6 - 12 - 2022
اردوغان؛ آغاز یک پایان ؟
آیا تسلط یک دههای اعمال سیاستهای ترکیه توسط رجب طیب اردوغان و حزب اسلامگرای عدالت و توسعه ادامه خواهد داشت یا دوره اردوغان که به دلیل رسوایی، درگیریهای داخلی و گرایشهای بیش از حد استبدادی به شدت تضعیف شده، در آستانه افول است؟
سهشنبه گذشته پلیس در استانبول و آنکارا موجی از دستگیریهای شوکآور را به راه انداخت که شامل تاجران قدرتمند، پسران سه نفر از وزرای کابینه و رییس یکی از موسسات مالی دولتی مهم ترکیه به نام هالک بانک میشد. این اقدام پلیس ناشی از زنجیرهای از تحقیقات مربوط به فساد بود که ظاهرا بیش از یک سال در جریان بوده است. تمام این اهداف کلیدی که در این عملیات دستگیر شدند ارتباط نزدیکی با دولت اردوغان داشتهاند.
اردوغان به این اقدام پاسخ داد و اتهامات توهینآمیزی را متوجه مخالفان خود کرد. وی این اقدام را یک «عملیات کثیف» خواند که هدفش لکهدار کردن دولت وی و تضعیف پیشرفتی است که ترکیه تحت رهبری وی کسب کرده است. رییسجمهور ترکیه به توطئه تاریکی اشاره کرد که توسط گروههای تروریستی داخلی و خارجی هدایت میشود و دولتی در دولت فعلی را اداره میکند. اردوغان با تاکید بر اینکه ترکیه یک دموکراسی است و نه یک جمهوری موزفروش بیارزش، سعی کرد دستگیری بیش از ۲۰ نفر از افسران عالیرتبه پلیس در استانبول و آنکارا طی یک روز را مهندسی کند.
این اتفاقات تازهترین موج تشدید درگیری است که مدتهاست در ائتلاف اسلامگرای حزب عدالت و توسعه وجود دارد. در یک طرف اردوغان و طرفدارانش قرار دارند که ریشه سیاسیشان به جنبش فراملی اخوانالمسلمین که در سال ۱۹۲۸ در مصر تاسیس شد، بازمیگردد و در طرف دیگر گولنیستها هستند، یک جامعه مخفی که دیدگاههای مذهبی دارند و توسط فتحالله گولن که اواخر دهه ۱۹۹۰ از ترکیه گریخت و در حال حاضر در تبعیدی خودخواسته در پنسیلوانیای آمریکا به سر میبرد، رهبری میشود. اردوغان و گولنیستها که طی یک دهه اخیر تلاش نظاممندی در حزب عدالت و توسعه داشتهاند تا بنیانهای جمهوری سکولار آتاترک را تضعیف کنند و ارتش ترکیه را به زانو درآورند، حال در مقابل یکدیگر قرار گرفتهاند.
یافتن علت دقیق این امر چندان ساده نیست. البته در نهایت درگیریها بر سر قدرت است. اگر بخواهیم دقیقتر باشیم، مساله در مورد اردوغان و تشدید جنون انجام کارهای بزرگ است که به ویژگی برجسته سبک حکمرانی وی تبدیل شده است. وی به دنبال حکمرانی است که در آن هرکس مخالف وی باشد، در مقابل اراده مردم است و هرکس از وی انتقاد کند به ترکیه حمله کرده و به منزله دشمنی است که باید خنثی شود.
چندان مشخص نیست که این مقابلهبهمثلها در آینده به کجا کشیده خواهد شد. به نظر میرسد شرایط بدتر و بدتر شود، به خصوص با نزدیک شدن به انتخابات مهم محلی، ریاست جمهوری و پارلمانی که از مارس سال ۲۰۱۴ آغاز میشود. متحدان گولن در میان نیروهای پلیس پیشتر مجموعهای از جزییات مربوط به رسیدگی به فساد را افشا کردهاند. معاملات غیرقانونی دهها میلیارد دلاری با ایران، فساد مالی میلیون دلاری مربوط به رییسهالک بانک و پسر وزیر کشور ترکیه و چندین مورد دیگر که گفته میشود تنها نوک کوه یخ شناور هستند.
مساله مهم موجود این است که اقبال سیاسی اردوغان به طور جد کاهش یافته است. رفتار بیگذشت، لحن آمرانه و واکنش تهدیدگرانه وی به اعتراضات پارک گزی که شش ماه پیش رخ داد، باعث شد وی ارتباط طلایی خود را از دست بدهد. وی اشتباهات و محاسبات غلط پی در پی داشته است. وی بیش از هر زمانی دمدمی مزاج، اقتدارگرا و گردن کلفت مآب به نظر میرسد. وی مطمئنا از دشمنان دوری میکند اما رویکرد مشابهی در مقابل متحدان نهتنها در میان گولنیستها بلکه در میان حلقه یاران خود دارد.هاله شکستناپذیری وی ترک برداشته است.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد