بازگشت غم انگیز

 از بازدهی منفی سرمایه‌گذاری در پرسودترین فصل بورس بنویسیم‌، از کاهش مکرر نسبت P/E  بازار سهام یا از بازگشت غمناک شاخص کل به کانال ۲۴ هزار واحدی تفاوت نمی‌کند؛ حال بورس بد است‌.

شاخص‌های بازار سهام دیگر رنگ به روی سهامداران نگذاشته‌اند‌‌. مدتی است هر روز صبح که درهای تالار شیشه‌ای حافظ به روی فعالان بازار سهام گشوده می‌شود، هیاهوی روز جدید معاملاتی در تالار موج می‌زند اما زمان به نزدیکی‌های ظهر که می‌رسد، تابش خیره‌کننده ارقام قرمز در تابلوها دیگر توانی برای سهامداران باقی نمی‌گذارد‌.

نشستن و خیره نگریستن به افت روزانه ارزش سرمایه‌گذاری، آن هم برای خرده سرمایه‌گذارانی که اغلب به امید سفته‌بازی و کسب سودهای کوتاه‌مدت برای گذران امورات روزمره زندگی در روزهای سخت اقتصادی‌، پا به بازار سرمایه گذاشته‌اند، افسرده‌کننده است‌.

 کاهش ۴/۶ درصدی تعداد خریداران

آمار منتشر شده توسط اداره آمار و اطلاعات شرکت بورس نیز نتایج نا امیدکننده‌ای برای سرمایه‌گذاران به همراه دارد‌‌.

اینگونه است که از ابتدای سال جاری در پایان هر ماه شاهد خروج درصد قابل توجهی از سرمایه‌گذاران از بازار سهام هستیم‌‌.

گزارش‌های ماهانه عملکرد بورس نشان می‌دهد در فروردین ماه امسال ۸/۲۱ درصد خریداران از بورس تهران خداحافظی کردند‌‌. در ماه دوم سال با بهبود نسبی فضای معاملات‌،تعداد خریداران در مقایسه با ماه قبل از آن تنها ۷/۲ درصد کاهش یافت‌‌. در خرداد ماه در حالی که پیش‌بینی می‌شد با فرارسیدن فصل مجامع بازار سهام رونق گیرد‌،بورس شاهد کوچ ۲/۱۰ درصدی خریداران بود‌‌. و اما در فصل داغ مجامع ۴/۶ درصد از تعداد خریداران بورس کاسته شد‌.

از میان ۹۶ هزارو ۱۱۶ خریدار ماه گذشته‌، ۲۳ هزار و ۹۹۰ نفر اقدام به خرید سهام دو شرکت تازه‌وارد پالایشگاه بندرعباس و بیمه ملت کرده و حدود ۲۴ درصد از کل خریداران ماه پیش را شامل شده‌اند بنابراین بدون در نظر گرفتن این دو عرضه اولیه، تعداد خریداران با کاهش چشمگیری روبه‌رو شده است‌.

درحالی که کارشناسان اقتصادی همواره به لزوم افزایش جمعیت سهامداری کشور تاکید می‌کنند، از ابتدای سال جاری تا ماه گذشته‌ هر ماه شاهد کاهش تعداد خریداران هستیم و این روند هشداری است برای مسوولانی که به توسعه بازار سرمایه می‌اندیشند ‌‌.

  شاخص ۱۱۰۰ واحد سقوط کرد

بررسی عملکرد بورس اوراق بهادار تهران در ماه گذشته آمار غمگین‌کننده‌تری نیز برای سهامداران دارد ؛ میانگین بازدهی سرمایه‌گذاری آنهایی که به پای بورس ماندند در ماه گذشته به منفی ۴/۴ درصد رسیده است و این درحالی است که این متغیر در ماه پیش از آن منفی ۹/۱ درصد بوده است‌. همچنین میانگین بازدهی بازار سهام از ابتدای سال نیز منفی ۴/۳ درصد برآورد شده است‌.  مهم‌ترین متغیر بازار سهام که متوسط بازدهی سرمایه‌گذاری را نشان می‌دهد در ماه گذشته با یک‌هزار و ۱۴۴ واحد ریزش و قرار گرفتن در عدد ۲۵ هزار و ۲۱ واحدی به کار خود پایان داد‌. شاخص کل اولین روز مردادماه را با ۲۵ واحد ریزش و ورود به کانال ۲۴ هزار واحدی آغاز کرد‌.  این درحالی است که به عقیده کارشناسان، عبور شاخص از خط حمایت ۲۵ هزار واحدی و ورود آن به کانال ۲۴ هزار واحد می‌تواند زمینه سقوط سنگین بورس را فراهم کند و عاملی باشد برای اینکه شاخص گرفتار افت و ریزش بیشتری شود‌.

میانگین بازدهی بازار سهام در۲۱ خرداد ماه به صفر درصد رسید و در پایان همان ماه منفی شد‌‌ این درحالی است که به دلیل ریزش شاخص از ۲۶ هزار و ۱۶۵ واحد اول تیرماه به ۲۵ هزار و ۲۱ واحد آخر تیر، در این ماه به منفی ۴/۴ درصد رسید اما برخی از سهامداران با زیان‌های بیش از ۲۰ تا ۵۰ درصدی و حتی بیشتر هم روبه‌رو شده‌اند‌.  این درحالی است که در ۲۱ روز کاری ماه گذشته در برابر رشد ۹روزه شاخص کل‌، این متغیر در ۱۲ روز دیگر با ارقام منفی مواجه بوده است‌.

 P/E بازار ۳/۲ مرتبه پایین آمد

بر اساس گزارش اداره آمار و اطلاعات معاونت بازار شرکت بورس اوراق بهادار تهران، آمار دادوستدهای تیر ماه حاکی از کاهش ۳/۲ مرتبه‌ای نسبت P/E بازار سهام در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته است‌.

این متغیر که در پایان تیرماه سال گذشته ۳۲/۷ مرتبه بود‌،‌در ماه گذشته با ۳/۲ مرتبه کاهش به ۲/۵ مرتبه رسیده است‌.  بررسی متوسط نسبت قیمت به درآمد (P/E) صنایع بورسی نشان می‌دهد از بین ۳۶ صنعت حاضر در بورس اوراق بهادار تهران، ۱۱ صنعت متوسط قیمت به درآمدی کمتر از ۵ مرتبه دارند در حالی که این نسبت برای پنج صنعت بیش از ۱۰ مرتبه است‌.  متوسط نسبت قیمت به درآمد صنعت دباغی چرم با یک شرکت ۴۱۴ مرتبه است‌‌.  بجز این صنعت که P/E منطقی دارد‌، صنعت پیمانکاری صنعتی با دارا بودن یک شرکت (صدرا) با پیش‌بینی سود ۵۳ ریال، نسبت قیمت به درآمدی بالغ بر ۲۹ مرتبه دارد‌.

همچنین کمترین P/E بازار متعلق به تنها شرکت حاضر در صنعت سایر واسطه‌گری‌های مالی با ۹۷/۲ مرتبه است که خودرو و ساخت قطعات با ۱۸/۳ مرتبه و انتشار و چاپ و تکثیر با ۴۱/۳ مرتبه در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند‌.  همچنین گروه ساخت رادیو، تلویزیون و دستگاه‌ها و وسایل ارتباطی با ۵۹/۳ مرتبه، استخراج نفت، گاز و خدمات جنبی جز اکتشاف با ۶۰/۳ مرتبه، شرکت‌های چند رشته‌ای صنعتی با ۹۵/۳ مرتبه، محصولات شیمیایی با ۳۰/۴ مرتبه، بانک‌ها با ۳۴/۴ مرتبه، خدمات فنی و مهندسی با ۴۱/۴ مرتبه، محصولات کاغذی با ۶۰/۴۰ مرتبه و سیمان، آهک و گچ با ۶۹/۴ مرتبه مرتبه در رتبه‌های بعدی جای دارند‌.

 حجم و ارزش معاملات صعودی

از سوی دیگر علاوه بر اینکه آخرین روز کاری بورس در تیرماه با ثبت کمترین حجم معاملات در ۲۸ ماه اخیر یعنی با ۷/۱۳ میلیارد تومان به پایان رسید، بررسی اعداد و ارقام به دست آمده نشان می‌دهد طی ۲۱ روز کاری ماه گذشته و با حمایت‌های عملی برخی نهادهای مالی بیش از ۷/۵ میلیارد سهم به ارزش یک‌هزار و ۹۶ میلیارد تومان داد و ستد شد که بخش عمده‌ای از این حجم ناشی از عرضه اولیه و معاملات ۱۴۵ میلیارد تومانی سهام پالایشگاه بندرعباس‌، ۶۶ میلیارد تومانی بیمه ملت و ۱۱۰ میلیارد تومانی سایپا بود‌.  ه این ترتیب دو متغیر ارزش و حجم معاملات در مقایسه با خردادماه ۵/۸ و ۲۷ درصد رشد کردند‌.  این آمار و ارقام و گفت‌وگو با فعالان تالار شیشه‌ای به خوبی نشان می‌دهد ویترین اقتصاد کشور از اواخر سال گذشته آنقدر کدر شده است که اگر مسوولان بازار سرمایه و دولت در اسرع وقت فکری برای درخشش آن نکنند، ممکن است با خروج تدریجی سرمایه‌گذاران‌ تا چندی دیگر بورس به یادها سپرده شود؛ هر چند مسوولان بازار سرمایه در واکنش به کاهش مجدد P/E بازار همچنان توجه سرمایه‌گذاران را به ارزشمندی سهام موجود با قیمت‌های پایین جلب می‌کنند و دعوت به سرمایه‌گذاری در بازار سهام نیز همچنان در مقدمه صحبت‌های مسوولان شنیده می‌شود‌‌.