جواز ۲۴ میلیارد دلار واردات

گروه بازرگانی- خبر واردات ۲۴ میلیارد دلاری برای تنظیم بازار و مهار گرانی آن هم در حالی که مسوولان کشور مرتب بر طبل خودکفایی می‌کوبند جای تعجب دارد اما عجیب‌تر از آن این است که امسال که به سال تولید ملی نیز معروف است مسوولان کشور به‌جای حمایت از تولید عزم خود را برای واردات بیشتر جزم کرده‌اند.
به دنبال افزایش قیمت کالاهای اساسی مخصوصا موادغذایی دولت طی اقدامی به‌جای مبارزه با گران‌فروشی و کنترل قیمت‌ها گزینه واردات را انتخاب کرد. هر چند وزیر صنعت، معدن و تجارت وعده کاهش قیمت‌ها تا آخر اردیبهشت‌ماه را داده بود اما کسی فکرش را نمی‌کرد مسوولان تنظیم بازار از حربه واردات استفاده کنند. اگرچه رحیمی، معاون اول رییس‌جمهور نیز چند روز پیش اعلام کرده بود دولت برنامه‌ای برای مقابله با گرانی ندارد اما این خبر نشان می‌دهد که مسوولان برای خواباندن سروصداها اقدام به چنین تصمیمی گرفته‌اند. در حال حاضر واردکنندگان به دلیل افزایش نرخ ارز قید واردات آنچنانی را زده‌اند از این‌رو اگر قرار باشد وارداتی انجام شود یا باید با قیمت بیشتر به دست مصرف‌کننده برسد که در نهایت باعث گرانی می‌شود یا اینکه ارزهای دولتی که حرف و حدیث در مورد آن زیاد است رو شود. به گفته فعالان بازار، دولت هرگز با افزایش واردات نمی‌تواند جلو گرانی را بگیرد چراکه اگر این راه‌حل جواب می‌داد قطعا قیمت‌ها در شب عید و با وجود وفور کالا افزایش نمی‌یافت.در حال حاضر بازار ایران شاهد کمبودی در هیچ کالایی نیست، با این اوصاف قیمت‌ها هر روز بالاتر می‌رود. آنچه در این روزها باعث شده تا صدای مردم، مسوولان و مجلس درآید افزایش قیمت کالاهایی است که نیازی به واردات آن نیست شیر، گوشت، مرغ، برنج و نان از جمله کالاهایی هستند که یا گران شدند یا در یک قدمی گران شدن هستند به همین دلیل دولت نمی‌تواند با واردات جلو گرانی آنها را بگیرد.از طرفی واردات برخی از این محصولات سال‌هاست مازاد بر نیاز داخل است اما آنچه تصویب شده این است:« ۲۴ میلیارد دلار برای واردات ۲۰ کالای اساسی در کارگروه تنظیم بازار اختصاص می‌یابد».محمدرضا رحیمی، معاون اول رییس‌جمهور در توجیه این مصوبه اعلام کرده که این امر در شرایط کنونی موجب کوتاه شدن دست سوء‌‌استفاده‌کنندگان بازار می‌شود.وی با بیان اینکه از امروز تا پایان سال هیچ دغدغه‌ای برای تامین کالاهای اساسی در کشور نخواهیم داشت گفت: کالاهای وارداتی شامل ۲۰ قلم محصول از جمله گوشت قرمز، برنج، نهاده‌های دامی و کشاورزی است.رحیمی افزود: این حرکت با حمایت رییس‌جمهور، تحول بزرگی در بازار ایران برای آسایش و راحتی مردم و خانوارها ایجاد خواهد کرد.

بیماری هلندی
به دنبال این تصمیم رییس کمیسیون طرح تحول اقتصادی واکنش نشان داد و آن را نشانه‌ای از گرفتاری به بیماری هلندی دانست.
غلامرضا مصباحی‌مقدم، نماینده مردم تهران و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تصمیم اخیر دولت برای واردات ۲۴ میلیارد دلار کالای اساسی ضمن تاکید بر اینکه ما اکنون کمبود کالای اساسی در کشور نداریم، اظهار داشت: ما اکنون با کمبود مواجه نیستیم بلکه با افزایش قیمت‌ها مواجهیم.
وی افزود: اگر زمانی کمبود کالایی در کشور داشتیم، واردات کالا برای جبران کمبود خوب است اما اکنون در شرایطی هستیم که تولید داخلی کشور و واردات قبلی نیازهای معمول مردم را تامین می‌کند بنابراین از بابت کمبود کالا مشکلی نداریم.این نماینده مجلس با بیان اینکه نمی‌توان با واردات کالا تورم را مهار کرد به فارس گفت: از این جهت باید تدبیر دیگری اندیشید، چرا‌که امکان ندارد با تزریق نقدینگی تورم ایجاد کنیم و سپس با واردات مشکل تورم را حل کنیم.
مصباحی‌مقدم با تاکید بر اینکه این اقدام افتادن در دام بیماری هلندی است، تصریح کرد: اتفاقا بیماری هلندی همین رویه را اقتضا می‌کند یعنی در شرایطی که تورم پدید می‌آید بلافاصله دست به واردات بزنیم.
وی با بیان اینکه واردات در بخش زمین و مسکن امکان ندارد، تاکید کرد: ما نمی‌توانیم زمین و مسکن وارد کنیم و در نتیجه چنین تورمی با واردات کالاهای دیگر به بخش زمین و مسکن انتقال پیدا می‌کند و آن زمان مهار قیمت‌های زمین و مسکن بسیار مشکل می‌شود.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس خاطرنشان کرد: این پدیده را در سال‌های ۸۵، ۸۶ و ۸۷ داشتیم و این موضوع منجر به رکودی در بخش مسکن شد و تاکنون نیز نتوانستیم از آن رکود خارج شویم بنابراین چنین اقداماتی غیرکارشناسانه است و کمکی به حل مشکل گرانی و تورم نمی‌کند.مصباحی‌مقدم بر همین اساس از دولت خواست تا قبل از اینکه دست به چنین اقدامی بزند با کارشناسان اقتصادی از جمله نمایندگان کمیسیون اقتصادی مجلس مشورت کرده و راهکارهای دیگری را اعمال کند تا یک اقدام خیرخواهانه منجر به نتایج مطلوب و آسیب زننده نشود.
رییس کمیسیون طرح تحول اقتصادی مجلس درخصوص اقدامات و راهکارهای مجلس و کمیسیون اقتصادی پارلمان برای مقابله با این‌گونه تصمیمات دولت گفت: کمیسیون اقتصادی راهکارهایی دارد که می‌تواند یک راه درست در مقابل دولت بگذارد تا اقدامی برای حل تورم و گرانی انجام دهد چرا که واردات کالا در حالی که کمبود کالای اساسی در کشور نداریم، تورم را درمان نمی‌کند بلکه آن را به بخش‌های دیگر منتقل خواهد کرد.
وابستگی شدید به موادغذایی
در حالی واردات سالانه موادغذایی ایران به ۱۰ میلیارد دلار نمی‌رسد که گزارش‌ها از اختصاص اعتبار ۲۴ میلیارد دلاری دولت برای واردات ۲۰ کالای اساسی خبر داده‌اند. این رقم حدود چهار برابر نیاز سالانه ایران به واردات موادغذایی از خارج است که این نشان از وابستگی هرچه بیشتر در واردات موادغذایی است.
بر این اساس سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل (فائو) سرانه واردات موادغذایی کشورهای مختلف را که می‌تواند معیاری برای تشخیص میزان وابستگی هر کشور به واردات غذا باشد، اعلام کرده است. بر اساس این گزارش، سرانه واردات موادغذایی ایران در سال ۲۰۱۰ بالغ بر ۳/۸۴ دلار بوده که نسبت به سال ۲۰۰۰ افزایش ۵/۲ برابری داشته است. سرانه واردات موادغذایی ایران در سال ۲۰۰۰ بالغ بر ۹/۳۴ دلار گزارش شده است.
بر این اساس در میان ۱۰۶ کشور رتبه ایران از نظر میزان وابستگی به واردات موادغذایی ۸۸ اعلام شده است. به عبارت دیگر رتبه ایران از نظر خودکفایی در تامین نیازهای خود ۱۸ برآورد شده است.
کره‌شمالی با واردات سرانه ۹/۸ دلار کمترین وابستگی به واردات موادغذایی را در سال ۲۰۱۱ داشته است و هند با ۲/۱۰ دلار و میانمار با ۳/۱۰ دلار به ترتیب در رتبه‌های دوم و سوم قرار گرفته‌اند. میزان واردات سرانه برخی کشورهای دیگر عبارت است از: عربستان ۵۳۹ دلار، ترکیه ۹۵ دلار، امارات ۱۳۱۶ دلار، آمریکا ۲۵۷ دلار، کانادا ۷۰۸ دلار، ژاپن ۴۵۴ دلار، اتحادیه اروپا ۸۲۴ دلار و روسیه ۲۷۳ دلار.