سالمرگ آغازگر استعمار اروپاییان بر خاورمیانه

۲۴ دسامبر سالروز درگذشت وسکو دا گاما دریانورد پرتغالی است، در سال ۱۵۲۴ در هند. وی ۲۳ ماه مه سال ۱۴۹۸ با چهار کشتی مجهز به ۲۰ توپ و ۱۷۰ تفنگدار پس از دورزدن دماغه جنوب آفریقا و گذشتن از سواحل شرقی این قاره وارد «کالیکت» در ساحل غربی شبه قاره هند شد و با این کار، آغازگر استعمار اروپاییان بر خاور زمین شد. پرتغالی‌ها در دهه یکم و دوم قرن شانزدهم (از ۱۵۰۸ تا ۱۵۱۵) چند منطقه در ساحل غربی هند از جمله «گوا»، «دیو» و «دمان» را متصرف شدند و نام مستعمرات پرتغالی هند بر آنها گذاردند و آنها را تا دسامبر ۱۹۶۱ در اختیار داشتند و از آنجا به سایر نقاط آسیا و خلیج‌فارس دست‌اندازی کردند.
هلندی‌ها، انگلیسی‌ها و فرانسویان به رقابت با آنان پای به این منطقه گذاردند. عامل پیروزی غربی‌ها بر خاورزمینی‌ها برتری اسلحه آنان بوده است. به همین دلیل است که غرب کوشش داشته که برتری تسلیحاتی را ازدست ندهد.
آلفونس دو آلبوکرکی پرتغالی در سال ۱۵۰۸ و با هدف بستن خلیج‌فارس روی رقیبان آینده، با هفت کشتی توپدار و ۵۰۰ تفنگدار به جزیره هرمز که مرکز مبادلات کالا و ناظر بر تنگه هرمز بود حمله‌ور و آنجا و بعدا قشم و چند ناحیه ساحلی دیگر از وطن ما را متصرف کردند. پیروزی پرتغالی‌ها سلاح‌های آتشین آنان بود که ایرانیان در آن زمان فاقد آن بودند. ده‌ها سال بعد شاه‌عباس برای اخراج پرتغالی‌ها از قشم، هرمز و سواحل ایران بود که با انگلیسی‌ها متحد شد و پای اینان به خلیج‌فارس باز شد که مشکلات منطقه نتیجه سلطه انگلیسی‌ها بر خلیج‌فارس بوده است. آلبوکرکی که طرح بستن راه‌های دریایی هند روی سایر کشورهای اروپایی را تهیه کرده بود بعدا به عنوان دومین فرماندار مستعمرات پرتغال در هند (پس از فرانسسکو دو آلامیدا) تا توانست به این طرح‌ها جامه عمل پوشاند. وسکو دا گاما که دیدار او از هند در سال ۱۴۹۸ جنبه اکتشافی داشت جایی را تصرف نکرد و به نیروی نظامی متوسل نشد. وی بیستم ما مه ۱۹۴۸ وارد «کالیکت» در ساحل غربی هندوستان شده بود. «دا گاما» در سال ۱۵۲۴ نیز ماموریت هند یافت و به آنجا رفت و ۲۴ دسامبر همین سال در هند درگذشت.