افزایش صددرصدی دستمزد هم کفایت نمی‌کند

محمدرضا تاجیک نماینده مجمع عالی نمایندگان کارگری کشور در شورایعالی کار می‌گوید: دستمزد ۱۴۰۰ باید بیشتر از تفاضل دو سبد یعنی بیشتر از یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان افزایش یابد. به عبارت دقیق‌تر، افزایش هزینه‌ها باید جبران شود و در کنار آن، قدرت خرید کارگران نیز افزایش یابد.
شب چهارم اسفندماه بالاخره در ارتباط با نرخ سبد معاش خانوارهای کارگری، توافق حاصل شد. این سبد که قرار است مبنای چانه‌زنی در مذاکرات مزدی ۱۴۰۰ قرار بگیرد، با امضای سه طرف گفت‌وگو، شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومان نرخ‌گذاری شد. این عدد از دایره انتظارات کارگران بسیار پایین‌تر است. کارگران توقع داشتند عدد سبد، بسیار بیش از این ارقام باشد و محاسبات مستقل نیز این مساله را تایید می‌کرد.
محمدرضا تاجیک در ارتباط با این سبد و عدد آن به خبرگزاری ایلنا می‌گوید: عددی که گروه کارگری محاسبه کرده بودند و در نظر داشتند، بسیار بیشتر از این رقم بود. کارگران برای سبد معاش، عدد بیش از هفت میلیون تومان را در نظر داشتند.
به گفته وی، نمایندگان کارگری دستمزد، دو عدد کف و سقف در نظر داشتند: یکی هفت میلیون و ۲۰۰ هزار تومان و دیگری هفت میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اما در نهایت، عدد شش میلیون و ۸۹۵ هزار تومان برای سبد معاش مصوب شد.
نظریه برای مزد ۱۴۰۰
یکی از شاخص‌های چانه‌زنی‌های مزدی کارگران، «فاصله ریالی دو سبد معیشت» است، یعنی تفاضل سبد معیشت محاسبه‌شده برای مزد ۱۴۰۰ و سبد معاش ۹۹ که ۴ میلیون و ۹۴۰ هزار تومان نرخ‌گذاری شده بود.تاجیک با بیان اینکه فاصله دو سبد متوالی، حدودا یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان است، می‌گوید: اگر فاصله دو سبد را در افزایش مزد ۱۴۰۰ لحاظ کنند یعنی مزد فعلی را به اندازه یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان افزایش دهند، تازه «فریز مزدی» یا تثبیت قدرت خرید کارگران اتفاق افتاده و عملا «افزایش مزدی» رخ نداده است. برای افزایش واقعی دستمزد، باید بیش از یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان به دستمزد دریافتی کارگران افزوده شود.
وی تاکید می‌کند: بنابراین اگر به دستمزد فعلی، یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان بیفزایند، فقط قدرت خرید کارگران را در حد قدرت خرید سال ۹۹ تثبیت کرده‌اند و عملا مزد را افزایش نداده‌اند. در طول ماه‌های سپری‌شده در سال ۹۹ تا پایان دی ماه، هزینه‌های زندگی حداقل یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان افزایش یافته و اگر این رقم به دستمزد فعلی افزوده شود، تنها فریز مزدی و تقلیل نیافتن «سطح پوشش دستمزد» محقق شده است. با این حساب، توقع داریم در سال ۱۴۰۰، بیش از یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان دستمزد کارگران افزایش یابد تا در عمل، «قدری»، فقط قدری معیشت کارگران بهبود یابد و قدرت خرید افزایش پیدا کند.
نماینده کارگران در شورایعالی کار یادآوری می‌کند: چهار سال پیش از این، در زمان وزارت کار آقای ربیعی، مصوب شد که فاصله دستمزد با سبد هزینه‌های زندگی در یک بازه حداقل ۵ساله به صفر برسد و بعد از آن، دیگر دغدغه این را نداشته باشیم که هر سال چند درصد از افزایش هزینه‌های زندگی در افزایش مزد سالانه اعمال می‌شود. متاسفانه چنین طرحی تا امروز اجرایی نشده و شکاف مزد و هزینه‌های زندگی مدام عمیق‌تر شده است. به همین دلیل توقع داریم در مذاکرات مزدی ۱۴۰۰، بیش از تفاضل دو سبد معاش، به مزد کارگران افزوده شود تا بتوانیم ادعا کنیم در جهت از بین بردن شکاف و به صفر رساندن آن، حرکت کرده‌ایم.
۲ میلیون و ۵۲۰ هزار تومان، برابر با دستمزد فعلی کارگران
به گفته تاجیک، در چهارم اسفند، سبد خوراکی‌های خانوار، دو میلیون و ۵۲۰ هزار تومان نرخ‌گذاری شد که در واقع، حدودا برابر با دستمزدی است که در حال حاضر کارگران کشور دریافت می‌کنند.او در ارتباط با این اعداد نگران‌کننده بیشتر توضیح می‌دهد: براساس آمارهای تورمی دی‌ماه، سبد بسیار حداقلی خوراکی‌های خانوار ۳/۳‌نفره، دو میلیون و ۵۲۰ تومان نرخ‌گذاری شد که برابر با دستمزد فعلی کارگران کشور است. این برابری معنایی جز این ندارد که کارگران هرچه در سال جاری به عنوان مزد گرفته‌اند، صرف هزینه‌های خوراکی خانوار شده و ریالی برای تامین اقلام غیرخوراکی شامل مسکن، درمان، آموزش و حمل‌و‌نقل باقی نمانده است. به عبارت دیگر، کارگران برای تامین اقلام غیرخوراکی اصلا مزد نگرفته‌اند. این اعداد به شدت نگران‌کننده است و مشخص می‌کند که چقدر زندگی کارگران در سال جاری با دشواری و مصیبت همراه بوده است. با روندی که در پیش گرفته‌اند، این عقب‌ماندگی‌ها هر سال بیشتر می‌شود چراکه هر ماه و هر هفته، تورم افسارگسیخته به جامعه کارگری کشور فشار می‌آورد و اختلاف میان هزینه‌ها و مزد را تشدید می‌کند.
صددرصد افزایش دستمزد، باز هم ناکافی است
به گفته تاجیک، اگر مزد ۱۴۰۰ را صددرصد هم افزایش دهند باز هم کارگران عقب هستند و باز هم عقب‌ماندگی‌های مزدی جبران نمی‌شود چراکه پایه مزد فعلی، یک میلیون و ۹۱۱ هزار تومان است و تفاضل و فاصله دو سبد (افزایش هزینه‌ها در طول سال)، یک میلیون و ۹۵۰ هزار تومان، پس صددرصد افزایش دستمزد هم نمی‌تواند افزایش هزینه‌ها را بپوشاند و عقب‌ماندگی‌ها را کامل از میان بردارد.
او در ادامه تاکید می‌کند: البته تورم و «کنترل تورم» نیز در حفظ قدرت خرید کارگران و امید به بهبود معیشت، نقش بسزایی دارد کمااینکه اگر وضعیت تورم مانند سال ۹۹ باشد، هر عددی که به مزد کارگران اضافه کنند، بازهم بی‌معنی است و به زودی ارزش و اثر خود را از دست می‌دهد. «توان خرید» وقتی افزایش می‌یابد که دولت بتواند تورم را مهار کند و در این زمینه، به جامعه کمک کند وگرنه هر عددی به دستمزد افزوده شود، بلافایده است و باز هم عقب‌ماندگی معیشتی تشدید خواهد شد.