در انتظار گرانی

«گروه صنعت»- بلاتکلیفی تخصیص ارز مبادله‌ای ۴۲۰۰ تومانی و زمزمه‌های تغییر ارز مورد نیاز تولید‌کنندگان و واردکنندگان تایر به ارز نیمایی زمینه آشفتگی در بازار و افزایش قیمت‌ها را در این کالای استراتژیک فراهم آورده است. در واقع تولیدکنندگان تایر در حالی از ذخایر کافی مواد اولیه کارخانجات تا چند ماه آینده و تامین نیاز داخلی تایر سواری خبر می‌دهند که واردکنندگان تایر انگشت اتهامی خود را در التهابات اخیر متوجه کاهش تولید و عرضه در حوزه سواری دانسته که به همراه پیش‌بینی از احتمال واردات مواد اولیه با ارز نیمایی و احتکار برخی از فروشندگان به گرانی‌ها دامن زده است؛ موضوعی که با مخالفت تایرسازان مواجه شده به گونه‌ای که معتقدند در یک سال گذشته واردکنندگان تا چهار برابر بیشتر از تولیدکنندگان ارز مبادله‌ای دریافت کرده‌اند و این در حالی است که ارز تخصیص‌یافته به مواد اولیه در نهایت حمایتی بوده که دولت از مصرف‌کننده انجام داده و منفعتی را برای این گروه به همراه ندارد. البته فارغ از اینکه ایجاد التهاب در بازار به قصد امتیازگیری از دولت به ترفندی برای فعالان بازار تایر مبدل شده اما باید توجه داشت که در صورت عدم تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی و تولید تایر با ارز نیمایی افزایش بیش از دو برابری لاستیک به ویژه در حوزه تایرهای سواری گریزناپذیر خواهد بود؛ موضوعی که به نظر می‌رسد پیش‌بینی بازیگران بازار تایر و عدم نظارت دولت از هم‌اکنون به رشد قیمتی منجر شده است .
بلاتکلیفی ارزی تولیدکنندگان تایر
محمدرضا تقی گنجی رییس انجمن تولیدکنندگان تایر کشور در خصوص شرایط تولیدکنندگان تایر کشور به‌علت عدم تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به این صنعت گفت: از اواخر دی‌ماه سال گذشته دیگر ارز ۴۲۰۰ تومانی به هیچ‌یک از تولیدکنندگان تایر داده نشده و البته عدم اعلامی مبنی بر این موضوع که از این پس نیز این ارز داده نخواهد شد باعث شده تا تولیدکننده نتواند فکری برای خرید مواد اولیه خود با ارز نیمایی کند و در واقع در بلاتکلیفی قرار دارد.
وی ادامه داد: حداکثر موجودی مواد اولیه تایرسازان کفاف تولید محصول تا پایان خرداد ماه را می‌دهد و از این رو باید هرچه سریع‌تر وضعیت تخصیص ارز این صنعت مشخص شود و اگر قرار است که ارز ۴۲۰۰ تومانی همچون سال گذشته به تولیدکننده داده شود این امر هرچه سریع‌تر اجرایی شود چرا که واردات مواد اولیه نیز پروسه‌ای زمانبر است.
گنجی افزود: در حالی دولت در ماه‌های اخیر در تامین ارز دولتی برای مواد اولیه واحدهای تولیدی به مشکل برخورده که سال گذشته ۷۰۰ میلیون دلار ارز دولتی برای واردات ۲۰۰ هزار تن تایر تخصیص داد اما کل ارز تخصیص داده شده به تولیدکننده ۱۶۰ میلیون دلار بود که این میزان ارز منجر به تولید ۲۹۰ هزار تن تایر در داخل کشور شد، همین اعداد و ارقام نمایانگر لزوم توجه بیشتر به بخش تولید است.رییس انجمن تولیدکنندگان تایر گفت: دولت با هدف کنترل قیمت برای مصرف‌کننده به تولیدکننده ارز ۴۲۰۰ تومانی می‌دهد و ما نیز محصول را با این ارز تولید کرده و به بازار عرضه می‌کنیم اما لزوما محصول با این قیمت به دست مصرف‌کننده نمی‌رسد. در واقع عده‌ای دلال در بازار حضور دارند که تایر را با قیمت توزیع کارخانه خریداری کرده و سپس با قیمت بسیار بالاتری به مصرف‌کننده واقعی به فروش می‌رسانند. این موضوع علاوه بر بازار تایر در سایر محصولات نیز وجود دارد.
وی افزود: در چنین شرایطی شاید بهتر باشد دولت از توزیع ارز ۴۲۰۰ تومانی دست بکشد تا سود چنین حمایتی به جیب دلالان نرود. تولیدکننده نیز مواد اولیه را با ارز نیمایی خریداری کرده و باتوجه به قیمت تمام شده و نظارت سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان به فروش برساند.گنجی در خصوص تفاوت قیمت تمام شده تایر با ارز ۴۲۰۰ و ارز نیمایی گفت: ارز نیمایی تقریبا سه و نیم برابر ارز دولتی است. از آنجایی که ۳۰ درصد قیمت تمام شده تایر وابسته به واردات مواد اولیه با ارز است، اگر قرار باشد از این پس تایر با ارز نیمایی تولید شود باید انتظار افزایش قیمتی حدود ۱۰۰ درصدی را فقط برای تفاوت نرخ ارز داشته باشیم. البته سایر هزینه‌های تولید داخل ازجمله حقوق و دستمزد نیز در سال جاری رشد قیمتی پیدا کرده که همین امر نیز طبیعتا رشد قیمت تایر تولیدی در سال جاری را در پی خواهد داشت.گنجی در زمینه توان رقابت تولیدکننده با واردکننده در صورت دریافت ارز نیمایی گفت: اگر تولیدکننده و واردکننده هر دو ارز نیمایی دریافت کنند، به واقع تولیدکننده داخلی توان رقابت با واردکننده را دارد و تخصیص ارز دولتی به تولیدکننده حمایت از مصرف‌کننده و نه تولیدکننده است. رییس انجمن تولیدکنندگان تایر درخصوص عدم تعادل در بازار عرضه و تقاضای تایر کشور گفت: میزان تولید تایر سواری در کشور کفاف کل نیاز بازار داخل را می‌دهد. اما این کمبود بازار ناشی از پیش‌بینی افزایش قیمت تایر در روزها و هفته‌های آتی است. در واقع توزیع‌کنندگان تایر با پیش‌بینی این موضوع که به زودی قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کنند اقدام به عدم عرضه کل محصول تحویل گرفته به بازار می‌کنند که همین امر نیز باعث برهم‌ریختگی شده است.
واردکننده مخل بازار نیست
احمدرضا متقی نایب‌رییس انجمن واردکنندگان تایر درخصوص بالاتر بودن میزان ارز ارائه شده به واردکنندگان در قیاس با ارز تولیدکننده به «جهان‌صنعت» گفت: از آنجایی که اطلاع دقیقی از میزان ارز دولتی داده شده در سال گذشته به کل تولیدکنندگان و واردکنندگان تایر ندارم نمی‌توانم اعداد اعلام شده از سوی انجمن تولیدکنندگان تایر را تایید یا تکذیب کنم اما واقعیت آن است که کل ارز ارائه شده به واردات مطابق نیاز بازار داخل بوده است. در شرایطی که تولید تایر خودروهای سنگین توسط تولیدکنندگان تنها کفاف ۳۰ درصد نیاز بازار داخل را می‌دهد طبیعی است که باید مابقی نیاز از طریق واردات تامین شود. کل ارز دولتی تخصیص داده شده به واردات نیز تنها به‌منظور تامین نیاز بازار در زمینه تایرهای سنگین بوده است.وی ادامه داد: واردکنندگان ارز ۴۲۰۰ تومانی را تنها برای تایر خودروهای سنگین دریافت می‌کردند که از شهریور ماه سال گذشته نیز دیگر هیچ‌گونه ارز دولتی داده نشده است.
متقی گفت: در حالی تولیدکنندگان معترض فعالیت واردکنندگان هستند که در حال حاضر واردکنندگان قانونی تایر سهم بسیار ناچیزی از بازار تایرهای خودروهای سواری دارند. در زمینه تایر خودروهای سواری علاوه بر اینکه واردات باید با ارز نیمایی باشد، وزارت صنعت، معدن و تجارت تثبت سفارش رینگ ۱۳، ۱۴ و ۱۵ را نیز انجام نمی‌دهد. همچنین واردکننده تایر اگر بخواهد با همین شرایط نیز اقدام به واردات کند با مشکلات جدی در تامین ارز نیمایی از بانک و صرافی روبه‌رو است و این در حالی است که هزینه‌های بالای انتقال پول به خارج، تعرفه ۴۰ درصدی واردات و مالیات بر ارزش‌افزوده نیز باعث رشد قابل توجه هزینه واردات قانونی می‌شود. اما در این شرایط قاچاقچیان به راحتی و بدون هیچ‌یک از هزینه‌های بیان شده اقدام به واردات محصول به کشور می‌کنند.متقی درخصوص اعلام تولیدکنندگان مبنی بر تامین نیاز تایرهای سواری گفت: در روزهای گذشته صف‌های طولانی برای خرید تایر با نرخ دولتی در مقابل نمایندگی‌های رسمی فروش در نقاط مختلف کشور به‌وجود آمده که همین امر سندی برای عدم تعادل میان عرضه و تقاضا است.وی ادامه داد: در ماه‌های قبل نیز بخشی از نیاز بازار کشور از طریق تایرهای قاچاق تامین می‌شد که شیوع کرونا و بسته شدن مرزهای کشور میزان عرضه تایر قاچاق در کشور را محدود کرد و همین کاهش در عرضه نیز به سرعت تاثیر خود را در بازار گذاشت.متقی گفت: اگر میزان تولید تایر سواری کشور مطابق با عرضه و تقاضا بود تفاوت قیمتی ۵۰ تا ۷۰ درصدی میان قیمت اعلامی از سوی کارخانه و قیمت فروش به‌وجود نمی‌آمد.وی ادامه داد: اگر اختلاف قیمت و کمبود در بازار کوتاه‌مدت بود می‌شد آن را به احتکار نسبت داد اما استمرار تفاوت قابل توجه قیمت کارخانه و فروش آزاد به معنی تفاوت میزان توان تولیدکنندگان با نیاز بازار است.
تسریع در تخصیص ارز تولیدکنندگان
مهدی صادقی‌نیارکی سرپرست معاونت امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت با تاکید بر حمایت از تولید ملی و جلوگیری از واردات محصولات مشابه داخلی به کشور از پیگیری برای رفع مشکلات مرتبط صنعت تایر خبر داد و گفت: تامین ارز مورد نیاز صنعت تایر، همانند سایر کالا‌های اساسی در اولویت بوده و به زودی با هماهنگی بانک مرکزی این روند تسریع می‌شود.صادقی نیارکی در ادامه درخصوص محدودیت واردات محصولات دارای مشابه داخلی که یکی از دغدغه‌های تولیدکنندگان تایر کشور به‌شمار می‌رود نیز افزود: محدودیت واردات به طور عمده برای محصولاتی اتخاذ می‌شود که به میزان کافی و متناسب به مصرف داخلی در کشور تولید می‌شود. در صنعت تایر نیز در صورت تامین نیاز داخلی این سیاست اجرایی خواهد شد و خواسته‌های تولیدکنندگان تایر در زمینه بازنگری در روند اعطای مجوز واردات برای انواع تایر و ایجاد محدودیت‌هایی برای واردات این محصول به کشور برای بررسی و تصمیم‌گیری به معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت منعکس می‌شود.