بازار هنوز هم اصلاح می‌کند

گروه بورس- روز گذشته بازار بورس تهران در شرایطی نوسانی به کار خود پایان داد که همزمان با تغییرات قابل‌توجه در روند معاملات، نگرانی‌های جدیدی در میان سرمایه‌گذاران به وجود آمد. در ابتدای روز، شاخص کل بورس با یک رشد نسبی همراه بود و بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند که این روند مثبت ادامه یابد اما پس از گذشت چند ساعت، فشار فروش به شدت افزایش یافت و بازار وارد فاز نزولی شد. این تغییرات ناگهانی و چشمگیر نه‌تنها شاخص کل را با افت 11‌هزار واحدی مواجه کرد بلکه باعث خروج گسترده سرمایه از بازار شد. در این شرایط در حالی که برخی نمادها همچنان در محدوده مثبت قرار داشتند، بیشتر نمادهای بزرگ بازار تحت تاثیر عرضه‌های سنگین به وضعیت منفی رفتند.
این روز پر از فراز و فرود در بورس تهران می‌تواند به نوعی منعطف‌ترین ویژگی‌های بازار سرمایه را به نمایش بگذارد؛ جایی که واکنش‌ها به اخبار اقتصادی، سیاسی و حتی تغییرات در جریان نقدینگی می‌تواند بر روند معاملات تاثیرات عمیقی بگذارد. در این گزارش، به بررسی جزئیات روند معاملات، تاثیرات بازار بر نمادهای بزرگ و تحلیل وضعیت گروه‌های صنعتی پرداخته خواهد شد تا در نهایت تصویری روشن‌تر از چشم‌انداز بازار سرمایه در روزهای آینده به دست آید.
در روز گذشته بازار بورس با روندی منفی به پایان رسید و شاخص کل بورس تهران با افت 11‌هزار واحدی در سطح 2‌میلیون و 414‌هزار و 969 واحدی بسته شد. این کاهش شاخص در حالی رخ داد که در ساعات ابتدایی آغاز معاملات، شاخص کل با رشد نسبی مواجه شده بود و تا حدودی نوید یک روز مثبت را می‌داد اما پس از گذشت چند ساعت، روند کلی بازار تغییر کرد و به سمت منفی پیش رفت.
در طول معاملات دیروز، 63‌درصد از نمادهای بازار به طور منفی معامله شدند و 37‌درصد باقیمانده روندی مثبت را تجربه کردند. به عبارتی، 534نماد با کاهش قیمت روبه‌رو شدند و به نوعی فشار فروش در این نمادها بیشتر از تقاضای خرید بود. در مقابل 308نماد دیگر در وضعیت مثبت قرار گرفتند که نشان‌دهنده وجود تقاضا در برخی بخش‌های بازار بود. در این میان سرانه خرید حقیقی‌ها معادل 1/41‌میلیون تومان و سرانه فروش حقیقی‌ها 4/55‌میلیون تومان ثبت شد که این خود نشان‌دهنده وجود فشار فروش بیشتر از خرید در بین فعالان حقیقی بازار بود.
مجموع ارزش کل معاملات بازار بورس در روز جاری به رقم 90‌هزار و 698‌میلیارد تومان رسید که از این مقدار، ارزش معاملات خرد به بیش از 12‌هزار‌میلیارد تومان بالغ شد. این حجم از معاملات نشان‌دهنده فعالیت نسبتا بالا در بازار بود، اگرچه بیشتر این حجم معاملاتی به خرید و فروش در نمادهای خاص اختصاص داشت و برخی بخش‌ها با کاهش فعالیت مواجه بودند.
شاخص کل فرابورس نیز در این روز با رشد نسبتا اندکی مواجه شد و در سطح 23‌هزار و 442 واحدی به پایان رسید. از سوی دیگر، شاخص هم‌وزن فرابورس در سطح 133‌هزار و 732 واحدی قرار گرفت که نشان‌دهنده نوسانات متفاوت در نمادهای فرابورس نسبت به بورس اصلی بود.
در میان نمادهای مهم بورس تهران، بیشترین نمادهای منفی دیروز شامل «فارس»، «فملی» و «فولاد» بودند. این نمادها که در هفته‌های اخیر به دلیل تقاضای بالا و گزارش‌های مثبت سود، روند صعودی خوبی را تجربه کرده بودند، دیروز با کاهش قیمت مواجه شدند و در میان نمادهای منفی قرار گرفتند. این تغییر روند در نمادهای بزرگ بازار تاثیر زیادی بر شاخص کل بورس گذاشت و باعث شد که بازار در پایان روز به روند منفی برسد.
از سوی دیگر نمادهای «کچاد»، «شتران» و «پارسان» در بازار دیروز در بین نمادهای مثبت قرار گرفتند و شاهد رشد قیمتی در این نمادها بودیم. این نمادها با افزایش تقاضا و معاملات مثبت همراه شدند و بخشی از فشار منفی بازار را جبران کردند. در فرابورس نیز وضعیت مشابهی مشاهده شد. نمادهای «شگویا»، «سامان» و «آریا» با کاهش قیمت روبه‌رو شدند در حالی که نمادهای «مارون»، «زاگرس» و «فزر» روندی مثبت داشتند و در نهایت در محدوده مثبت به پایان رسیدند.
در گروه‌های صنعتی، دیروز شاهد عملکرد متفاوتی بودیم. صنایع خودرو، بانک‌ها، فلزات اساسی، فرآورده‌های نفتی، شیمیایی، انبوه‌سازی و کانه فلزی از جمله گروه‌های صنعتی بودند که در بورس توانستند عملکرد نسبتا خوبی داشته باشند و جزو برترین گروه‌های صنعت به شمار می‌آمدند. این صنایع، به ویژه در بازار منفی دیروز توانستند با جلب توجه سرمایه‌گذاران و تقاضای بیشتر، در مقابل افت کلی بازار مقاومت کنند.
در نهایت با توجه به افت شاخص کل بورس و نوساناتی که در بخش‌های مختلف بازار مشاهده شد، به نظر می‌رسد که بازار در روزهای اخیر تحت تاثیر چند عامل از جمله فشار فروش، تغییرات قیمت در نمادهای بزرگ و واکنش سرمایه‌گذاران به اخبار اقتصادی و سیاسی قرار گرفته است در حالی که برخی صنایع و نمادها توانسته‌اند روند مثبتی را تجربه کنند اما به طور کلی، بیشتر بخش‌های بازار در این روز تحت تاثیر فروش‌های زیاد و کاهش قیمت‌ها قرار گرفتند.
پیش‌بینی آینده
بازار سرمایه دیروز پس از مدت‌ها با یک تغییر قابل‌توجه در روند معاملاتی روبه‌رو شد و به طور خاص درگیر عرضه‌های سنگین و فشار فروش شدیدی گردید. این تغییر در روند بازار باعث شد که شاهد جدالی جدی میان فروشندگان و خریداران باشیم که تا حدودی شرایط بازار را پیچیده‌تر از روزهای گذشته کرد. برخلاف روند آرام و حتی صعودی که در روزهای اخیر مشاهده شده بود دیروز فروشندگان توانستند کنترل بیشتری بر بازار پیدا کنند و در نتیجه فشار عرضه در بیشتر نمادها، به ویژه نمادهای بزرگ به وضوح احساس شد. برخی نمادهای مهم و تاثیرگذار بورس که در روزهای اخیر روند مثبتی داشتند دیروز به صف فروش رسیدند و به طور ملموسی در معرض فروش‌های سنگین قرار گرفتند.
این فشار عرضه در بازار باعث شد که بسیاری از سهامداران و سرمایه‌گذاران با احساس نگرانی به وضعیت بازار نگاه کنند. فروشندگان با قدرت بیشتری نسبت به خریداران عمل کردند و در نتیجه، بسیاری از نمادها در موقعیت منفی قرار گرفتند. در این میان، نمادهای بزرگ مانند «خودرو» که پیشتر با تقاضای زیادی روبه‌رو شده بودند دیروز شاهد افت قیمت و فشار فروش بودند. این امر به طور واضح نشان داد که بازار در حال حاضر تحت تاثیر عرضه بیشتر از تقاضای خرید است و در این شرایط، بسیاری از سهامداران محتاط‌تر عمل کردند.
با این حال آنچه می‌تواند نکته امیدوارکننده‌ای برای بازار باشد، معاملات دقایق پایانی بود. در این زمان، برخی نمادهای تاثیرگذار، به ویژه نمادهایی مانند «خودرو» نشان دادند که هنوز میل به صعود در میان بخش‌هایی از بازار وجود دارد. به عبارت دیگر، هرچند در طول روز فشار فروش بیشتر بود اما در دقایق آخر، بخشی از سرمایه‌گذاران به بازار بازگشتند و نشان دادند که هنوز تمایل به خرید و بازگشت به موقعیت‌های قوی‌تر وجود دارد. این نشان می‌دهد که بازار همچنان در شرایطی قرار دارد که می‌تواند پس از یک دوره اصلاحی کوتاه‌مدت، روند خود را به سمت مثبت تغییر دهد.
در این شرایط به نظر نمی‌رسد که بازار در روزهای آینده افت شدید یا ادامه‌دار را تجربه کند. هرچند فشار فروش در کوتاه‌مدت ممکن است ادامه یابد اما با توجه به واکنش‌های مثبت برخی نمادها در انتهای معاملات دیروز، احتمال بازگشت تقاضا در روزهای آینده وجود دارد. به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران و سهامداران به این نکته اشاره دارند که احتمالا بورس در روزهای آینده افت چندانی نخواهد کرد و می‌تواند با یک روند متعادل و حتی صعودی ادامه یابد.
در خصوص آینده نزدیک بازار به نظر می‌رسد که معاملات امروز ممکن است با شروعی منفی همراه باشد. آغاز معاملات در محدوده‌های منفی می‌تواند نتیجه فشار عرضه در ابتدای روز باشد اما نکته مهم اینجاست که اگر در نیمه دوم روز تقاضا به بازار بازگردد و سهامداران و سرمایه‌گذاران تمایل بیشتری به خرید نشان دهند، این تغییر در سمت تقاضا می‌تواند به یک بازگشت قوی به بازار منجر شود. چنین سناریویی که بازگشت تقاضا در نیمه دوم روز را به دنبال داشته باشد، می‌تواند بهترین اتفاق ممکن برای بازار سرمایه باشد. در این صورت، سرمایه‌گذاران و سهامداران که در حال حاضر نگران روند منفی بازار هستند، به نوعی به دیدگاه امیدوارکننده‌ای برای روزهای آینده خواهند رسید.
در نهایت با وجود فشار عرضه در بازار دیروز و احتمال شروع معاملات امروز در محدوده منفی، سرمایه‌گذاران امیدوارند که این اصلاح قیمت‌ها کوتاه‌مدت باشد و بازار بتواند با بازگشت تقاضا و به تدریج روند صعودی خود را از سر گیرد. بسیاری از سهامداران که در روزهای گذشته منتظر فرصت‌های خرید بودند، امیدوارند که پس از یک افت کوچک و اصلاح قیمتی بتوانند به موقعیت‌های مناسب‌تری برای خرید و سرمایه‌گذاری دست پیدا کنند. به نظر می‌رسد که این روند می‌تواند در کوتاه‌مدت به نفع بازار تمام شود و به رشد دوباره شاخص‌ها و نمادهای مهم بازار منجر گردد.
بررسی آماری بازار
روز گذشته بازار بورس تهران شاهد نوسانات قابل‌توجهی بود که در نهایت به خروج پول از بازار انجامید. در مجموع، 218نماد شامل سهام شرکت‌ها، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی در محدوده مثبت 2 تا 3‌درصد قرار داشتند. این نمادها نشان از رشد نسبی و مثبت در آن بخش از بازار داشتند. در مقابل 46نماد دیگر در محدوده مثبت یک تا 2‌درصد رشد داشتند و 81نماد دیگر در محدوده مثبت صفر تا یک‌درصد قرار داشتند. در حالی که بخش کوچکی از بازار به صورت مثبت عملکرد داشت، 85نماد در محدوده صفر تا منفی یک‌درصد تغییرات قیمت داشتند. این تعداد نماد نشان‌دهنده نوسان‌هایی در سطح صفر بود که بازار نتواست روند صعودی خود را ادامه دهد.
در همین حال، 125نماد در محدوده منفی یک تا 2‌درصد قرار داشتند که نشان‌دهنده شروع فشار فروش در بازار بود. این فشار بیشتر در نیمه دوم روز بر نمادهای مختلف اثر گذاشت. از سوی دیگر 263نماد در محدوده منفی 2 تا 3‌درصد تغییرات قیمت داشتند و در نهایت، سه نماد در صف فروش قفل شدند و در محدوده منفی 3‌درصد باقی ماندند. در مجموع، 42‌درصد از بازار در محدوده مثبت و 58‌درصد در محدوده منفی قرار داشتند که نشان‌دهنده فشار شدید فروش در بخش عمده‌ای از بازار بود.
در بخش ارزش معاملات، سفارش‌های فروش پنج خط اول سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی به مبلغ 550‌میلیارد تومان رسید در حالی که سفارش‌های خرید به مبلغ 021/1میلیارد تومان ثبت شد. این تفاوت قابل‌توجه میان حجم سفارش‌های خرید و فروش می‌تواند به نوعی نشان‌دهنده نااطمینانی و تغییرات شدید در تقاضا و عرضه در بازار باشد. این نکته حاکی از آن است که اگرچه تقاضای خرید در برخی نمادها بالا بود اما فشار فروش به طور گسترده‌تر در بازار تاثیرگذار بود.
در بخش فعالیت حقیقی‌ها و حقوقی‌ها، روز گذشته 820/195 کد حقیقی اقدام به خرید کردند که مجموع ارزش خریدهای آنها 434/11‌میلیارد تومان بود. در مقابل، 651/2 کد حقوقی به خرید پرداخته و مجموع ارزش خرید آنها به 542/9‌میلیارد تومان رسید. در طرف مقابل، تعداد فروشندگان حقیقی به 431/199 کد رسید که مجموع ارزش فروش آنها 919/12‌میلیارد تومان بود. در حالی که 574/2 کد حقوقی با مجموع فروش 068/8‌میلیارد تومان به فروش پرداختند. این داده‌ها نشان می‌دهند که در مجموع، حقیقی‌ها و حقوقی‌ها در هر دو طرف خرید و فروش فعال بودند اما در نهایت فشار فروش حقیقی‌ها بیشتر از خرید آنها بود.
جالب‌ترین نکته‌ای که در طول روز مورد توجه قرار گرفت، خروج پول از بازار بود. از ابتدای روز تا پایان آن، بازار شاهد روندی منفی و خروج پول از بورس بود. در مجموع، بیش از 200/1‌میلیارد تومان خروج پول از بازار ثبت شد که این می‌تواند نشانه‌ای از عدم اعتماد به روند صعودی بازار و کاهش رغبت به خرید سهام در این روز باشد. این خروج پول به خصوص در نیمه دوم روز شدت گرفت و پس از ساعت 10:30صبح، بازار در شرایط نزولی قرار گرفت. در این زمان، تعداد نمادهای مثبت از تعداد نمادهای منفی کمتر شد و از آن زمان، هیچ‌گاه روند مثبت به طور قابل‌توجهی بازنگشت.
در بخش تغییرات صف‌ها نیز روز گذشته 155نماد در صف فروش قرار داشتند که نشان‌دهنده ادامه فشار فروش و نگرانی سرمایه‌گذاران از شرایط بازار بود. از این تعداد، 122نماد صف فروش کمتر از حجم مبنا داشتند و دو نماد نیز صف فروش بدون معامله بودند. این به آن معنی است که در برخی نمادها، حتی با وجود فشار فروش، حجم معاملات به حد نصاب نرسیده و در نتیجه معامله‌ای صورت نگرفته است، همچنین 179نماد در صف خرید قرار داشتند که از این تعداد، 104نماد صف خرید کمتر از حجم مبنا داشتند و یک نماد صف خرید بدون معامله بود. به طور کلی، صف‌های خرید در مقایسه با صف‌های فروش حجم کمتری داشتند که نشان از احتیاط و تمایل کمتر به خرید در بازار داشت.
در طول روز تغییرات زیادی در وضعیت صف‌های خرید و فروش اتفاق افتاد. در مجموع، 15نماد از صف خرید به صف فروش تبدیل شدند، 156نماد از محدوده مثبت به صف فروش رسیدند و 95نماد از صف خرید به وضعیت منفی تغییر پیدا کردند. در عین حال، 16نماد از صف فروش به وضعیت مثبت بازگشتند، 49نماد از وضعیت منفی به صف خرید رسیدند و دو نماد نیز از صف فروش به صف خرید منتقل شدند. در مجموع، 369نماد خروج پول و 243نماد ورود پول را تجربه کردند که نشان‌دهنده تغییرات چشمگیر در جریان نقدینگی بازار بود.
این تغییرات نشان‌دهنده نوسانات شدید و عدم تعادل میان عرضه و تقاضا در بازار بود. به طور کلی روز گذشته برای سرمایه‌گذاران و فعالان بازار یک روز نوسانی و با فشار فروش بالا بود که در پایان به خروج پول و کاهش اعتماد به بازار منتهی شد.