به جای سهمیه بندی  تولید را تقویت کنید 

 گروه بازرگانی- وقتی سال گذشته پرونده کالاهای کوپنی بسته شد شاید کسی فکرش را نمی‌کرد که ممکن است کالا برگ دوباره به چرخه اقتصادی برگردد. اگرچه آغاز هدفمندی یارانه‌ رسما توزیع کوپن را زیر سوال برد اما از گوشه و کنار خبر می‌رسد که دولت قصد دارد نابسامانی‌های اقتصادی را با سهمیه‌بندی کالاها از طریق توزیع کوپن جبران کند. طرح کوپنی کردن کالاها در شرایط فعلی موافقان و مخالفانی دارد و معلوم نیست سرانجام این طرح (که عده‌ای آن را اظهارنظر شخصی و نه طرحی کارشناسی شده می‌دانند) به کجا برسد.

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس از اجرای طرحی برای ساماندهی اقتصاد خبر می‌دهد که با اما و اگرهای فراوانی مواجه است.در همین رابطه بخش‌خصوصی یکی از مخالفان پرو پا قرص سهمیه‌بندی کالاهاست.عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی تهران در همین زمینه با انتقاد از کوپنی شدن کالاها تصریح کرد: فسادآورترین کار در اقتصاد، کوپنی کردن کالاهاست چراکه اقتصاد کوپنی با تقلب و دلالی همراه است بنابراین اگر مسوولان تصمیم بگیرند دوباره اقتصاد کوپنی راه بیندازند مشکلات دیگری به وجود می‌آید.اسدالله عسگر اولادی افزود: اقتصاد کوپنی مختص زمان جنگ است، این در حالی است که کشور ما در حال حاضر با کمبود کالا مواجه نیست اما از آنجا که گرانی وجود دارد دولت فکر می‌کند با سهمیه‌بندی کالاها می‌تواند سوءمدیریت را جبران کند.به اعتقاد این فعال اقتصادی، دولت به جای سهمیه‌بندی کالاها باید به فکر کاهش قیمت تمام شده باشد.وی در توضیح این موضوع اظهار کرد: صنایع متوسط و کوچک درحال حاضر زیرفشار هستند و دولت هیچ سیاستی برای کمک به آنها ندارد. ما نیز بارها در این مورد هشدار داده‌ایم اما واقعیت این است که برای رهایی از شرایط فعلی باید به واحدهای تولیدی کمک کرد نه سهمیه‌بندی کالاها.

عسگری اولادی افزود: کاهش واردات با ابزار تعرفه نیز یکی دیگر از راهکارهای است که می‌تواند منجر به شکوفایی تولید و کاهش قیمت‌ها شود اما آنچه شاهدیم این است که مسوولان رغبت بیشتری به واردات دارند تا حمایت از صادرات و تولید داخل.
رییس اتاق ایران- چین با بیان اینکه جنگ اقتصادی با وفور کالا در کشور جور درنمی‌آید، تصریح کرد: بازگشت به سیاست‌های دهه ۶۰ برای اقتصاد امروز سیاستی غلط است زیرا شرایط سال‌های ۶۰ با وضعیت موجود بسیار متفاوت می‌باشد.
مخالفت مجلس
اما با اینکه کوپنی شدن کالاها از سوی ارسلان فتحی‌پور، رییس کمیسیون اقتصادی مجلس مطرح شده با این حال خود مجلس نیز با طرح یادشده مخالف است. ایرج ندیمی، عضو کمیسیون اقتصادی در خصوص اینکه طرح سهمیه‌بندی کالا در حال حاضر در چه وضعیتی قرار دارد و چه آینده‌ای برای آن پیش‌بینی می‌شود، گفت: این طرح هنوز به کمیسیون اقتصادی مجلس ارجاع نشده و در مرکز پژوهش‌ها در حال بررسی است. وی توضیح داد: بررسی طرح در مرکز پژوهش‌ها دلیلی بر قانع شدن مجلس نیست.
نماینده مردم لاهیجان ضمن ابراز مخالفت با این طرح گفت: ضرورتی برای ورود مجلس به مسایل به این شکل وجود ندارد و مجلس باید سیاست‌های کلی را مشخص کند.
ما باید در کمیسیون مشکلات موجود را بررسی کنیم و ببینیم در حوزه تولید و توزیع چه مشکلاتی وجود دارد و چگونه می‌توان آن را حل کرد مثلا چرا برخی کالاها کمتر تولید می‌شود یا چگونه می‌توان بازار را تنظیم کرد و از این قبیل موارد.
این نماینده مجلس با تاکید بر اینکه شرایط کنونی کشور به هیچ‌وجه شباهتی به شرایطی که در دهه ۶۰ و زمان جنگ تحمیلی تجربه کردیم ندارد، گفت، به نظر می‌رسد که این طرح ضرورتی نداشته باشد و اگر در کمیسیون مطرح شود نیز قطعا با مخالفت مواجه خواهد شد.
نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در خصوص سیاست سهمیه‌بندی کالاها گفت: این طرح هم مانند همه طرح‌هایی که مطرح می‌شود قطعا نقاط ضعف و قوتی دارد. باید توجه داشت که اگر پیش از این حوزه اقتصاد کشور مدیریت شده بود کار به اینجا نمی‌رسید. اکنون دیگر باید مدیران سلایق شخصی را کنار بگذارند و به حق و حقوق مردم فکر کنند .
بیگی تاکید کرد: نظارت‌ها بر بازار باید فراگیر، مستمر، دایمی و حقیقی باشد و با بحث نظارت مسکن‌وار و مقطعی برخورد نشود چراکه نظارت بر بازار به دوربین دست گرفتن و سر زدن به یک خیابان محدود نمی‌شود.نماینده میاندوآب تصریح کرد: در شرایط فعلی می‌توان به سهمیه‌بندی کالاها برای عبور از بحران موجود اندیشید البته به شرط آنکه مدیریت مناسب صورت گیرد و حالا که ناچارا این سیاست را می‌پذیریم باید درست عمل شود.
سرنوشت ستاد بسیج اقتصادی
دی‌ماه سال گذشته و به دنبال پایان ماموریت ستاد بسیج اقتصادی که مسوول توزیع کوپن در کشور بود بسیاری از کارمندان آن بیکار شدند اگرچه این نهاد در حال حاضر تق‌ولق اداره می‌شود اما شاکله اصلی آن همچنان برقرار است، از این‌رو ستاد بسیج اقتصادی به عنوان یکی از موافقان اجرای طرح بدش نمی‌آید دوباره کوپن توزیع شود.
مدیر کل ستاد بسیج اقتصادی در همین خصوص تاکید کرد: توزیع کوپنی کالاهای اساسی در صورت تشخیص دولت و تامین اعتبار می‌تواند همچنان بهترین روش برای تضمین رسیدن این کالا‌ها به مردم و به‌ویژه اقشار آسیب‌پذیر باشد.
بهمن حاج‌علی با بیان اینکه یک کالا وقتی با ارز مرجع و ارز آزاد وارد کشور می‌شود به ‌طور طبیعی دچار اختلاف قیمت خواهد شد، اظهار کرد: اگر به دنبال اجرای صحیح توزیع در کشور و ایجاد عدالت در این بخش باشیم، با توجه به اینکه یک شبکه‌ توزیع گسترده دقیق با سابقه بیش از ۲۰ ساله در کشور وجود دارد، سیستم استفاده از کالا‌برگ می‌تواند به خوبی اهداف ما را محقق کند.
حاج‌علی با بیان اینکه تجربه استفاده از کالابرگ سال‌ها در کشور وجود داشته و به مردم تضمین می‌داده که کالاهای اساسی به دست مردم می‌رسد، ادامه داد: وقتی کالایی با قیمت مناسب به کشور وارد می‌شود، می‌توان آن را در یک منطقه که حضور مردم کم‌درآمد در آن واضح است با ایجاد صف‌های طویل توزیع کرد.
شکل جدید کوپن
سابقه ورود کوپن به ایران مربوط به دهه ۶۰ است و با شرایط خاص آن سال‌ها این طرح منطقی به نظر می‌رسد اما در حال حاضر طرح یادشده مورد مخالفت کارشناسان اقتصادی قرار دارد، با این حال سخنگوی ویژه کمیسیون تولید ملی با تکذیب هرگونه فرآیند اقتصادی برای بازگشت به مکانیسم اقتصادی در دهه ۶۰ از ارایه تخصیص کالاهای ضروری و مورد نیاز مردم در قالب کارت‌های الکترونیکی یا مکانیسم‌هایی پیرامون آن نظیر بن کالایی خبر داد‌. جعفر قادری با اشاره به اینکه نظام کوپنی مدنظر دولت و مجلس نیست، اظهار داشت‌: تخصیص ارز به کالاهای ضروری و همچنین سهمیه‌بندی آنها برای عرضه به مردم به هیچ وجه تداعی‌کننده اقتصاد دهه ۶۰ نیست زیرا در حال حاضر کشورهای پیشرفته همانند آمریکا، آلمان و بریتانیا یارانه کالاهای ضروری را نیز در قالب مکانیسم‌های خاص خود ارایه می‌دهند‌.