اگر «ناخدا خورشید» را دوست ندارند نمایش ندهند

گروه فرهنگ- این روزها سینماتک قلهک، فیلم‌های کارگردان‌های مطرحی شبیه ناصر تقوایی و رخشان بنی‌اعتماد را به شکل تک سانس نمایش می‌دهد و بعد از نمایش فیلم، جلسه نقد و بررسی فیلم‌ها را برگزار می‌کند. این نشست‌ها که فقط مخصوص مخاطبانی است که در باشگاه تماشاگران سینماتک قلهک عضو هستند، از تاریخ بیست و هشتم مهر ماه نمایش خود را آغاز کرده‌اند و تا امروز فیلم‌هایی از کامران شیردل، محمدرضا مقدسیان و محمد شیروانی به نمایش درآمده‌اند.
جمعه پنجم آبان‌ماه فیلم «ناخدا خورشید» ناصر تقوایی در سینما قلهک نمایش داده شد و ناصر تقوایی در جلسه نقد و بررسی پس از نمایش این فیلم از نحوه نمایش ناخدا خورشید در تلویزیون گلایه کرد.
ناخدا خورشید یکی از مطرح‌ترین آثار ناصر تقوایی است که بارها از تلویزیون پخش شده است اما هر بار چند صحنه از آن را حذف کرده‌اند. این فیلم با بازی داریوش ارجمند داستان خواجه ماجد است که ناخدا خورشید را لو می‌دهد و بار قاچاق لنج ناخدا به آتش کشیده می‌شود.
تقوایی که سال‌هاست فیلم جدیدی نساخته و در رسانه‌ها نیز حضور کمرنگی دارد، درباره نسخه نمایش داده‌شده ناخدا خورشید در تلویزیون گفت: آخرین نسخه‌ای که از ناخدا خورشید در تلویزیون دیدم، ۳۷ دقیقه کوتاه‌تر از آن چیزی بود که من ساختم. اگر این فیلم را با تمام صحنه‌هایش دوست ندارند،‌ نخرند و نمایش ندهند نه اینکه هربار پنج تا ۱۰ دقیقه از آن را بیرون بیاورند بدون اینکه چرایی‌اش مشخص باشد. نمی‌دانم چرا اما آخرین باری که تلویزیون این فیلم را نمایش داد هر کاری که ناخدا خورشید با یک دستش انجام می‌داد، قیچی شده بود.
تقوایی در ادامه جلسه نقد و بررسی ناخدا خورشید با اشاره به نابودی مکان‌هایی که در آنها فیلم ساخته است، ادامه داد: متاسفانه بسیاری از مناطق ایران مدام در حال دگرگونی هستند و به صورت مداوم هویت خود را از دست می‌دهند. هرجای ایران که من تاکنون فیلم ساخته‌ام پس از مدتی، نابود شده است. نمی‌دانم این از بداقبالی من است یا رسم زمانه. «نفرین» را در جزیره «مینو» ساختم اما آنجا از بین رفت.
«ناخدا خورشید» را در بندر «کنگ» ساختیم که یکی از معتبرترین بنادر ایرانی بود اما آخرین تصاویری که از آنجا در تلویزیون دیدم، شبیه جایی مانند ساوه است! و هیچ هویتی از قبل ندارد. «رهایی» را در گناوه ساختم و دیگر آنچه شما از گناوه به یاد دارید، دیده نمی‌شود.
«ای ایران» را در ماسوله ساختم اما بار آخر که به آنجا رفتم تصمیم گرفتم دیگر پا به ماسوله نگذارم چون همه شهر در حال تبدیل شدن به سیمان است. تاریخ همیشه از جغرافیا اتفاق می‌افتد چراکه هر واقعه‌ای در یک مکانی روی می‌دهد ضمن آنکه برای بازسازی هریک از مکان‌ها سال‌ها زمان نیاز است با این حال باز هم می‌بینیم که کم و بیش در شهرهای مختلف ما هویت دیرینه‌مان از بین می‌رود و این باعث تاسف است.
تقوایی در ادامه نشست خاطراتی از زمان ساخت فیلم ناخدا خورشید گفت و اشاره کرد: من چندسالی مشغول ساختن مجموعه «کوچک جنگلی» برای تلویزیون بودم که البته آنچه ساخته شد هیچ ربطی به من و متنم ندارد.
در آن مدت تجربه علی حاتمی که ۱۰ سال معطل ساخت فیلمش بود، جلوی چشمم بود و بالاخره خودم را از شر آن فیلم راحت کردم. پس از آنکه من از مجموعه «کوچک جنگلی» جدا شدم یک گروهی از تیمم هم از سوی گروه جدید رانده شدند.
من آن زمان داریوش ارجمند را برای نقش میرزا و سعید پورصمیمی و فتحعلی اویسی را برای نقش‌های دیگر انتخاب کرده بودم که آنها را از آن مجموعه بیرون کردند که نکند چون با من بوده‌اند، وسط کار قالشان بگذارند.
من این گروه را جمع کردم و با آنها «ناخدا خورشید» را ساختم، حتی جالب است که بگویم ما مجبور شدیم بیش از ۵۰ درصد از بازی‌های فتحعلی اویسی روی دریا را با کمک بدل بگیریم چون او کارمند تلویزیون بود و هر روز تماس می‌گرفتند که اگر به تهران برنگردی اخراجت می‌کنیم. چنان جنگ اعصابی برای اویسی به وجود‌ آورده بودند که او از گفتن یک سلام جلوی دوربین عاجز بود.
پردیس سینمایی قلهک، نمایش فیلم‌های کارگردان‌های ایرانی را تا بیست و چهارم آبان‌ماه ادامه خواهد داد و در هفته‌های آینده میزبان نمایش فیلم‌هایی از رخشان بنی اعتماد، بهمن کیارستمی، مجید برزگر، ابراهیم مختاری و… خواهد بود. این جلسات نمایش، هر هفته روزهای جمعه ساعت ۱۶ و روزهای یکشنبه و چهارشنبه، ساعت ۱۸ برگزار می‌شود. علاقه‌مندان برای اطلاعات بیشتر و عضویت، می‌توانند با شماره تلفن ۲۲۶۴۳۵۵۹ تماس بگیرند یا به آدرس تهران، خیابان شریعتی خیابان یخچال جنب پارک موزه آب پردیس قلهک مراجعه کنند.