تارنمای وعده‌های جدید

گروه فناوری- زمانی که پایان سال فرا می‌رسد، همواره این پرسش ایجاد می‌شود که برنامه دولت برای سال آینده چیست؟ اقداماتی که در نظر گرفته کدام‌ها هستند و برای اصلاح و بهبود عملکرد خود چه راهکارهایی در نظر گرفته است؟ وزارت ارتباطات نیز مانند دیگر نهادهای دولتی برنامه‌هایی را برای سال آینده در نظر گرفته است. آمادگی برای ورود اینترنت۵G، توسعه اینترنت اشیا، مقررات‌گذاری در حوزه فعالیت کسب‌و‌کارهای اینترنتی به منظور جبران خلأ قانونی در این حوزه و نظارت بر عملکرد فعالان کسب‌و‌کارهای مجازی در حوزه ICT از جمله برنامه‌های این وزارتخانه به شمار می‌روند. با این همه کارشناسان معتقدند اینترنت ۴G نیز هنوز از زیرساخت‌های مناسب در کشور برخوردار نیست. با وجود آمارهای مثبتی که معاونان وزارت ارتباطات ارائه می‌کنند اما آمارهای دولت دیگر قابل اعتماد نیستند. همچنین صحت آمارهایی که درباره کشورهای همسایه ارائه می‌شود نیز مشخص نیست. از سوی‌ دیگر سردار جلالی، رییس سازمان پدافند غیر‌عامل معتقد است اینترنت اشیا نباید در کشور توسعه یابد و در رابطه با تکنولوژی باید مشابه کره‌شمالی عمل کنیم. وزارت ارتباطات اگرچه در سخن عنوان می‌کند که طرفدار توسعه اینترنت اشیا بوده و قصد دارد تکنولوژی در کشور را گسترش دهد اما فعالان اینترنت اشیا اظهار می‌کنند که سال‌ها تلاش کرده‌اند تا مجوز فعالیت در این حوزه را دریافت کنند و اکنون نیز نگاه امنیتی شدیدی بر آنها حاکم است، از سوی‌ دیگر موظف هستند تمامی اطلاعات خود را به وزارت ارتباطات و وزارت اطلاعات ارائه دهند، سال‌جاری با وجود تمامی ادعاهای وزارت ارتباطات در عمل شاهد توسعه اینترنت اشیا نبودیم مگر با تلاش بخش خصوصی آن هم در زیر فشارهای شدید امنیتی. گروهی از نهادهای دولتی معتقدند استارت‌آپ‌ها باید از آنها مجوز بگیرند در غیر این صورت باید فیلتر شوند، اگرچه وزارت ارتباطات عنوان کرده بود که به شدت طرفدار کسب‌و‌کارهای مجازی بوده و از آنها حمایت می‌کند؛ آنچه در عمل شاهد موج‌های فیلترینگ استارت‌آپ‌ها بوده‌ایم.
توسعه اینترنت اشیا
یکی از برنامه‌های مهم وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات توسعه اینترنت اشیاست. البته با در نظر گرفتن تمهیدات امنیتی و دریافت داده‌های کلان (Big Data) از سوی بخش خصوصی که خود نگاهی امنیتی به این موضوع است.
حسین فلاح‌جوشقانی، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رییس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در گفت‌و‌گو با «جهان صنعت» اظهار کرد: دو برنامه بسیار مهم را برای سال آینده در نظر گرفته‌ایم تا اجرایی کنیم؛ یکی از آنها آمادگی برای اینترنت۵G است. از سال ۲۰۲۰ اینترنت در دنیا تجاری می‌شود و در چند حوزه باید آمادگی‌های لازم را داشته باشیم، یکی در بحث فرکانس است که باید باندهای فرکانسی لازم را در این حوزه ایجاد کنیم. سال آینده بحث کنفرانس جهانی رادیو(WRC) نیز مطرح بوده و یکی از مهم‌ترین کنفرانس‌هایITU به شمار می‌رود که در آن تصمیم‌‌های مهمی اتخاذ می‌شود.
او افزود: در این کنفرانس درباره باندهای فرکانسی نسل پنجم نیز تصمیم‌گیری می‌شود و ما برنامه خود را آماده کرده‌ایم و البته بحث مقررات‌گذاری برای مواجهه با این تکنولوژی نیز مطرح است. برنامه دوم نیز در حوزه مقررات است. بحث داده‌های کلان (Big Data) به صورت بسیار جدی مورد بررسی قرار می‌گیرد و جدی‌تر از آن نیز اینترنت اشیا باید پیگیری شود، اینها حوزه‌هایی هستند که نیاز به مقررات‌گذاری دارند.
فلاح‌جوشقانی تاکید کرد: همچنین سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در سال آینده ساماندهی دیتای ثابت به ویژه اینترنت ثابت را به طور جدی پیگیری می‌کند.
او در ادامه بیان کرد: در این حوزه وضعیت مطلوبی نداریم. چند اقدام را باید پیگیری کنیم؛ نخست آنکه فعالان این حوزه باید ساماندهی شوند. بازیگران این حوزه بسیار هستند، البته قصد نداریم الزامی ایجاد کنیم تا تعداد بازیگران این حوزه کاهش یابند اما قصد داریم شرایطی فراهم کنیم تا توسعه و سهم بازار مناسب نصیب فعالان مناسب این حوزه شود و در این راستا باید زیرساخت‌ها باید ساماندهی شوند؛ زیرساخت‌هایی که از وزارت نیرو می‌توان دریافت کرد. اجرای مصوبه وی‌پی‌اس‌تری و ظرفیت‌هایی که اپراتورها دارند برای توسعه فیبر نیز از دیگر برنامه‌هایی هستند که باید سال آینده دنبال کنیم.
رییس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی گفت: طبق قانون نیز مکلف هستیم این موارد را پیگیری کنیم. همچنین بهبود وضعیت نظارتی به ویژه در رابطه با حقوق مصرف‌کننده از جمله وظایف و اقدامات دائمی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به شمار می‌رود. تقویت سامانه‌های ۱۹۵ و سامانه‌های نظارت خودکار نیز از دیگر برنامه‌های ما برای سال آینده به شمار می‌روند. به تدریج نظارت‌های غیربرخط و غیر‌خودکار را کنار گذاشته و به سوی نظارت خودکار پیش خواهیم رفت. این سه حوزه اولویت ما برای سال آینده هستند.
او در رابطه با نظارت و برنامه‌های نظارتی سازمان تنظیم مقررات برای استارت‌آپ‌ها بیان کرد: اگر در حوزه فعالیت‌های سازمان تنظیم مقررات تخلفاتی رخ دهد، به طور حتم اقدام خواهیم کرد و وارد عمل خواهیم شد چراکه استارت‌آپ‌ها از بستر ICT استفاده می‌کنند و اگر در این بستر تخلفی رخ دهد، در چارچوب فعالیت‌های نظارتی برخورد خواهیم کرد.
فلاح‌جوشقانی افزود: یک مثال آن نیز سوءاستفاده شرکت‌های ارزش افزوده از بستر پیامک بود که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی موظف است اقدامات لازم را انجام دهد و تاکنون نیز برای برخورد با این شرکت‌ها پیگیری‌های لازم انجام شده‌اند. با این همه در‌صدد آن هستیم که شرایط را به گونه‌ای تسهیل کنیم که استارت‌آپ‌ها آسان‌تر تاسیس شوند و به راحتی فعالیت خود را ادامه دهند. یکی از ملزومات این امر نیز دخالت هر چه کمتر سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی است با اینکه در صورت بروز تخلف موظف هستیم با استارت‌آپ‌ها برخورد کنیم اما قصد نداریم مقررات محدود‌کننده‌ای را بر آنها تحمیل کنیم.
او در رابطه با تمهیدات سازمان تنظیم مقررات برای ساماندهی مجوزهای استارت‌آپ‌ها تاکید کرد: به طور کلی دنیا به سمت حذف مجوز پیش می‌رود و مجوزهای کلی جایگزین مجوزهای تخصصی از نهادهای مختلف شده‌اند. البته در برخی از حوزه‌ها به دلیل کمبود منابع مانند نیاز به باند فرکانس نمی‌توان فضای آزادی برای فعالیت در نظر گرفت بلکه باید فعالان این حوزه‌ها را ملزم به دریافت مجوز کرد اما در سایر حوزه‌ها بر اساس قانون نمی‌تواند به دلیل در اختیار نداشتن مجوز، محدودیت ایجاد شود یا در صدور مجوزها محدودیت‌هایی اعمال شود.
بهبود کیفیت اینترنت
در شرایطی سخن از آمادگی برای اینترنت نسل پنجم به میان می‌آید که همچنان در زیرساخت‌های نسل چهارم اینترنت مشکل داریم. از سوی دیگر عنوان می‌شود که سرعت اینترنت و ظرفیت آن در ایران بسیار زیاد است. کافی است سفری به خارج از کشور داشته باشید تا متوجه تفاوت فاحش سرعت اینترنت در ایران و کشورهای توسعه‌یافته شوید. البته اگر ایران را با کشورهای جهان سوم و امثال اوگاندا مقایسه کنیم، درخواهیم یافت که اینترنت ایران بسیار سریع است.
سجاد بنابی، عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت و دستیار وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در امور جوانان در رابطه با برنامه‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و شرکت ارتباطات زیرساخت در حوزه امنیت سایبری در گفت و گو با «جهان صنعت» اظهار کرد: یکی از برنامه‌هایی که از گذشته پیگیری کرده‌ایم خریداری ظرفیت‌های اینترنت است و هدف از این کار تنها افزایش ظرفیت اینترنت نبوده بلکه قصد ما پایداری اینترنت بوده و در اختیار داشتن ظرفیت‌های مختلف. برنامه دوم بحث شبکه ملی اطلاعات است. اکنون خدمات مختلفی به مردم از طریق اینترنت ارائه می‌شود، خدمات دولتی، کارهای اداری، تراکنش‌های مالی و خدمات بانکی دیجیتالی که با توسعه زیرساخت شبکه ملی اکنون کیفیت خوبی داریم.
او افزود: سایتی به نام latency.ir در حال فعالیت است که از سوی بخش خصوصی ایجاد شده است و مشابه آن را سازمان تنظیم مقررات نیز ایجاد کرده است. ما کیفیت شبکه را ارزیابی می‌کنیم. هر نقطه‌ای در تهران با latency (تاخیر) کمتر از دو میلی‌ثانیه متصل می‌شود. مشابه این در دیگر کشورها ۸۰ میلی‌ثانیه است. این دو میلی‌ثانیه کمک می‌کند که کسب‌و‌کارها انگیزه داشته باشند تا سرورهای خود را به داخل کشور منتقل کنند.
بنابی در رابطه با برنامه‌های مرتبط با اینترنت نسل پنجم و حرکت وزارت ارتباطات به سمت اینترنت ۵G در سال ۹۸ بیان کرد: این یک فعالیت تکنولوژیکی است و ما عملا زیرساخت آن را تامین می‌کنیم. لایه اکسس (دسترسی) خارج از کنترل دولت بوده و در اختیار اپراتورهای اینترنت و شرکت‌هایFCP (شرکت‌های ارتباطات سیار) است. در این حوزه دولت سیاستگذاری و ریل‌گذاری می‌کند تا سرعت دسترسی مردم به اینترنت و شبکه ملی به اندازه‌ای زیاد شود که امکان استفاده از اینترنت نسل پنجم وجود داشته باشد.
او در پاسخ به این پرسش که بسیاری براین باور هستندکه حتی اینترنت ۴G نیز در ایران به خوبی ارائه نمی‌شود اظهار کرد: متاسفانه امروزه نظرات کیفی دادن بسیار مد شده است. در کشور آذربایجان که حتی با مشکلاتی مانند تحریم‌ها نیز مواجه نیست تنها دو شهر اینترنت ۴G دارند. در ترکیه ۴۰ درصد از شهرها اینترنت ۴G دارند، در ایران صددرصد از شهرها اینترنت ۴G ارائه می‌شود، روستاها نیز ۶۶ درصد از نسل چهارم اینترنت بهره می‌برند و فقط سه درصد هیچ ارتباطی با اینترنت ندارند و در روستاهای کمتر از ۲۰ خانوار حداقل یک عضو خانواده از طریق اپراتورهای موبایل به اینترنت دسترسی دارد. ما هدفگذاری کرده‌ایم که تا آخر برنامه چهارم ۸۰ درصد از روستاهای بالای ۲۰ خانوار در کشور، هر خانوار دو ارتباط اینترنتی داشته باشد. اگر شرایط خاص اپراتورها و تحریم‌ها پیش نمی‌آمد این برنامه سریعتر پیش می‌آمد.
بنابی در رابطه با قیمت اینترنت در ایران گفت: عده‌ای معتقدند قیمت اینترنت در ایران زیاد است. اگر قیمت اینترنت را با قیمت خودرو مقایسه کنیم خواهیم دید قیمت خودرو در سال‌جاری صددرصد رشد داشته و در بازار ۲۰۰ درصد رشد داشته است اما اینترنت ۱۰ درصد رشد قیمت داشته است. قصد داریم در سال آینده نیز قیمت اینترنت را کنترل کنیم تا افزایش چشمگیری نیابد.
نقص زیرساخت‌ها
اگرچه به عقیده کارشناسان چاره‌ای جز پیش رفتن به سوی اینترنت ۵G نداریم اما شرط استفاده از نسل پنجم اینترنت، دارا بودن زیرساخت‌های مورد نیاز آن است.
پیش از این بهناز آریا، کارشناس ارشد فناوری اطلاعات در گفت‌و‌گو با «جهان صنعت» اظهار کرده بود: اگر بخواهیم اینترنت نسل ۵ را وارد کشور کنیم نیاز به زیرساخت‌های قوی و تجهیزات پیشرفته داریم. در این مورد برخی از زیرساخت‌های مخابراتی آماده هستند اما موضوع اصلی اینجاست که این زیرساخت‌ها کجا قرار است مورد استفاده قرار بگیرند.
او تاکید کرد: اگر قرار است اینترنت ۵G در سطح کشور و برای عموم مردم مورد استفاده قرار بگیرد هنوز زیرساخت‌های مورد نیاز آن در کشور فراهم نیست. ممکن است برای مناطق محدودی امکانات و زیرساخت‌های استفاده از اینترنت ۵G وجود داشته باشد اما در سطح شهرها و کل کشور هنوز چنین امکانی وجود ندارد.
آریا با اشاره به فراهم نبودن زیرساخت‌های اینترنت ۴G بیان کرد: حتی اینترنت ۴G در کشور نیز واقعی نیست چراکه زیرساخت‌های مورد نیاز آن در کشور وجود ندارد و هنوز اینترنت ۴G به معنای واقعی در کشور نداریم.
او با اشاره به اینکه می‌بایست به سوی تکنولوژی و تجهیزات جدید حرکت کنیم اظهار کرد: به هر روی حرکت به سوی تکنولوژی جدید و نسل پنجم اینترنت اجتناب‌ناپذیر است و چاره‌ای جز حرکت به سوی آن نداریم اما این به شرطی است که زیرساخت‌های مورد نیاز فراهم باشند. در صورتی که زیرساخت‌های کشورمان کاملا قدیمی هستند.