26 - 11 - 2022
تورم شاخصها را بالا میکشد
ستاره شهریاری -
چیزی تا پایان عمر دولت دهم باقی نمانده است. با آنکه در هشت سال گذشته اقتصاد کشور بدترین روزهای خود را گذراند اما این روزها هرچه به پایان عمر دولت نزدیک میشویم، آمارها بهتر میشوند.
دو احتمال بیشتر در کار نیست؛ یا نتایج عملکرد مناسب دولت در بخشهای مختلف، اکنون هنگام وداع بروز پیدا کرده است یا اینکه آمارها و شاخصها و قیمتها نباید چندان قابل اعتماد باشند.
حال اگر فرض اول را درنظر بگیریم باید بپرسیم که دو دولت محمود احمدینژاد در هشت سال گذشته چه کرده که اکنون نتایج آن اینچنین شده است.
تابستان سال گذشته وقتی فنر فشرده نرخ ارز رها شد و قیمتهای سرسامآور، چشم تنگدستان را کور کرد یا وقتی قیمت سهام در بورس رو به نزول گذاشت و سهامداران بسیاری را به گوشهگیری از معاملات کشاند، وقتی لوازم خانگی کمیاب و نایاب شدند و هیچ نهادی هم نتوانست جلوی احتکار را بگیرد، وقتی سکه بر فراز یک میلیون تومان نرخ خورد و هزار نمونه دیگر که نهتنها در یکسال گذشته بلکه در هشت سال ریاستجمهوری محمود احمدینژاد به وقوع پیوست و حتی نیازهای اولیه جامعه چون لبنیات را از آشفتگی در امان نگذاشت، دولت پاسخ قانعکنندهای نداشت اما این روزها مدام بر عملکرد خود براساس آمار و ارقام تاکید میکند.
در این بررسی بورس را به عنوان بازاری پویا در نظر میگیریم که معاملهگران آن هر روز با رصد کردن سایر بازارها و نرخهای تاثیرگذار در این بازار به دادوستد میپردازند. این بازار از تمام بازارها تاثیر میپذیرد و از این رو از شاخص آن به عنوان دماسنج اقتصاد یاد میشود.
در هشت سال گذشته بورس روزهای بسیار بدی را پشتسر گذاشت. هرچند آمار و ارقام عملکرد بسیار مطلوبی را نشان میدهند اما این آمار نشان گویایی از آنچه فعالان این بازار در سالهای ۸۴ تاکنون کشیدهاند نیست.
با روی کار آمدن دولت نهم و بیان واضحی که محمود احمدینژاد از معاملات قماری در بورس داشت، بازار سهام به شدت ضربه خورد و بسیاری فعالان این بازار با ضررهای سنگین دادوستدهای پویای این بازار را ترک کردند. این آغاز ضربههای مهلک به اقتصاد کشور بود چراکه با فرار سرمایهها از قمارخانه بورس (به تعبیر محمود احمدینژاد)، بازارهای دلالی قویتر شدند، بازار مسکن رونق گرفت و حتی وعده مسکن مهر نیز نتوانست مانع افزایش بیرویه قیمتها در این بازار شود. جوانان خانهدار که نشدند هیچ، قدرت خرید خود را حتی برای مالکیت ۴۰ متر آپارتمان از دست دادند و در این بین ساختوساز هم آنطور که باید، رونق نگرفت.
اما این آغاز راه بود برای دولتی که اعتقاد راسخی به بازار سهام نداشت. حمایت نکردن از بازار نوپای سهام ایران منجر به آن شد که کمکم از تعداد فعالان این بازار کاسته شود و بورس از رونق بیفتد.
اما با گذشت چند سالی از ریاستجمهوری احمدینژاد، مشاوران، وی را آگاه کردند که بورس میتواند بازار مناسبی برای ارایه آمار مثبت باشد و به این ترتیب بود که در سال ۸۷ فرمول شاخص بورس تغییر کرد و بازده نقدی سهام نیز در محاسبه رقم شاخص لحاظ شد.
این اقدام هرچند مورد نقد بسیاری از کارشناسان قرار گرفت اما نقطه اتکایی برای پاسخ دولت به منتقدان وضع اقتصاد کشور شد تا با ارایه رقم بازده بورس کشور و مقایسه آن با سایر کشورها، عملکرد مطلوبی از خود به نمایش بگذارد.
دولت در این سالها از طریق شبهدولتیها که در جریان خصوصیسازی شرکتها به بورس راه پیدا کردند، توانست بازار سهام را تا حدودی در کنترل خود درآورد. به عقیده فعالان بازار، در مقاطع بحرانی بسیاری از طریق معاملات دستوری این نهادها و نیز از طریق بازگشایی و توقف نمادهای تاثیرگذار در مواردی چون توقف طولانیمدت برخی نمادها و در مقابل بازگشایی ناگهانی برخی نمادها در روزهای منفی (که به این روند ایرادهای بسیاری وارد است) بورس کنترل شد و این اقدام نهتنها به عنوان حمایت از بازار تلقی نمیشود بلکه در مواردی از طریق سلب اعتماد سرمایهگذاران به بازار ضربه زده است.
به هر سو آمار و عملکرد هرچه که باشد، بورس تهران هنوز هم جای رشد دارد و هنوز هم قیمت بسیاری از سهام، مطابق تورم رشد نکرده است. اما آیا این صعود را میتوان نشان از عملکرد مطلوب دولت دانست؟ آیا اقتصاد کشور در این سالها رونق داشته است؟ آیا واقعیتهای اقتصادی از این رشد دفاع میکنند یا تنها تورم است که افسارگسیخته به پیش میرود و شاخصها را به دنبال خود میکشاند؟
دولت مهرورز با افتخار به این آمار و ارقام میرود و اقتصاد بیمار ایران را تحویل دولت امید میدهد اما آنچه هیچ عقل سلیمی آن را نمیپذیرد، اینکه قطعا بخشی از مشکلات اقتصادی کشور که در سالهای آینده با آن روبهرو خواهیم شد از تصمیمات غیرکارشناسی و یکشبهای است که در دولت محمود احمدینژاد گرفته شده و اکنون بار آن به گردن دولت حسن روحانی افتاده است. کولهباری که احمدینژاد به روحانی تحویل میدهد،کولهباری سنگین از تورم، بیکاری و بیاعتمادی است.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد