دفاتر خدمات مسافری در انتظار بانک مرکزی

بعد از گرانی ارز و تصمیم دولت برای تک‌نرخی شدن آن، کارشناسان هشدار دادند این عمل خلق‌الساعه عواقب بدی برای کشور دارد‌؛ تصمیمی که گویا یک شبه و بنا بر بحرانی که بازار را آشفته کرده بود، گرفته شد‌. جدا از سرگردانی بنگاه‌های صنعتی برای دریافت ارز دولتی، گردشگران نیز با مشکلات ریز و درشتی مواجه شدند‌. مشخص نبوده و هنوز هم نیست که ارز مسافران قرار است توسط چه ارگانی تهیه شود‌. ابتدا قرار بود طبق روال پیشین ارز گردشگری در فرودگاه به مسافران تحویل داده شود، بعد صحبت از دادن حواله به دفاتر خدمات گردشگری شد‌؛ تصمیمی که گویا توسط دولت نهایی شده و می‌بایست تا به امروز اجرا می‌شد‌. اما این اتفاق نیفتاده است‌. در زمانی که محب‌خدایی از تصمیم دولت برای واسپاری ارز گردشگری به دفتر خدمات مسافری خبر داد، «جهان صنعت» در گزارشی نسبت به عواقب این تصمیم هشدار داد‌. ایجاد رانت‌های تازه، باز شدن دریچه‌های تازه فساد، سردرگمی مسافران و بی‌نظمی تنها گوشه‌ای از پیامد‌های تصمیم دولت بود‌. حالا با گذشت یک ماه از این تصمیم خبر رسیده هنوز دفتر خدمات گردشگری حواله‌ای دریافت نکرده‌اند‌. گویا دولت از تصمیم خود عقب‌نشینی کرده یا قرار است این اقدام با مقدمات بیشتری اجرایی شود‌.
تشکیل کمیته‌ای برای حل مشکلات
رییس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی از تشکیل کمیته ارزی برای حل مشکلات آژانس‌های گردشگری خبر داد و گفت: با وجود ارائه مدارک تاییدشده از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به بانک مرکزی اما تاکنون هیچ ارزی به آژانس‌های گردشگری پرداخت نشده است‌.
حرمت‌الله رفیعی درباره نتیجه توافق‌های بانک مرکزی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری برای تعیین اولویت ارزی گردشگری، به ایسنا گفت: کمیته ارزی حدود دو هفته است در این انجمن تشکیل شده که آژانس‌ها نخست باید مستندات کارگزار خود در کشور مقصد را به همراه اظهارنامه مالیاتی ارائه کنند تا مشخص شود این شرکت قانونی است و می‌تواند ارز دریافت کند، مدارک در همین کمیته توسط افرادی متخصص که در بازارهای خارجی و فروش بلیت هواپیما تجربه دارند، بررسی می‌شود تا مدارک غیرقانونی و جعلی چماق بالای سر نشود؛ ریزبینی‌ای که صنف هم از آن رضایت دارد‌.
او در عین حال بیان کرد: با توجه به توافق بانک مرکزی و سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، مدارک رسیدگی می‌شود، تایید سازمان متبوع را هم دریافت می‌کند اما به نظر می‌رسد مدارک در بانک مرکزی بایگانی می‌شود چراکه تا حالا هیچ ارزی به این صنف داده نشده است‌.
بانک مرکزی مشکلات ارز گردشگری را پذیرفته است
او درباره اینکه آیا بانک مرکزی مصوبه رسمی درباره اولویت ارزی دفاتر خدمات مسافرتی صادر کرده است، گفت: معاون گردشگری با معاون ارزی بانک مرکزی جلسات متعددی داشته‌اند‌. آقای عراقچی هم که مسوولیت معاونت ارزی این بانک را دارند صراحتا اعلام کردند که مشکلات ارزی بخش گردشگری را پذیرفته‌اند، این چه معنی‌ای می‌تواند داشته باشد؟ اگر توافقی نشده بود که سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری مدارک آژانس‌ها را تایید نمی‌کرد و به بانک مرکزی نمی‌فرستاد‌.
رفیعی همچنین گفت: ما تاکنون مدارک حدود ۱۱ دفتر خدمات مسافرتی را برای دریافت حواله ارزی به بانک مرکزی ارائه کرده‌ایم که همه آنها بایگانی شده است درحالی‌که اصلا نباید فاصله زمانی بین تحویل مدارک و تخصیص حواله ارزی از سوی بانک عامل وجود داشته باشد‌. از ۲۱ فروردین‌ماه با تغییر مقررات ارزی و ممنوعیت معاملات ارز در بازار آزاد به‌ویژه صرافی‌ها، بخش گردشگری در کنار مشکلاتی که برای جابه‌جایی پول و ارز بین ایران و سایر کشورها تحت تاثیر تحریم بانکی داشت، وارد چالش تازه‌ای شد‌. در ۳۳ اولویتی که بانک مرکزی برای تخصیص ارز تعیین کرده بود از آژانس‌های مسافرتی که برای خرید خدمات در خارج از کشور به ارز نیاز دارند نامی آورده نشد، درحالی‌که دفاتر خدمات زیارتی فعال در حوزه عراق جزو این اولویت‌ها قرار گرفته‌اند‌. علاوه‌ بر این محدودیت‌هایی برای ورود و خروج ارز تا سقف ۵۰۰۰ یورو تعیین شد که آژانس‌های مسافرتی را به عنوان وارد کننده و صادرکننده برای جابه‌جایی سنتی یا دستی ارز به داخل و خارج از کشور به دردسر می‌اندازد‌.
این تصمیم‌ها اعتراض تشکل‌های صنفی گردشگری را برانگیخت چراکه تمام راه‌های تامین ارز برای آنها مسدود شد؛ رویه‌ای که با وجود پذیرش بانک مرکزی برای حل مشکلات پیش آمده، همچنان جاری است‌.
بی‌ثباتی و آینده گردشگری
صنعت گردشگری چه گردشگر خروجی و چه ورودی نیازمند برنامه‌ای بلندمدت است‌. اما در سالیان گذشته و با تغییرات پیاپی در راس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برنامه‌ای منسجم اجرا نشده و هر بار تصمیمی جدید برای اداره امور گرفته می‌شود‌. علاوه بر مشکلات گردشگران خروجی، خارجی‌هایی هم که به ایران آمدند، بعد از بحران ارزی برای تهیه و تغییر پول دچار مشکل شدند‌. نه بانک‌ها زیر بار تامین ارز می‌رفتند و نه دفاتر خدمات گردشگری‌. در حالی که همیشه از اهمیت سرمایه‌گذاری خارجی در بحث گردشگری صحبت به میان می‌آید، باید توجه داشت که امنیت سرمایه‌گذاری در روندی باثبات است‌ نه تصمیمات یک‌شبه و راه‌حل‌های مقطعی‌.