سیاست غلط بازار را به هم ریخت

کار به جایی رسیده که هیچ‌‌کس نمی‌تواند فردای بازار لوازم خانگی را پیش‌بینی کند. یک‌سالی می‌شود که بازار لوازم خانگی در رکود به سر می‌برد این را هم امین‌حضوری‌ها می‌گویند و هم رییس اتحادیه لوازم خانگی. اگر خودتان هم سری به بازار بزنید، می‌بینید که مشتری جرات دست به جیب شدن ندارد. این از پیامدهای بازار بدون ثبات است. افزایش قیمت لوازم خانگی ایرانی و خارجی از اواخر سال ۸۹ و وفور کالاهای تقلبی و بی‌کیفیت در بازار مشتری را محتاط کرده اما با اینکه مسوولان از وجود کالاهای خود سر گران شده و تقلبی خبر دارند کاری از پیش نمی‌برند. اوایل اردیبهشت‌ماه رییس اتحادیه کشوری لوازم خانگی از وجود اتفاقات غیرمترقبه‌ای در تیرماه خبر داد به همین منظور با محمد طحان‌پور گفت‌وگویی کردیم تا از حال و روز بازار لوازم خانگی باخبر شویم.
چیزی تا پایان تیرماه باقی نمانده چه اتفاقی قرار است بازار را شوکه کند؟
از اواخر این ماه به چند دلیل لوازم خانگی به خصوص خارجی آن با کمبود مواجه می‌شود بنابراین وقتی کالایی کم شود خود به خود باید شاهد افزایش قیمت و چندنرخی شدن آن باشیم.
درباره دلایل کمبود و گرانی لوازم خانگی توضیح بیشتری بدهید؟
از ماه‌های بهمن و اسفند ۹۰ دولت تصمیم گرفت ارز دولتی و مرجع واردات لوازم خانگی را قطع کند به همین دلیل واردکننده مجبور است کالا را با ارز آزاد تهیه کند. از این رو قیمت‌ها بالا می‌رود. این موضوع در مورد برخی کالاهای داخلی نیز صدق می‌کند چراکه بعضی قطعات از خارج وارد کشور می‌شود که هم‌اکنون با توجه به بالا رفتن نرخ دلار کارخانه‌دار داخلی نیز باید قطعه مورد نیاز را گران‌تر بخرد که در قیمت تمام شده آن نیز تاثیر مستقیم دارد. در حال حاضر هم به دلیل آغاز تحریم‌ها پیش‌بینی می‌شود قیمت‌ها از کنتر خارج و بازار دچار مشکل شود.
حذف ارز مرجع به چه قیمتی
تمام می‌شود؟
اگر به ما می‌گفتند ما راهکار بهتری داشتیم تا بازار با التهاب مواجه نشود. به نظر من دولت در این مورد عجولانه تصمیم گرفت و به جای حذف کامل ارز برای واردات لوازم خانگی باید ارز لوازم لوکس را حذف می‌کرد. به عنوان مثال ارز یخچال پنج میلیونی یا ماشین لباسشویی دو میلیونی را باید حذف می‌کردند نه اینکه به زودپز، ماکروفر، سرویس قابلمه، یخچال معمولی و… هم ارز داده نشود. با توجه به این اوصاف چشم‌انداز روشنی پیش‌روی لوازم خانگی وجود ندارد.
فکر نمی‌کنید قطع ارز دولتی واردات در سال حمایت از تولید به نفع کارخانه‌دار تمام شود؟
تجربه نشان داده که هرگاه تولیدکننده ایرانی خود را بی‌رقیب بداند نه‌تنها کیفیت محصول را پایین می‌آورد بلکه قیمت را هم بالا می‌برد. بنده شخصا مخالف این هستم که جلوی واردات را بگیرند. تولیدکننده وقتی ببیند رقیب ندارد هر کاری دلش بخواهد می‌کند و مردم هم مجبورند که بخرند. این یعنی گرفتن حق انتخاب از مردم اما باید دولت کاری می‌کرد که مثلا فردی که می‌خواهد یخچال ۱۰ میلیونی بخرد پول لوکس هم بپردازد. این اشکالی ندارد اما واقعیت این است که کارخانه‌های ما در تولید برخی محصولات ناتوان هستند و چاره‌ای جز واردات نیست، این سیاستی غلط است که بازار را به هم می‌ریزد.
پس با حضور برندهای خارجی در بازار موافقید؟
بله. واردات بجا باعث ایجاد انگیزه و رقابت می‌شود.
اما بازار پر از کالاهای بی‌کیفیت چینی است که صدای مردم را درآورده ؟
اینکه می‌گویند چین بازار لوازم خانگی ایران را قبضه کرده، درست نیست چراکه چین توان تولید کالاهای بزرگی همچون یخچال، گاز، ماشین ظرفشویی و… را ندارد اما باید بگویم بیش از ۹۰ درصد کالاهای ریز از قبیل، زودپز، پلوپز، آبمیوه‌گیری، جاروبرقی، چرخ‌گوشت و… را چین تولید می‌کند که متاسفانه کیفیت خوبی ندارد.
چرا جلوی واردات کالاهای بی‌کیفیت گرفته نمی‌شود؟
چون واردات این‌گونه کالاها به دلیل سودی که برای واردکننده دارد به صرفه‌تر است البته باید بگویم آنهایی که برند معروفی دارند و خدمات پس از فروش ارایه می‌دهند کالای نامرغوب وارد نمی‌کنند اما در حال حاضر بسیاری از کالاها از ترکیه می‌آید نه از چین.
یعنی آنقدر برند ایرانی بد است که کالا از ترکیه و چین وارد می‌کنیم؟
واقعیت این است که کارخانه‌های ما صرفا توان تولید اجاق گاز، آبگرمکن، چرخ خیاطی و بخاری گازی را دارند و در کالاهای دیگر مجبور به واردات هستیم.
دلیل بی‌رغبتی مردم به کالای ایرانی چیست؟
در مواردی حق با مردم است. برخی از کالاهای ایرانی چند سال پیش خدمات پس از فروش نداشتند که مصرف‌کننده را به ستوه می‌آورد اما برند خارجی آن، هم زیباتر بود و هم کیفیت بهتری داشت به همین دلیل مردم فکر می‌کنند، کالای ایرانی بخرند پولشان را دور ریخته‌اند این در حالی است که تولیدات ایرانی در حال حاضر از کیفیت خوبی برخوردار است و تولیدکنندگان آنها برای فروش کالای خود باید همانند خارجی‌ها تبلیغ کنند.
آیا تولید داخل نای رقابت با کره، چین و ژاپن را دارد؟
در سه، چهار کالا بله. حتی من توصیه می‌کنم اگر کسی خواست اجاق‌گاز بخرد حتما ایرانی‌اش را بخرد.
به غیر از نوسان ارز و افزایش هزینه‌ها صنف لوازم خانگی با چه مشکلی دست و پنجه نرم می‌کند؟
یکی از مشکلات کنونی فعالان اقتصادی در عرصه لوازم خانگی افزایش مالیات‌های معوقه آنهاست و مسوولان باید برای این معضل چاره‌ای پیدا کنند، افزایش۰ ۴۰ تا ۷۰۰ درصدی مالیات‌های معوقه واحدهای صنعتی در این بخش به عنوان ترمز اقتصادی عمل می‌کند و بازار را با بحران مواجه می‌کند به طوری که باعث روشکستگی تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی می‌شود.
چرا قیمت لوازم خانگی از مغازه‌ای به مغازه دیگر فرق می‌کند؟
چون هزینه‌ها هم از مغازه‌ای به مغازه‌ای دیگر فرق می‌کند اما باید فروشنده‌ها تحت نظر باشند تا گران‌فروشی صورت نگیرد.
یکی از ترفندهای جدید مغازه‌دارها این است که برای جنس فروخته شده فاکتور ارایه نمی‌دهند. در این جور موارد مشتری باید چه کار کند؟
با توجه به نوسان نرخ ارز اگر خریدار مبلغی از قیمت را بیعانه بدهد فروشنده می‌تواند نرخ نهایی را در زمان تحویل کالا اعلام کند اما اگر خریدار موقع خرید همه مبلغ را بپردازد و تسویه کند فروشنده حق ندارد موقع تحویل کالا تغییری در قیمت جنس بدهد اما اگر چنین اتفاقی افتاد خریدار باید به اتحادیه مراجعه کند تا ما مشکلش را حل کنیم.
بازار لوازم خانگی را تا آخر سال چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
با توجه به شرایط موجود، بازار را تا یک ماه دیگر هم نمی‌شود پیش‌بینی کرد چه برسد تا آخر سال.
گرانی لوازم خانگی تا کجا ادامه دارد؟
تا زمانی که نرخ ارز و هزینه‌ها نوسان داشته باشد.
نمی‌خواهید با کاهش قیمت‌ها بازار را از رکود خارج کنید؟
کاهش قیمت‌ها منجر به ورشکستگی تولیدکننده و واردکننده می‌شود بنابراین خیلی تلاش کنیم می‌توانیم قیمت‌ها را ثابت نگه داریم در غیر این صورت گرانی ادامه می‌یابد.
راست است که می‌گویند ردپای مافیا در بازار لوازم خانگی هم دیده شده؟
مافیایی در کار نیست اما واردات برخی کالاها در انحصار افراد معدودی است در نتیجه آنها به راحتی می‌توانند بر قیمت‌ها تاثیر داشته باشند.