر مسوولان است و به نظر می‌رسد که این قصه سر دراز دارد و قرار است این کش و قوس بر سر ساخت و ساز در این منطقه ادامه پیدا کند. قصه از آنجا شروع شد که در زمان طاغوت و در جریان احداث ارگ سلطنتی برای مسوولان دولتی و حکومتی و نیز یک مجموعه گردشگری خاص برای مهمانان خارجی با عنوان «شهستان پهلوی» فضایی در این اراضی طراحی شد اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی مقرر شد که در بخشی از این اراضی، مجموعه فرهنگی- مذهبی مصلای تهران ساخته شود.
به این ترتیب کلنگ مصلای امام خمینی (ره) بیش از ۲۰ سال قبل در ۶۵ هکتار از این اراضی که از شمال به بزرگراه شهید همت، از جنوب به خیابان شهید بهشتی، از شرق به خیابان شهید قنبرزاده و از غرب به بزرگراه شهید مدرس محدود است به زمین خورد.
اگرچه شرکت نوسازی اراضی عباس‌آباد در زیرمجموعه شهرداری تهران در سال ۱۳۵۳ تشکیل شد اما در دوره شهرداری غلامحسین کرباسچی در تهران یعنی در سال‌های ۶۸ تا ۷۷، مطالعات مربوط به ساماندهی فضایی این اراضی انجام شد.
بر اساس نتایج این مطالعات در آن زمان، اراضی عباس‌آباد برای تامین ساخت و سازهای کافی سازمان‌های دولتی، ایجاد مرکز شهری جدید و کارآمد و استفاده چند عملکردی از این اراضی پیشنهاد شد اما این طرح به تصویب نرسید.
پس از آن، تدوین طرح جامع اراضی عباس‌آباد در دستورکار قرار گرفت که این طرح هم به دلیل مغایرت با نظر مقام معظم رهبری درباره کاربری‌های داخلی اراضی متوقف شد. به این ترتیب بازنگری در طرح جامع این اراضی در سال ۸۲ در دستور کار قرار گرفت و سرانجام در سال ۸۴ تصویب و ابلاغ شد.
تعیین تکلیف طرح جامع اراضی عباس‌آباد موجب شد که گام‌های جدی برای تبدیل تپه‌های عباس‌آباد به مجموعه‌ای با کاربری فرهنگی، گردشگری با حفظ و توسعه فضای سبز این اراضی، در دوره اخیر مدیریت شهری به طور جدی دنبال شود. به طوری که قالیباف شهردار تهران بارها در سخنان خود به عزم مدیریت شهری برای تبدیل این اراضی به بزرگ‌ترین فستیوال فرهنگی پایتخت و حتی کشورهای منطقه اشاره کرد.
شهرداری تهران طی هفت سال گذشته احداث مجموعه‌های متعدد گردشگری و فرهنگی همچون بوستان آب و آتش، گلستان منظومه شمسی و سیاره‌نما، بوستان نوروز، گلستان بنادر، باغ موزه دفاع مقدس، باغ هنر، باغ کتاب، باغ نمایش، باغ فلسفه، باغ علوم و باغ فرهنگ (مجموعه فرهنگستان‌ها) را در اراضی عباس‌آباد دنبال کرده است.
چهره عباس‌آباد زخمی است
اما با این همه، چهره اراضی عباس‌آباد از چند دهه قبل بابت مجوزهای ساخت‌وساز دولتی که در دوره شهرداری غلامحسین کرباسچی در تهران به دستگاه‌های مختلف دولتی داده شده و تا به حال نیز ادامه دارد، زخمی است. کهنه زخم‌هایی همچون ساختمان‌های اداری وزارت راه، بانک سپه، راه‌آهن و کشتیرانی که به اعتقاد مهدی چمران ، رییس شورای شهر تهران باید به جای آنها هتل ساخته می‌شد و حالا زخم‌های جدیدی که هنوز کامل نشده‌ و انگار شهرداری تهران در دوره‌های اخیر نیز این روند را ادامه داده است. با وجود اینکه برخی دیگر از دستگاه‌های دولتی همچون، استانداری تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی و وزارت نفت نیز مجوزهایی برای ساخت‌وساز در اراضی عباس‌آباد را در طول سال‌های گذشته دریافت کرده‌اند، اما به گفته چمران، محمود احمدی‌نژاد به عنوان شهردار پیشین پایتخت در زمان مسوولیت خود از مخالفان جدی ساخت‌وساز اداری در عباس‌آباد بود و مانع آن شد.
اما گویا رشته ساخت‌‌و‌ساز اداری در عباس‌آباد سر دراز دارد و این روزها اعضای شورای شهر تهران از اتفاقات نگران‌‌کننده‌ای در تپه‌های عباس‌آباد خبر می‌دهند.
به گزارش ایسنا، رییس شورای شهر تهران چندی پیش با اعلام مخالفت جدی خود با ساخت برج ۱۵ طبقه بانک مرکزی روی موزه جواهرات فعلی در عباس‌آباد به ایسنا می‌گوید: بانک مرکزی توانسته مصوبه کمیسیون ماده پنج و حتی شورای‌عالی شهرسازی را برای احداث این ساختمان در عباس‌آباد دریافت کند و پروانه ساختمانی آن هم صادر شده است.
به گفته چمران، مسوولیت‌های بانک مرکزی با موضوعات فرهنگی بی‌ارتباط است و نباید ساختمان اداری آن در عباس‌آباد احداث شود.
چمران مقصود بانک مرکزی از ساخت برج ۱۵ طبقه روی موزه جواهرات را انتقال تمامی مجتمع‌های اداری که در دیگر نقاط شهر دارد، عنوان می‌کند و این در حالی است که برابر طرح جامع باید در این نقطه ساختمان چهار طبقه بنا شود.
گویا هنوز برخی دستگاه‌ها، ایده قدیمی و بی‌سرانجام اختصاص اراضی عباس‌آباد به سازمان‌های دولتی را در سر می‌پرورانند یا تصور می‌کنند که می‌توانند این اراضی را به پایتخت اداری و مرکز تجمیع تمامی دستگاه‌های دولتی بدل کنند بی‌آنکه بدانند تکلیف این تپه‌ها امروز دیگر روشن شده و جایی برای دست‌درازی ندارد.
دادستانی در فکر تخریب اضافه طبقات است
اما آن‌گونه که چمران گفته است، چندی پیش دفتر مقام معظم رهبری طی نامه‌ای مخالفت خود را با ساخت‌‌و‌ساز اداری بانک مرکزی به صورت مکتوب اعلام کرده و به همین خاطر دادستانی در این فکر است که اضافه طبقات ساخته شده را تخریب کند.
مورد نگرانی دیگر در اراضی عباس‌آباد، ساخت یک مجتمع تجاری- اداری ۲۷ طبقه روی ایستگاه مترو است که در حال پیگیری کسب مجوز است و چمران در این باره به ایسنا می‌گوید: ساخت‌‌و‌ساز اداری و تجاری روی ایستگاه مترو به میزان مورد نیاز مانعی ندارد اما قطعا ساخت مجتمع ۲۷ طبقه در این مکان ضرورتی ندارد و باید تعداد طبقات آن تعدیل شود.
دفاع شهرداری از ساخت‌وساز در عباس‌آباد
با این وجود سید محمد‌هادی ایازی، سخنگوی شهرداری تهران در این باره، با بیان اینکه ساخت‌وساز در هفت درصد اراضی عباس‌آباد در طرح جامع این اراضی مجاز شناخته شده است، تلویحا از این اقدام دفاع می‌کند.
ایازی ساخت بنایی روی ایستگاه مترو در عباس‌آباد را منطبق با طرح جامع این اراضی دانسته و در عین حال می‌گوید: با این حال اگر شورای‌عالی شهرسازی در مورد ساخت این برج ۲۷ طبقه در عباس‌آباد نظر دیگری داشته باشد، طبعا منطبق با این نظر اقدام خواهد شد.
تشکیل شهرداری عباس‌آباد، یک وعده یا برنامه؟
هر چند اقدام شورای‌عالی شهرسازی مبنی بر صدور مجوز ساخت‌وساز دولتی در عباس‌آباد مغایر با طرح جامع این اراضی به عنوان یک سند بالادستی است اما انگیزه این نهاد از صدور چنین مجوزهایی روشن و قابل فهم است. به هر حال شورای‌عالی شهرسازی بیش از هر چیز حافظ منافع دستگاه‌های دولتی است و بر این اساس مصلحت‌اندیشی و اتخاذ تصمیم می‌کند.
اما هنوز چند مساله ابهام‌آمیز وجود دارد و آن اینکه چرا کمیسیون ماده «۵» که به ریاست شهردار تهران تشکیل می‌شود، مجوز ساخت برج بلندمرتبه بانک مرکزی را صادر کرده است؟ یا اینکه چرا سخنگوی شهرداری تهران در قبال برج ۲۷ طبقه دیگری که صدور مجوز ساخت آن در حال پیگیری است به جای اعلام مخالفت، آن را منطبق با طرح جامع اراضی عباس‌آباد می‌داند و چرا به این موضوع که ساخت بناهایی اینچنین بلندمرتبه و مشرف به تپه‌های عباس‌آباد بر خلاف ضوابط طرح جامع است، اشاره‌ای نمی‌کند؟
این طور به نظر می‌رسد که فقدان یک مرجع واحد تصمیم‌گیری برای اراضی عباس‌آباد دردسرساز شده است و حتی وجود اسناد بالادستی همچون طرح جامع این اراضی، کارایی لازم را برای حراست از زمین‌های فستیوال فرهنگی پایتخت در برابر زیاده‌خواهی برخی دستگاه‌ها و سازمان‌ها را ندارد. محمدباقر قالیباف شهردار تهران که اعتقاد دارد عباس‌آباد باید به عظیم‌ترین مجموعه فرهنگی جهان اسلام تبدیل شود، اسفندماه سال گذشته در جریان بازدید از این مجموعه اعلام کرد: در آینده نزدیک «شهرداری» مجزایی برای مدیریت یکپارچه عباس‌آباد در همه حوزه‌های خدمات شهری، زیربنایی و اجتماعی تاسیس می‌شود.
قالیباف گفته بود: اراضی عباس‌آباد از چنان وسعتی برخوردار است که درصددیم تا در راستای ایجاد مدیریت یکپارچه در این اراضی از مقام معظم رهبری که همواره با جدیت، پیشرفت پروژه‌های این مجموعه را پیگیری کرده و می‌کنند، درخواست کنیم تا با تشکیل یک «هیات امنا» برای راهبری این طرح ملی موافقت نمایند.
با این همه مشخص نیست که تشکیل شهرداری مجزا برای عباس‌آباد صرفا یک وعده بوده یا یک برنامه اجرایی در شهرداری تهران است اما شاید این اقدام در کنار تشکیل هیات امنایی که قالیباف پیشنهادش را مطرح کرده است، راه‌حل مناسبی برای جلوگیری از دست‌درازی به اراضی تنفس‌گاه تهران و بزرگ‌ترین فستیوال فرهنگی جهان اسلام باشد.