رونمایی از راهبرد توسعه صنعتی

«جهان‌صنعت»- صبح دیروز عباس علی‌آبادی وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت با حضور در مجلس به دفاع از برنامه‌های خود پرداخت و در نهایت رای‌گیری درباره صلاحیت و برنامه‌های وی انجام شد و نمایندگان با ۱۸۷ رای موافق، ۵۸ رای مخالف، ۸ رای ممتنع و ۲ رای باطله از مجموع ۲۵۵ نفر، به علی‌آبادی رای اعتماد دادند.
با اینکه خصوصی‌سازی و افزایش تعامل با بخش خصوصی در تصمیم‌گیری‌ها و تصمیم‌سازی‌ها از وعده‌های همیشگی دولتمردان در سال‌های اخیر بوده است اما هنوز که هنوز است، به نظرات بخش خصوصی در سیاستگذاری‌ها توجه نمی‌شود. همین بی‌توجهی اما عامل بسیاری از سیاستگذاری‌های غلط و بی‌نتیجه و عدم موفقیت صنایعی از جمله خودرو بوده که به شدت تحت تاثیر تصدیگری دولت و دخالت ارگان‌ها و سازمان‌های دولتی هستند. این در حالی است که اگر دولت در راستای تعامل جدی با فعالان بخش خصوصی حرکت می‌کرد و به واگذاری حقیقی مجموعه‌های دولتی از جمله دو خودروساز بزرگ کشور به بخش خصوصی روی خوش نشان می‌داد، اکنون وضعیت تولید و صنعت کشور به این شکل نبود. در همین راستا یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که از زمان اعلام نام عباس علی‌آبادی به عنوان وزیر پیشنهادی صمت مطرح شده و از سوی نمایندگان مورد بررسی قرار گرفته است، تجربه تعامل او با بخش خصوصی در سال‌های گذشته و همچنین برنامه‌هایی است که برای خصوصی‌سازی در دستور کار دارد. براساس آنچه رییس کمیسیون اقتصادی مجلس اعلام کرده است، درباره تصدیگری دولت در اقتصاد کشور به صراحت با علی‌آبادی صحبت شده به طوری که او در پاسخ به این سوال که آیا وزارت صمت به عنوان دولت می‌خواهد در شرکت‌های خودروسازی و فولاد بماند یا خیر، وی به کاهش سیاست حضور دولت در اقتصاد و این شرکت‌ها و واگذاری اداره آنها به بخش غیردولتی تاکید کرده است.
در این میان با توجه به اینکه تحصیلات علی‌آبادی مرتبط با حوزه‌ صنعت است و او توانایی خود را در بحث‌های علمی و اجرایی نشان داده و در ارتباط با بخش خصوصی بسیار قوی است، کارشناسان و نمایندگان مجلس حضور او در وزارت صمت را بسیار مثبت ارزیابی می‌کنند و معتقدند باید کسی سکاندار این وزارت باشد که بر اشتغالزایی کارآمد بوده و بتواند ارتباط دولت و بخش خصوصی را برقرار کند که خوشبختانه برنامه‌ها و رویکرد وزیر پیشنهادی نیز در همین راستا و اهمیت به حضور بخش خصوصی و تعاونی‌هاست که می‌تواند راه برون‌رفت از مشکلات و رسیدن به اقتصاد مردمی باشد. همچنین حمایت از تولید مشترک با برندهای معتبر بین‌المللی، توجه به برقی شدن خودروها، افزایش صادرات غیرنفتی و تنوع‌بخشی به کارها از برنامه‌ها و استراتژی‌های علی‌آبادی به عنوان وزیر صمت است که انتظار می‌رود همچون وزرای قبلی این وزارتخانه، به وعده‌های بی‌نتیجه ختم نشود.
در همین خصوص محمدرضا دشتی‌اردکانی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: علی‌آبادی سوابق موفقی در وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و شرکت‌های مختلف داشته که با وجود تحصیلات مرتبط وی با حوزه‌ صنعت می‌تواند یکی از وزرای موفق دولت در این وزارتخانه مهم کشور باشد.
دشتی‌اردکانی با اشاره به نقش معدن و صنعت به عنوان دو بال وزارت صمت در اقتصاد کشور عنوان کرد: آینده کشور پس از نفت بر معادن استوار بوده و سرمایه‌گذاری‌های بسیار خوبی می‌توان در این بخش انجام داد که خوشبختانه برنامه‌ها و رویکرد وزیر پیشنهادی نیز در همین راستا و اهمیت به حضور بخش خصوصی و تعاونی‌ها‌ست که می‌تواند راه برون‌رفت از مشکلات و رسیدن به اقتصاد مردمی باشد.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد: وزیر پیشنهادی صمت سیاست‌هایش را برای برنامه هفتم توسعه و بحث جذب سرمایه‌گذاری خارجی توضیح داد که برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور و موفقیت در تحقق اهداف وزارت صمت بسیار موثر است.
علی‌آبادی با بخش خصوصی آشنایی نزدیکی دارد
محمدمهدی زاهدی نیز در جریان بررسی صلاحیت وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت در دفاع از برنامه‌های پیشنهادی علی‌آبادی گفت: تحصیلات وزیر پیشنهادی در بهترین دانشگاه‌های کشور انجام شده و باید قدردان چنین مدیران خبره، تیزهوش و فهیم باشیم. ایشان فوق‌لیسانس دانشگاه تهران و دکترای خود را از دانشگاه خواجه‌نصیر گرفته است و در خصوص زمانبندی دریافت مدارک باید گفت که در دانشگاه‌ها چنین اتفاقاتی می‌افتد.
نماینده مردم کرمان و راور در مجلس با اشاره به سوابق خدمتی وزیر پیشنهادی بیان کرد: سدسازی، تونل‌سازی، برج‌سازی، حضور در تولید صنایع‌دفاعی، ساخت نیروگاه‌های پیشرفته، لوکوموتیو و شروع عملیات برای خودروهای برقی، بهره‌برداری، بهره‌وری و بهینه‌سازی از جمله اقدامات آقای علی‌آبادی است. مقامات عالی کشور از عملکرد مپنا تجلیل به عمل آورده‌اند و یکی از ویژگی‌های خوب وزیر پیشنهادی این است که با بخش خصوصی آشنایی نزدیکی دارد.
وی با بیان اینکه ۵۰ درصد GDP کشور در وزارت صمت است، توضیح داد: خودروسازی خصوصی، معادن خصوصی و بازار ارز به صورت مستقیم و غیرمستقیم به وزارت صمت مرتبط است. علی‌آبادی در ۱۰ سال گذشته ارتباط‌گیری خوبی با بخش خصوصی داشته است که نباید این تجربه را دست‌کم گرفت، او با شناخت مشکلات دولت و نزدیکی با بخش خصوصی می‌تواند اقدامات مناسبی داشته باشد.
زاهدی با بیان اینکه بیش از ۵۰ درصد اشتغالزایی کشور مرتبط با وزارت صمت است، تاکید کرد: باید کسی سکاندار این وزارت باشد که بر اشتغالزایی کارآمد بوده و بتواند ارتباط دولت و بخش خصوصی را برقرار کند. بنابراین در سالی که باید اشتغال و تولید رو به افزایش باشد، انتخاب چنین فردی می‌تواند به موفقیت کشور کمک کند.
این نماینده مردم در مجلس یازدهم با اشاره به برنامه‌های راهبردی وزیر پیشنهادی بیان کرد: برنامه‌های راهبردی او با تکیه بر بهره‌گیری فناوری‌های نو و توجه به صنعت دیجیتال نسل چهارم است که بسیاری از مدیران کشور حتی با واژگان صنعت دیجیتال نسل چهارم آشنایی ندارند اما علی‌آبادی به ریز در برنامه‌های خود به این نسل از فناوری توجه کرده است. او در مپنا نشان داد که توانمندی بهره‌گیری و هدایت به سمت صنعت دیجیتال را دارد و باید از حضور چنین شخصی استقبال کنیم.
علی‌آبادی شجاعت «نه» گفتن دارد
حبیب‌اله دهمرده نماینده مردم زابل، زهک، هیرمند و نیمروز و‌ هامون در این باره گفت: علی‌آبادی دارای برنامه علمی، کارشناس در ابعاد کوتاه‌مدت، بلندمدت و میان‌مدت است. وزیر پیشنهادی صمت افق دید وسیعی دارد و ریسک‌‌پذیری و خطرپذیری را در دستور کار خود قرار داده است و همچنین وی دارای شجاعت نه گفتن است همچنین اهل رانت و باج دادن نیست. دهمرده با بیان اینکه وزیر پیشنهادی صمت قول عملیاتی شدن و استفاده از ظرفیت بسیار معادن استان سیستان و کارخانه لاستیک این حوزه را داده است، افزود: وی اهل ابتکار و نوآوری است و کارنامه‌ای که ارائه داده نیز قابل اندازه‌گیری است و از سوی دیگر آرمانی صحبت نکرده است.
فردی را می‌خواهیم که ارتباط خوبی در بخش خصوصی داشته باشد
در ادامه مهرداد گودرزوند‌چگینی عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس گفت: وزیر پیشنهادی در بحث عملکرد فردی دارای سوابق خوبی است و می‌تواند در بخش‌های مختلف کشور موثر باشد. وی این توانایی را در بحث‌های علمی و اجرایی نشان داده و در ارتباط با بخش خصوصی بسیار قوی است.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس ادامه داد: در وزارت صمت فردی را می‌خواهیم که ارتباط خوبی در بخش خصوصی داشته باشد و بتواند تعامل برقرار کند، بتواند ارتباط با بخش دولتی برقرار کرده و همراهی با بخش دولتی و بخش خصوصی را به عنوان نقطه تعامل و نقطه‌ای که پیشرفت صنعتی در این تعامل است را ایجاد کند و او این سوابق را در جاهایی که بوده، داشته است.
گودرزوندچگینی افزود: مپنا در جذب سرمایه‌گذاری خارجی و قراردادهای بین‌المللی زبانزد است. چه کسی است که شرکت مپنا را نشناسد؟ چه کسی است که اطلاعات شرکت مپنا را نداشته باشد. علی‌آبادی حتما این توانایی را در سطح بین‌المللی دارد.
لزوم توجه جدی به سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی
نماینده مردم رودبار در مجلس بیان کرد: من چند پیشنهاد برای وزیر صمت دارم؛ اول این است که ما در بخش صنعت و معدن ظرفیت‌های کلانی در کشور داریم که می‌تواند در بحث تولید ناخالص ملی و ارزآوری بسیار موثر باشد. تقاضای من از وزیر پیشنهادی این است که در بخش معادن و صنعت ورود کند و توجه جدی به سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی داشته باشد.
گودرزوندچگینی با اشاره به اینکه یکی از موضوعاتی که به کشور کمک و تراز اقتصادی ما را مثبت می‌کند بحث سرمایه‌گذاری است، تصریح کرد: نگرش به تولید باید با نگاه صادراتی به شرکت‌ها باشد تا از این بُعد بتوانیم تولیدمان را با استانداردهای جهانی ارزآوری کنیم و به دقت به استانداردهای جهانی بپردازیم.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: باید وزرایی را که در درون ساختار دولت هستند و تجربه‌های متعددی دارند و از بخش‌های مختلف وارد بالاترین سطح مدیریتی شده‌اند، مورد حمایت قرار دهیم.
تنظیم بازار رها شده است
محمدرضا پورابراهیمی نیز در موافقت با برنامه‌ها و اهداف وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت گفت: در کمیسیون اقتصادی مباحث اقتصادی وزارت صمت و برنامه‌های وزیر پیشنهادی بررسی شد و حقیقتا چارچوب فکری علی‌آبادی با رویکردهایی که در حوزه ماموریت‌های کمیسیون بر‌عهده دارد، منطبق بود.وی در خصوص برنامه‌های وزیر پیشنهادی صمت ادامه داد: نخستین موضوع حوزه صادرات کشور است که با توجه به تغییراتی که در ایام اخیر رقم خورده، فرصت استثنایی برای صادرات کشور فراهم کرده است. این فرصت استثنایی به تراز تجاری کشور کمک خواهد کرد.
نماینده مردم کرمان و راور توضیح داد: زیرساخت‌های این جهش اقتصادی در برنامه‌های وزیر پیشنهادی قید شده ولی نیاز به تکمیل دارد، چرا که ۹۰ درصد تجارت کشور با ۱۰ کشور دنیاست و نیاز به تکمیل دارد، باید رایزنان بازرگانی از وزارت صمت در این کشورهای همسایه حضور یابند.
پورابراهیمی یادآور شد: از توجه ویژه وزارت خارجه به دیپلماسی اقتصادی استقبال می‌کنیم. درباره جهش‌های صادراتی نیز یکی از موضوعات مهم، سیاست‌های ارزی است و خوشبختانه علی‌آبادی به نگاه مشترک با کمیسیون اقتصادی در این باره تاکید دارد.
وی با اشاره به قانون احکام دائمی مبنی بر شناور بودن نرخ ارز گفت: بر این اساس شاخص‌های تورم داخلی و خارجی طبق قدرت رقابت‌پذیر صادرات تعیین‌تکلیف می‌شود. این نگاه کمک می‌کند واردت کشور را به حداقل رسانده و صادرات را افزایش دهیم.
رییس کمیسیون اقتصادی مجلس درباره وضعیت تنظیم بازار داخلی عنوان کرد: به دلیل وسعت وزارت صمت، تنظیم بازار داخلی امروز حلقه مفقود شده است و به شدت مردم نگران وضعیت تنظیم بازار در داخل کشور هستند. اکنون وضعیت تنظیم بازار رها شده و به‌جز عوامل بیرونی که بر قیمت‌ها اثرگذار است، عدم‌مدیریت لازم از طریق وزارت صمت در بخش بازرگانی داخلی نیازمند تصمیم جدی است.
این نماینده مجلس توضیح داد: خوشبختانه طبق توافقی که کمیسیون اقتصادی با وزیر پیشنهادی صمت انجام داد و صحبت‌های ایشان، توافق درباره مدیریت بازار داخلی انجام شد.
بی‌توجهی وزرای قبلی به کاهش تصدیگری
پورابراهیمی درباره تصدیگری دولت در اقتصاد کشور گفت: با وزرای اقتصادی قبلی در این باره صحبت شد که برای کاهش تصدیگری یا عمل نکردند یا کم عمل کردند. اما روز گذشته با صراحت به وزیر پیشنهادی مطرح شد که آیا وزارت صمت به عنوان دولت می‌خواهد در شرکت‌های خودروسازی و فولاد بماند یا خیر که وی به کاهش سیاست حضور دولت در اقتصاد و این شرکت‌ها و واگذاری اداره آنها به بخش غیردولتی تاکید کرد.
وی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب درباره شرکت مپنا در زمان مدیریت علی‌آبادی عنوان کرد: رهبر معظم انقلاب فرمودند این مجموعه مایه مباهات صنعت کشور است و در آن تلاش و مدیریت جهادی و عزم و علم و ابتکار و اعتماد به نفس موج می‌زند. پورابراهیمی خاطرنشان کرد: امیدواریم مجلس و دولت کارهای مهمی که در حوزه وزارت صمت دارد به نحوی دنبال کند که خروجی آن اتفاقات مثبت در عرصه اقتصادی کشور باشد و با رای قاطع خود وزیر را حمایت کنید.

هشت استراتژی مهم برنامه وزیر جدید صمت
عباس علی‌آبادی وزیر جدید صمت، برنامه پیشنهادی تهیه‌شده برای این وزارتخانه را اعلام کرد که به گفته وی، با تمرکز و تاکید بر توسعه صادرات‌محور تدوین شده و شامل هشت استراتژی مهم است.
علی‌آبادی در مراسم رای اعتماد در مجلس گفت: این استراتژی‌های مهم در برنامه‌های قبلی این وزارتخانه نبوده که شامل راهبردهای مهم و با ارزشی می‌شود که از جمله آنها حمایت از تولید مشترک با برندهای معتبر بین‌المللی است. استراتژی دوم این برنامه، توسعه زیرساخت‌ها از طریق دیپلماسی سیاسی و اقتصادی است و باید به سمت یک ساختار ژئواکونومیک برویم.
علی‌آبادی ادامه‌داد: باید بتوانیم با کشورهای منطقه و همسایه از جمله روسیه، عراق، کشورهای حاشیه خلیج فارس، پاکستان، افغانستان، سی.‌آی.‌اس و غیره یک ارتباط ارگانتیک و اقتصادی- صنعتی برقرار کنیم تا در زمینه‌های مختلف از جمله خودرو، برنج، گندم و غیره به انجام مراودات و تجارت بپردازیم.
وزیر پیشنهادی صمت بر لزوم بازآفرینی و اصلاح حکمرانی با تمرکز بر تنظیم‌گری و نظارت تاکید کرد و گفت: یکی از راهبردهای اصلی جمهوری اسلامی، کاهش تصدیگری دولت است و از جمله در صنعت خودروسازی باید بتوانیم تا آنجا که امکان دارد و عقلی است، از تصدیگری‌ها بکاهیم تا فضا برای اعمال مدیریت بهتر و تسهیلگری فراهم شود.
وی، استراتژی دیگر پیش‌بینی شده در این برنامه را ایجاد زنجیره ارزش برشمرد و ادامه‌داد: هنوز در برخی کالاها درحال خام‌فروشی هستیم و زنجیره پایین‌دست راه‌اندازی نشده است.
این مهم به‌ویژه در صنایع معدنی مورد توجه ویژه قرار خواهد گرفت.علی‌آبادی همچنین بر حمایت از نوآوری و فعالیت‌های نوآورانه با تمرکز بر تحول دیجیتال تاکید و اظهار کرد: جهان به زودی از انقلاب صنعتی چهارم نیز عبور خواهد کرد و بر انقلاب صنعتی پنجم متمرکز می‌شود که با محوریت هوش انسانی و تجهیزات روباتیک است، اما ما هنوز اندرخم برقی‌سازی هستیم.
به موضوع برقی شدن خودروها توجه خواهم کرد
علی‌آبادی اضافه ‌کرد: بنده به‌طور حتم به این موضوع و برقی شدن خودروها توجه خواهم کرد، زیرا «خودروهای آینده اکنون خودروهای روز شده‌اند» و معتقدم از محل قوانین و مقررات وضع‌شده موجود می‌توان نیاز مالی این پروژه‌ها را تامین کرد.
وزیر پیشنهادی صمت همچنین بر لزوم استفاده از ابزارهای تامین مالی برای بنگاه‌های تولیدی و توسعه سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی تاکید کرد و یادآور شد: یکی از مشکلات جدی صنعت، موضوع تامین مالی است و بسیاری پروژه‌ها از عدم تامین مالی مناسب رنج می‌برند.
وی دلیل طولانی شدن اجرای طرح‌های نیروگاهی همانند کرخه و کارون‌۳ را عدم تامین مالی به موقع برشمرد و گفت: باید برای هر طرحی، مدل مالی مربوطه طراحی و تهیه شود و در این راستا باید بتوانیم از سرمایه‌های خرد مردمی و ظرفیت‌های بازار سرمایه استفاده کنیم.
علی‌آبادی خاطرنشان‌ کرد: نیروگاه‌هایی همچون پرند، فردوسی و عسلویه، محصول همین شیوه تامین مالی است و در کنار آن باید از سایر ابزارها از جمله صکوک، اوراق قرضه و سایر شیوه‌های جدید استفاده کنیم.
وی به وجود شهرک‌های صنعتی متعدد تاسیس‌شده در کشور اشاره کرد که فعال نیستند و دلیل آن را عدم‌تناسب ساخت آنها با پتانسیل‌های منطقه عنوان کرد و گفت: باید بتوان به نحوی این شهرک‌ها را با هم تجمیع کرد و شرکت‌های مادر را تقویت تا در برابر طوفان‌ها و فشارها مقاوم باشند.
وزیر پیشنهادی صمت تصریح‌ کرد: باید در حوزه تجارت کارهای زیادی انجام شود و ابتدا باید بپذیریم که بتوانیم در یک سیستم کار کنیم و نه به تنهایی. همچنین باید وزارتخانه‌های مرتبط دست به دست هم بدهند و تحت یک حکمرانی واحد هماهنگ باشند تا زنجیره‌ای از مدیریت استراتژیک و ارزش‌افزوده شکل گیرد.
به شدت بر افزایش صادرات غیرنفتی تمرکز می‌کنیم
علی‌آبادی همچنین بر لزوم اصلاح ساختار تاکید کرد و آن را اساسی و درست برشمرد و اظهار کرد: توسعه عرضی در صف و ستاد درست نیست. در این راستا ساختار را به درستی توسعه خواهیم داد تا نیازمند تغییرات پیاپی نباشیم.
وی زنجیره تولید تا مصرف را نیز بسیار مهم ارزیابی کرد و گفت: در سال‌های گذشته همواره از لزوم افزایش صادرات غیرنفتی و تنوع بخشی به آن صحبت شده، اما کمتر عمل شده است و ما به شدت روی آن تمرکز خواهیم کرد.
وزیر پیشنهادی صنعت، معدن و تجارت ادامه ‌داد: امروز ایران به همسایه قدرتمند شمالی خود توربین صادر می‌کند که یک کالای راهبردی است، همچنین در طرح‌های بزرگ متعدد در اندونزی، عراق، عمان و دیگر کشورها به صورت رقابتی برنده شده‌ایم و تفکر «ما می‌توانیم» که تفکر درستی است را پیاده کرده‌ایم.
وی بر جذب و حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی با بهره‌گیری از دیپلماسی اقتصادی به‌عنوان یکی دیگر از استراتژی‌های برنامه خود تاکید کرد و افزود: این مهم نیز در سال‌های گذشته کمتر به آن پرداخته شده و در شرکت بزرگی همچون مپنا به آن عمل کرده‌ایم، به‌طوری که با صادرات توربین گازی و ژنراتور که دست‌کم ۴۰۰ شرکت و فعال به آن وابسته است، تاریخ‌ساز شده‌ایم.
لزوم توسعه پیمان‌های تجارت آزاد و منطقه‌ای
علی‌آبادی همچنین بر طراحی و توسعه پیمان‌های تجارت آزاد و منطقه‌ای تاکید کرد و گفت: این موضوع همانطور که راهبرد دولت سیزدهم بوده باید تقویت شود که گذرگاهی برای اقتصاد و صنعت کشور است و باید بتوانیم از مزیت رقابتی بسیاری از محصولات‌مان برای حضور در بازارهای منطقه استفاده کنیم.
وی در ادامه توجه به مناطق محروم را آرمان جمهوری اسلامی و امام راحل توصیف و اظهار کرد: با استفاده از الگوهای درست و انجام نظارت با استفاده از قوانین و مقررات در این مسیر گام برخواهیم داشت.
وزیر پیشنهادی صمت خاطرنشان‌ کرد: در مناطق کمتر برخوردار فقط به دنبال اشتغالزایی نیستیم، بلکه باید مراقب باشیم محیط زندگی مردم آلوده نشود و محیط‌زیست آسیب نبیند که در این صورت به معنای افزایش محرومیت خواهد بود.