تمام امیدهای صنعت پتروشیمی

رضا پدیدار*- اگر قرار باشد درباره صنعت پتروشیمی سخن گفت نباید از نظر دور داشت که در حال حاضر به درستی پتروشیمی ایران به این نتیجه مهم رسیده که با تک‌محصولی بودن و عدم تمایل به تنوع محصولات پتروشیمی راه به جایی نخواهد برد. هم‌اکنون پتروشیمی ایران ۳۲ محصول تولید می‌کند که اگر به این توان، دانش فنی روز جهان نیز افزوده شود بدون تردید بازار پررونق‌تری در داخل و خارج از مرزها به دست خواهد آمد. به عنوان یک نمونه موفق مجتمع پتروشیمی اروند توانسته با تولید پی.‌وی.‌سی پزشکی اقدامی مهم در زمینه تولید فناوری داخلی‌ انجام دهد.
خوشبختانه دانش فنی و توان نیروی انسانی کشور آنقدر قابل اعتنا و اتکاست که بتوان با خاطری آسوده روی آن سرمایه‌گذاری کرد بنابراین می‌توان میان دانش فنی و انسانی موجود در کشور و فعالیت اقتصادی پالایشگاه‌ها ارتباطی منسجم به وجود آورد، در این صورت علاوه بر تامین خوراک پتروشیمی‌های داخلی این توان وجود دارد که نسبت به صادرات کالاهای فرآوری شده از نفت و گاز اقدام شود.
ناگفته پیداست که تامین تکنولوژی با خرید دانش روز جهان امکان‌پذیر است؛ درست مانند آنچه امروز از سوی کشورهایی چون چین و ژاپن در دستور کار قرار گرفته و کشور ما نیز می‌تواند در صورت قدم گذاشتن در این راه به فعالیت‌های خود در صنعت پتروشیمی سرعتی دو‌چندان بخشد. نباید از نظر دور داشت که در صنعت پتروشیمی ما پتانسیل‌های بالایی نهفته است. اگر نفت را موتور محرک اقتصادی فعالیت‌های کشور بدانیم باید به هوش باشیم که اگر کوچک‌ترین مشکلی برای صنعت نفت ایران به وجود آید، اختلال در روند توسعه کشور کمترین آسیبی است که پیش‌بینی می‌شود.
بنابراین توسعه کشور حکم می‌کند به دلیل وسعت تاثیرگذاری این صنعت لازم است تا نسبت به سرمایه‌گذاری کلان در آن اقدام شود. از دیگر سو باید هرم شکل گرفته در بخش بهره‌برداری در حوزه نهادهای حکومتی و نظارتی با محدودیت‌های پیش روی کشور همسو شده و ساختار و مدیریت سیستم نفت باید اصلاح شود.
در همین حال یکی از نقدهای اساسی بخش خصوصی ایران به بخش دولتی پر‌رنگ بودن حضور بخش دولتی در لایه‌های مختلف کار صنعتی است به شکلی که با وجود تاکید مکرر بر اجرای اصل ۹۰ و ضرورت حضور بخش خصوصی، غالبا اقدام عملی و اجرایی مناسبی در این زمینه صورت نمی‌گیرد.
در شرایط حاضر که آسیب‌های اقتصادی متاثر از اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها برای صنعتگر و تولیدکننده داخلی ما مشکل‌آفرینی می‌کند، ضرورت حفظ و حمایت سرمایه‌های انسانی و نیز سایر سرمایه‌های مالی و فیزیکی با پایداری در نظام مدیریت تصمیم‌گیر و اجرایی به ویژه در بدنه حیاتی کشور که تغذیه مالی و اعتباری را فراهم می‌آورد، یک نیاز جدی است. واقعیت اینکه نباید موضوعات روز را به آینده موکول کرد چرا‌که آینده مدام در تغییر و تحول است.
*عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران