4 - 04 - 2020
شطرنج نفتی
گروه انرژی- بازار نفت یکی از سیاهترین دورههای تاریخ خود را پشت سر میگذارد. تقاضا برای نفت به شدت پایین آمده و قیمت نیز در سراشیبی بیسابقهای قرار گرفته است. شوک اتفاقات اخیر به صنعت نفت جهان به قدری شدید بوده است که سبب شده آمریکا پس از چند سال رویارویی با عربستان در بازار نفت، به دنبال همکاری با آنها برای یافتن راهی جهت مدیریت بازار نفت باشد. حال گفته میشود قرار است تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا پای میز مذاکره بنشینند تا برگه کاهش تولید نفت را به همراه سایر تولیدکنندگان اوپک و غیراوپک امضا کنند.
جنگ قیمت میان عربستان و روسیه و همچنین اختلال در تقاضای نفت به دلیل شیوع ویروس کرونا پیشبینیها از قیمت نفت را کاهش داده است، به طوری که بانک بارکلیز پیشبینی خود برای قیمت نفت در سال ۲۰۲۰ را ۱۲دلار در هر بشکه کاهش داد و قیمت هر بشکه نفت برنت را ۳۱ دلار و نفت وستتگزاس را ۲۸ دلار در هر بشکه اعلام کرد.
تحلیلگران این بانک در یادداشتی نوشتند احتمالا تا زمانی که وضعیت ویروس پایدار شود، قیمتها تحت فشار قرار خواهند گرفت و اگر بازار راه خود را در مسیر پیشبینی شده ادامه دهد، حتی عربستان سعودی و روسیه نیز از کاهش قیمت در امان نخواهند بود.
غیر از بانک بارکلیز، چندین بانک دیگر نیز به دلیل به توافق نرسیدن اعضای اوپکپلاس و همچنین تاثیرات ویروس کرونا روی بازار، پیشبینیهای قیمت نفت خود را کاهش دادهاند.
نظرسنجی رویترز نیز نشان میدهد قیمت نفت امسال به دلیل تدابیری که برای متوقف کردن روند سریع سرایت ویروس کرونا در جهان به کار گرفته شده و باعث از بین رفتن تقاضا شده و همچنین فروپاشی توافق اوپکپلاس که به اشباع عرضه دامن زده است، پایین ۴۰ دلار در هر بشکه خواهد ماند.
در نظرسنجی رویترز از ۴۰ تحلیلگر پیشبینی شد که قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۰ به ۳۸ دلار و ۷۶ سنت در هر بشکه میرسد که ۳۶ درصد کمتر از پیشبینی قیمت ۶۰ دلار و ۶۳ سنت در نظرسنجی فوریه است. همچنین قیمت مورد پیشبینی برای وستتگزاس اینترمدییت آمریکا از ۵۵ دلار و ۷۵ سنت در نظرسنجی قبلی به ۳۵ دلار و ۲۹ سنت کاهش داده شد.
اما روز گذشته قیمت نفت با امید به زنده بودن «توافق کاهش تولید» پس از ثبت بیشترینافزایش روزانه با رشد ۹۷/۲ دلاری به بشکهای ۹۱/۳۲ دلار رسید.کایلین بیرچ، تحلیلگر واحد اطلاعات اکونومیست به رویترز گفته است: کف قیمت نفت فرو ریخته و تا سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۰ به وضعیت عادی برنمیگردیم.
قیمت نفت که پیشتر ضعیف شده بود، در ماه مارس پس از فروپاشی توافق اوپکپلاس و حذف سقف تولید نفت کشورهای اوپک و متحدانشان روند نزولی پرشتابی پیدا کرد.
تحلیلگران انتظار دارند تقاضای جهانی برای نفت در سال ۲۰۲۰ بین ۷/۰ تا پنج میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند و کاهش آن در مقایسه با دوران بحران مالی سال ۲۰۰۹ فراتر رود.
افت تقاضا برای بنزین و سوخت جت، حاشیه سود پالایش نفتخام در آسیا، اروپا و آمریکا را به شدت کاهش داده و باعث شده پالایشگاههای جهان روند تولیدشان را آهسته کنند.
در این میان برخی تحلیلگران انتظار دارند دور جدیدی از مذاکرات میان عربستان سعودی و روسیه در آینده آغاز شود. عربستان سعودی برای فروش عرضه اضافی خود به پالایشگاههای نفت به دلیل افزایش نرخ حمل محموله و تقاضای اندک به مشکل برخورده است.
اما ادوارد مویا، تحلیلگر ارشد بازار در شرکت OANDA معتقد است که احیای توافق کاهش تولید نفت از سوی اوپکپلاس بسیار بعید است. اوپک رویکرد صبر و مشاهده را در پیش خواهد گرفت و امیدوار است در نیمه دوم سال تقاضا برای نفت بهبود پیدا کند.
با این وجود دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا اعلام کرده روسیه و عربستان سعودی در مورد کاهش قیمت نفت در حال رایزنی هستند و ایالاتمتحده ممکن است در زمان مناسب به آنها بپیوندد.
وی گفت که با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و محمد بنسلمان بنعبدالعزیز آلسعود، ولیعهد سعودی مذاکرات بسیار خوبی داشته است.
ترامپ گفت: «آنها قرار است با هم جمع شوند، همه ما دور هم جمع میشویم. ما میخواهیم ببینیم که چه کاری میتوانیم انجام دهیم.»
ترامپ انتظار دارد عربستان و روسیه ۱۵ میلیون بشکه در روز تولید خود را کاهش دهند. به گفته وی این دو کشور تمایل خود را برای امضای یک قرارداد اعلام کردهاند.
رییسجمهوری آمریکا معتقد است: «نفت زیادی وجود دارد. در بعضی موارد احتمالا ارزش آن از آب هم کمتر است. ما هرگز چنین چیزی را ندیدهایم. قیمت نفتی که شما میبینید ۲۲ دلار است، اما واقعا بسیار ارزانتر از آن است.»
وی در ادامه گفت: «قیمتهای نفتخام بدترین رکورد خود را ثبت کرده و ۶۶ درصد از ارزش آن در سه ماهه نخست سال جاری میلادی کاسته شده است.»
ترامپ همچنین اعتراف کرد که قیمتهای فعلی برای تولیدکنندگان نفت آمریکایی «مضر» است و در ادامه گفت: «کسی نمیخواهد صنعت نفت، با هزاران و هزاران شغل را از دست بدهد.»
دونالد ترامپ میگوید در سطح جهانی، صنعت نفت ویران شده است. اشاره ترامپ به بحران بیسابقهای است که گریبان بازار نفت جهانی را فشرده است. جنگ بین عربستان سعودی و روسیه بر سر تصاحب بازار نفت پس از بر هم خوردن توافق اوپکپلاس، قیمت هر بشکه نفتخام را به پایینترین نرخهای ۱۸ سال اخیر رسانده است.
رییسجمهور آمریکا مدعی شد که میخواهد صنعت نفت را به جایگاهی که در آن بود برگرداند. وی میگوید: من فکر میکنم که میدانم چه کاری باید برای حل این بحران انجام دهم. ما نمیخواهیم شرکتهای بزرگ نفتی خود را از دست دهیم. حداقل من ترجیح میدهم که این اتفاق نیفتد.
طبق نظرسنجی رویترز، تولید نفت آمریکا ممکن است امسال بین ۵/۰ تا سه میلیون بشکه در روز کاهش پیدا کند.
بر اساس گزارش رویترز، تحلیل آمار فراهم شده توسط شرکت ریستاد انرژی نشان میدهد که با ریزش شدید قیمتهای نفت، شمار معدودی از تولیدکنندگان آمریکایی میتوانند از تولید چاههای جدیدشان سودآوری داشته باشند.
طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، تولید نفتخام آمریکا در ژانویه به ۷۴/۱۲ میلیون بشکه در روز در مقایسه با ۸۰/۱۲ میلیون بشکه در روز در دسامبر کاهش پیدا کرده است. برای نخستین بار از ژوئیه سال ۲۰۱۹ است که تولید نفت آمریکا برای دو ماه متوالی کاهش پیدا میکند. تولید نفت آمریکا در نوامبر پیش از آغاز افت قیمتها و تقاضا برای نفت، به رکورد ۸۷/۱۲ میلیون بشکه در روز صعود کرده بود.
در همین راستا تولیدکنندگان آمریکایی از دولت میخواهند در تنظیم بازار نفت با اوپکپلاس همکاری کند.
هماهنگکننده تولیدکنندگان نفت شیل تگزاس از تشکیل جلسهای عمومی در روز ۱۴ آوریل با تولیدکنندگان به منظور بررسی وضعیت تقاضای بازار نفت خبر داده است.
عربستان سعودی نیز خواستار نشست اضطراری اوپک و متحدانش به رهبری روسیه برای تعادل در بازارهای نفت شده است که گفته میشود احتمال برگزاری آن به صورت وبینار در ۶ آوریل وجود دارد.
همچنین الکساندر نواک، وزیر انرژی روسیه روز پنجشنبه اعلام کرد مسکو دیگر قصد ندارد تولید نفت خود را افزایش دهد و آماده است با کشورهای عضو اوپک و سایر تولیدکنندگان برای تثبیت بازار همکاری کند.
اما آیا امکان کاهش تولید ۱۵ میلیون بشکه در روز که ترامپ از آن سخن گفته است وجود دارد آن هم در شرایطی که چندی قبل روسها بر سر ۵۰۰ میلیون بشکه، کل اوپکپلاس را بر هم زدند و سعودیها جنگ قیمت به راه انداختند!
با این وجود اما در چند روز گذشته امید به توقف رویارویی ریاض و مسکو قیمت نفت را افزایش داد و نفت برنت کاهش قیمتی را که در ساعات اولیه مبادلات بازارهای اروپایی در روز جمعه ثبت کرده بود جبران کرد و به بالای ۳۰ دلار در هر بشکه رسید.
پشت پرده توافق نفتی
محمدعلی خطیبی*- بازار نفت که چندی پیش با آغاز جنگ نفتی میان عربستان و روسیه با افت شدید قیمتها مواجه شده بود ، بار دیگر با شیوع ویروس کرونا و کاهش فعالیتهای اقتصادی به بحران بیسابقهای کشانده شده است.
قیمت نفت از زمان شکست توافق اوپکپلاس و افت تقاضا تحت تاثیر شیوع ویروس کرونا حدود ۷۰ درصد سقوط کرده است. در این میان دونالد ترامپ طی روزهای اخیر ادعا کرده که این بحران با میانجیگری وی و دولت آمریکا در حال حل شدن است.
ترامپ گفته که عربستان سعودی و روسیه میتوانند تولیدشان را ۱۰ تا ۱۵ میلیون بشکه در روز کاهش دهند؛ ادعایی که بیان آن نیز سبب افزایش ۲۰ درصدی قیمت نفت شد .
قطعا چنانچه این ادعا عملی شود میتواند سبب جهش قیمت نفت شود و قیمتها را در محدوده ۶۰ دلار تثبیت کند. اما نباید فراموش کنیم که در نشست قبلی، اوپک و اوپکپلاس نتوانستند حتی بر سر کاهش تولید یک میلیون و نیم بشکه در روز که سهم روسیه و سایر کشورهای غیراوپک تنها ۵۰۰ هزار بشکه در روز بود به توافق برسند و حالا چه طور قرار است این حجم از کاهش تولید نفت را بپذیرند.با این وجود به نظر میرسد پشت پرده توافقهایی بین آمریکا و عربستان صورت گرفته چرا که سعودیها خواستار برگزاری نشست فوقالعاده تولیدکنندگان اوپک و غیراوپک برای دستیابی به توافقی برای تثبیت بازارهای نفت شدهاند.
اگرچه شرایط برای همه کشورهای تولیدکننده نفت و حتی کشورهای مصرفکننده بحرانی است و به نظر میرسد که تمایل کشورهای اوپک و غیراوپک برای پیوستن مجدد به توافق کاهش تولید افزایش یافته، اما تنظیم بازار در شرایط کرونایی کار سختی است و تا زمان عادی شدن شرایط و فعالیتهای اقتصادی قطعا به کاهش ۱۰ تا ۱۵ میلیون بشکه در روز نیاز دارد اما باید دید چه کشورهایی حاضر به همراهی با این حجم از کاهش تولید هستند.
کاهش ۱۰ تا ۱۵ میلیون بشکهای نفت در طول تاریخ اوپک بیسابقه بوده و این سازمان تاکنون معمولا کاهش یک تا دو میلیون بشکه در روز را پذیرفته است بنابراین اکنون بازار منتظر است تا مشخص شود اوپک چه حجمی از این کاهش را بر عهده خواهد گرفت .
در این میان برخی از تولیدکنندههای آمریکایی که در سالهای اخیر لجامگسیخته به تولید نفت مشغول بودند برای تعدیل در تولید خود اعلام آمادگی کردهاند.
اکنون برای همه مشخص است که اگر با برنامههای تنظیم بازار و مدیریت عرضه همراهی نکنند قیمتها به ۲۰ دلار و حتی کمتر از آن خواهد رسید و این قیمتها برای همه کشورها مضر خواهد بود حتی کشورهای مصرفکننده نفت، چرا که با کاهش قیمتها شاهد کاهش و توقف سرمایهگذاریها خواهیم بود و این موضوع عرضه آتی را دچار چالش خواهد کرد.
بنابراین اکنون زمان آن رسیده است که علاوه بر کشورهای عضو اوپک و غیراوپک، سایر تولیدکنندگان نفت جهان نیز مسوولیت تنظیم بازار را بر عهده گیرند و حتی تولیدکنندههای آمریکایی نیز به مذاکرات بپیوندند و بخشی از کاهش تولید را برعهده گیرند چراکه اگر شرایط به همین شکل ادامه پیدا کند و هر کشوری به هر میزانی که بخواهد به تولید ادامه دهد، عرضه جهانی بسیار بیشتر از تقاضا خواهد شد و طبیعتا باید منتظر افت شدید قیمتها باشیم.
*نماینده پیشین ایران در اوپک
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد