حباب بورس حقیقت ندارد

مسعود کریمی- مدیرعامل شرکت بورس تهران در اولین نشست خبری خود در سال ۹۲ به تشریح عملکرد بورس در هفت ماهه سال‌جاری و مقایسه آن با سال گذشته پرداخت و برنامه‌های آینده این شرکت را تشریح کرد. حسن قالیباف اصل در پاسخ به سوال
«جهان صنعت» درخصوص تعداد کدهای معاملاتی صادرشده در ماه‌های اخیر که نشان از استقبال سرمایه‌گذاران جدید بازار بورس دارد، اظهار داشت: در نیمه نخست سال گذشته ۸۹ هزار کد معاملاتی داشتیم که از ابتدای سال‌جاری تا به حال این آمار به ۱۱۶ هزار کد معاملاتی تازه رسیده است.

این در حالی است که این آمار نشان‌دهنده رشد ۳۰ درصدی و استقبال سهامداران تازه‌وارد به تالار شیشه‌ای است. همچنین وی درباره معاملات آنلاین نیز گفت: امسال ۱۲ هزار میلیارد تومان به صورت برخط معامله شده است، در حالی که در سال گذشته حجم این معاملات دو هزار میلیارد تومان بود که نشان از رشد شش برابری آن دارد.قالیباف در این نشست خبری ابتدا با ارایه آماری از اوضاع کلی بازاراعلام کرد: براساس اطلاعات ارایه‌شده ارزش بازار ابتدای سال ۱۷۰ هزار میلیارد تومان بوده است که در حال حاضر رقم ۳۶۰ هزار میلیارد تومان را به ثبت رسانده است که نشان‌دهنده یک افزایش ۱۱۰ درصدی است. این مقام مسوول در ادامه گفت: یکی از شاخص‌های توسعه‌یافتگی بازارها در جهان اندازه بازار نسبت به GDP است که این رشد نشان از موقعیت مناسب بازار سرمایه دارد. وی همچنین با اشاره به تعداد دفعات معاملات و مقایسه آن با سال گذشته، تصریح کرد: تعداد دفعات معاملات از ابتدای سال دو میلیون و ۳۹۰ هزار مرتبه بوده که هم‌اکنون به هفت میلیون و ۷۰۰ هزار دفعه معامله رسیده که افزایش بیش از ۲۲۳ درصدی را نشان می‌دهد. قالیباف‌اصل درباره ارزش کل معاملات گفت: ارزش کل معاملات در مدت مشابه سال گذشته ۹ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بود که امسال به ۵۵ هزار میلیارد تومان رسیده است و این رشد ۵۰۰ درصدی نشان‌دهنده رکوردی بی‌نظیر و بی‌سابقه برای بازار سرمایه است و ارزش کل معاملات در هفت ماهه امسال از کل سال گذشته بیشتر بوده است.
رشد ۵۰۰ درصدی معاملات آنلاین
مدیرعامل شرکت بورس تهران درباره ارزش معاملات و معامله‌گران آنلاین، افزود: در هفت ماه گذشته، ارزش معاملات معامله‌گران برخط به ۱۲ هزار میلیارد تومان رسیده که این رقم سال گذشته و در دوره مشابه دو هزار میلیارد تومان بوده که حاکی از رشد ۵۰۰ درصد معاملات آنلاین در بازار سرمایه است. سخنگوی شرکت بورس با اشاره به اهمیت نسبت گردش در بررسی جایگاه بازار سرمایه، اذعان داشت: سال گذشته در مدت مشابه نسبت گردش یا همان نسبت میزان معاملات بورس به ارزش بازار هفت درصد بود که امسال نسبت گردش به ۲۱ درصد رسیده که این نسبت‌ها نشان می‌دهد میزان نقدشوندگی به حد مطلوبی افزایش پیدا کرده است. قالیباف درخصوص شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، عنوان کرد: هدف ما پذیرش و عرضه ۱۰ شرکت تا پایان سال بود که تاکنون چهار شرکت از جمله هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس و هلدینگ نفت و گاز تامین در بورس عرضه شدند. همچنین شرکت‌های همراه اول و سرمایه‌گذاری بازنشستگی بانک‌ها از فرابورس به بورس منتقل شده‌اند.
توسعه بازار با مدیریت ریسک
قالیباف با اشاره به برنامه‌های آموزشی این شرکت، اظهار داشت: در سال‌جاری بزرگ‌ترین همایش «حاکمیت شرکتی» در جهت شفافیت بیشتر بازار برگزار شد. در سال‌جاری تاکنون ۹۰ هزار نفر ساعت آموزش برای ناشران، کارگزاران و سرمایه‌گذاران در بورس در تالار‌های مناطق و تهران انجام گرفته است. سخنگوی شرکت بورس اوراق بهادار به ویژگی‌های ابزار معاملات آتی تاکید داشت و افزود: در سال‌جاری به‌طور جدی موضوع ابزارهای مالی جدید مورد بررسی قرار گرفت که یکی از مهم‌ترین آنها، اوراق آتی سهام است. وی با بیان اینکه نرم‌افزار سابق از جهت ابزار مدیریت ریسک ضعیف بود، گفت: با کمک شرکت‌های نرم‌افزاری به منظور ضعف‌های این نرم‌افزار اقدامات جدی انجام گرفت و امسال به نتیجه رسید. همچنین وی با اشاره به اینکه از این پس نرم‌افزار جدید مورد استفاده قرار می‌گیرد، اذعان داشت: از ویژگی‌های بارز این نرم‌افزار، مدیریت ریسک است. قالیباف اصل اظهار امیدواری کرد که با معرفی این نرم‌افزار، بازار سرمایه توسعه پیدا کند زیرا این ابزار خوبی برای سهامداران حرفه‌ای بازار است و می‌تواند به نقدشوندگی بازار کمک کند. افزون‌بر این، ‌در حال حاضر ۱۶ شرکت برای استفاده از این اوراق نهایی شده و شش شرکت جدید از نرم‌افزار جدید اوراق آتی سهام استفاده می‌کنند. در آینده نزدیک نیز در شرکت‌های جدیدی که قابلیت استفاده از این ابزار را داشته باشند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی افزود: به این ترتیب از کسانی که حرفه‌ای بازار هستند دعوت می‌کنم که در این اوراق سرمایه‌گذاری کرده و کسانی که دارایی نقد دارند از این ابزار برای مدیریت ریسک استفاده کنند و با خرید اوراق آتی، مدیریت ریسک روی سرمایه‌گذاری خود در بورس تهران داشته باشند. این مقام مسوول با اشاره به صندوق‌های قابل معامله در بورس تصریح کرد: در حال حاضر مقررات این صندوق‌ها نهایی شده و بعد از ابلاغ می‌توانیم شاهد معامله آنها در بورس اوراق بهادار باشیم. وی خاطرنشان کرد: صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) در بورس طراحی و به سازمان ارسال شد اما از آنجا که ابزار جدیدی به شمار می‌رفت، مقرر شد ابتدا در فرابورس معامله شود و پس از اطمینان از موفقیت، به بورس اوراق بهادار وارد شود.
رشد سهام شناور آزاد شرکت‌ها
در این نشست خبری مدیرعامل شرکت بورس اوراق بهادار با اشاره به اینکه امسال سهام شناور آزاد شرکت‌ها در بورس افزایش یافته است، ابراز داشت: شرکت‌های بورسی برای اینکه موقعیت خود را در تابلوها حفظ کنند باید درصد سهام شناور خود را به حد مجاز برسانند. وی با بیان اینکه سهام شناور آزاد بازار سهام سال ۹۱ حدود ۲۲ درصد بود، اظهار داشت: در سال‌جاری سهام شناور آزاد به ۳۵/۲۲ درصد رسیده است. این درحالی است که افزایش درصد سهام شناور آزاد شرکت‌ها موجب افزایش نقدشوندگی و همچنین افزایش عمق بازار می‌شود. قالیباف درخصوص ارزیابی صنایع، افزود: با توجه به نیازی که در بازار احساس می‌شد میزهای مختلف صنعت برگزار و مشکلات صنایع به مسوولان منتقل می‌شود و امسال بحث شاخص راهبری شرکتی در بورس پیگیری می‌شود. وی به رشد ۹۳ درصدی شاخص اشاره کرد و گفت: از این رقم حدود ۱۶ درصد مربوط به سود نقدی شرکت‌ها بود که در مجامع تقسیم شده است بنابراین بازار از ابتدای سال تاکنون حدود ۷۷ درصد رشد داشته است. این در حالی است که رشد بازار به دلایل متعددی رخ می‌دهد که از جمله اخبار اقتصادی و غیراقتصادی است.
لغو پذیرش ۱۲ شرکت
مدیرعامل شرکت بورس با اشاره به اینکه در کنار شاخص قیمت و بازده نقدی، شاخص‌های قابل اتکای دیگری مانند شاخص ۵۰ شرکت برتر، ۳۰ شرکت برتر و شاخص شناور آزاد محاسبه می‌شود، اذعان داشت: هم‌اکنون مطالعاتی روی شاخص بازده نقدی انجام شده که با انتشار آن و مقایسه با شاخص کل، شاخص قیمت نیز محاسبه می‌شود. همچنین اگر سرمایه‌گذاری بتواند سبدی متشکل از شرکت‌های حاضر در ۳۰ شرکت برتر را با همان وزن خریداری کند، بازدهی معادل این شاخص به دست می‌آورد. سخنگوی شرکت بورس با اشاره به شرکت‌های اخراجی بورس تاکید کرد: با انتقال شرکت‌هایی که شرایط حضور در بازارهای بورس را ندارند به بازار پایه، نقدشوندگی سهام ایجاد می‌شود و کمکی به سهامداران این شرکت‌هاست. این مقام مسوول ادامه داد: امسال ۱۲ شرکت در بورس اوراق بهادار لغو پذیرش و به بازار پایه منتقل شدند. این در حالی است که اگر شرایط حضور در بازار اول و دوم فرابورس را داشتند، در آن بازارها معامله می‌شدند اما شرایط حضور در همان شرکت‌ها را هم نداشتند و چنین شرکت‌هایی را نمی‌توان در بورس حفظ کرد.
حبابی در کار نیست
قالیباف با بیان اینکه اخبار متعدد اثر روانی بر روند معاملات بازار سهام دارند، گفت: اگر خبری روی سودآوری شرکت اثر نداشته باشد، زودگذر است و تاثیری بر رشد قیمت ندارد. قالیباف در پاسخ به اینکه آیا بازار سهام با حباب روبه‌رو است، خاطرنشان کرد: بورس اوراق بهادار سال‌های گذشته نیز روندی صعودی را پشت‌سر گذاشت و در آن زمان هم بحث حباب مطرح شد اما رشد سود شرکت‌ها نشان می‌دهد که در حال حاضر حبابی در بازار سهام وجود ندارد. این در حالی است که اگر سود شرکت‌ها رشد نکند و تنها قیمت‌ها روندی صعودی داشته باشند، نسبت قیمت به عایدی در بورس افزایش می‌یابد اما با وجود رشدهای اخیر، این نسبت هم‌اکنون حدود ۵/۷ مرتبه است. وی در مورد اینکه رشد اقتصاد کشور منفی است و بازار سهام رشدی چشمگیر را تجربه می‌کند، عنوان کرد: رابطه GDP و بازار سهام رابطه یک به یک نبوده و در هیچ اقتصادی نیز این دو متغیر همبستگی کامل ندارند. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت اگر تولید ناخالص داخلی یک درصد رشد کند، بازار نیز یک درصد رشد کند و اگر تولید ناخالص داخلی با کاهش همراه شود، بازار سهام نیز همان افت را تجربه کند. مدیرعامل شرکت بورس اوراق بهادار ابراز داشت: شرایط پذیرش در بورس اوراق بهادار سخت است و هر شرکتی نمی‌تواند وارد بازار سهام شود بنابراین می‌توان گفت شرکت‌های فعال در بورس اوراق بهادار گلچین‌های اقتصاد هستند. سبد بازار سهام با سبد اقتصاد یکسان نیست. وی توضیح داد: متغیرهای مختلفی مانند سود شرکت‌ها، تورم، رکود بازارهای دیگر، نرخ ارز، تسهیل دسترسی به بازار سرمایه، اعتمادی که به بورس شده، اندازه بورس و اهمیت و جایگاه بازار سهام در اقتصاد موجب شده تا بازار سرمایه در کانون توجهات قرار بگیرد و این امر یک فرصت به شمار می‌رود به طوری که سهامداران عمده می‌توانند از این فرصت استثنایی بازار استفاده کرده و علاوه بر تامین سهام شناور آزاد شرکت از طریق واگذاری سهام نسبت به تامین مالی پروژه‌های جدید و قدیم نیز اقدام کنند. همچنین دولت نیز می‌تواند از این فرصت برای واگذاری‌های جدید بهره ببرد.
یک درصد بورس برای خارجی‌ها
افزون‌بر این قالیباف با اشاره به اینکه حدود یک درصد سهامداران ملیت ایرانی ندارند، افزود: بورس تهران برنامه‌هایی برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی دارد و در این راستا جلساتی برگزار شده است. اما در این بین بحث انتقال پول مطرح است که با برطرف شدن این مشکل، یکی از بهترین بازارها، برای سرمایه‌گذاری بورس است.