تکان بازار جهانی نفت به نفع تولیدکنندگان

برای نخستین‌بار در سه سال گذشته نگرانی اصلی بازار نفت، عرضه بیش از حد نیست و کارشناسان بازار نفت با در نظر گرفتن ناآرامی‌های خاورمیانه روند قیمت طلای سیاه را رو به افزایش پیش‌بینی می‌کنند.
درست زمانی که کاهش تولید اوپک و متحدانش سرانجام مازاد عرضه‌ای را که از سال ۲۰۱۴ قیمت‌های نفت را نزولی کرده است، کاهش داد، سه عضو بزرگ اوپک با بحران‌های سیاسی مواجه شدند. نخست، اختلاف میان عراق و منطقه کردستان که به صادرات نفت این کشور لطمه زد، سپس تنش‌های فزاینده میان ایران و دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا که احتمال بازگشت تحریم‌ها را تقویت کرد.
اما بزرگ‌ترین نگرانی مربوط به شوک سیاسی‌ای بود که در عربستان به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان روی داد. این کشور به یک پاکسازی سیاسی اقدام کرد که ممکن است مخالفت‌هایی را برانگیزد. قیمت نفت در واکنش به تحولات اخیر عربستان به بالاترین حد در دو سال گذشته صعود کرد.
پائولو اسکارونی، نایب رییس شرکت «ان‌ام‌راتس چایلد اند سانز» در این‌باره به بلومبرگ گفت: از هر ۹ بشکه نفتی که در جهان تولید می‌شود، یکی متعلق به عربستان سعودی است بنابراین هر اتفاقی که در این کشور روی دهد، واقعا یک انقلاب یا آشفتگی برای دنیای نفت است.
قیمت نفت از زمان حمله گروه تروریستی داعش به عراق در تابستان سال ۲۰۱۴ که قیمت نفت را به بالای ۱۲۰ دلار در هر بشکه رساند، تحت تاثیر آشفتگی سیاسی در خاورمیانه قرار نگرفته بود.
این افزایش قیمت پس از افزایش عرضه نفت شیل که مازاد در بازار ایجاد کرد، به زودی پایان گرفت و اوپک و گروهی از تولیدکنندگان خارج از این سازمان شامل روسیه اکنون تلاش می‌کنند این مازاد عرضه را حذف کنند.
تحولات اخیر در سه عضو از پنج عضو موسس اوپک در حالی روی داده که تلاش‌های این سازمان برای حذف مازاد عرضه و کاهش سطح ذخایر نفت جهان به ثمر نشسته و قیمت نفت را نسبت به ریسک‌های عرضه حساس‌تر کرده است.
بهای نفت برنت اوایل هفته گذشته پس از اینکه شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان یک کارزار ضدفساد را با دستگیری شماری از شاهزاده‌ها و مقامات عالی‌رتبه آغاز کرد و سیاست داخلی ثابت این کشور را تغییر داد، به بالای ۶۴ دلار در هر بشکه صعود کرد.
به گفته جف کوری، مدیر تحقیقات کالا در گلدمن‌ساکس، از نقطه نظر بازار نفت، ریسکی که چنین تغییری ایجاد می‌کند، بی‌ثباتی سیاسی میان‌مدت در عربستان است که تولید نفت را تهدید می‌کند.
این اقدام حتی کسانی را که نسبت به رشد قیمت‌ها بدبین بودند، ساکت کرده است. کامرس‌بانک آشفتگی سیاسی عربستان را بزرگ‌ترین ریسک برای پیش‌بینی‌های قیمتی که انجام داده، خوانده و شرکت جولیوس بائر قیمت‌های مورد پیش‌بینی برای نفت را افزایش داده است.
بحران داخلی با افزایش تنش‌های منطقه‌ای پس از حمله موشکی اخیر نیروهای یمنی به فرودگاه بین‌المللی ریاض پیچیده شد.
تهدیدها برای عرضه نفت از خاورمیانه شعله‌ور شده است. تولید عراق ماه گذشته که دولت مرکزی کنترل میادین نفتی پیرامون شهر کرکوک را از نیروهای کرد بازپس‌گرفت، بیشترین کاهش را از ژانویه داشت.
به گفته اد مورس، مدیر تحقیقات کالا در سیتی‌گروپ، ریسک ژئوپلیتیکی زیادی وجود دارد بنابراین سرانجام ریسک ژئوپلیتیکی در قیمت نفت به حساب آمده است.
با این‌همه نفت برنت در ۶۴ دلار در هر بشکه معامله می‌شود که حدود نصف قیمتی است که در زمان حمله داعش به شمال غربی عراق در سه سال قبل داشت. به گفته فرانسیسکو بلانش، مدیر تحقیقات کالا در بانک آمریکا، قیمت نفت در لحاظ کردن خطرات سیاسی کند است و تنها زمانی واکنش نشان می‌دهد که تاسیسات نفتی یا عرضه مختل شود.