شکستن شاخ غول

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به بررسی وضعیت بخش وزارت میراث فرهنگی در لایحه بودجه ۹۹ پرداخت. طبق این بررسی اعتبار پیش‌بینی شده برای جذب هر گردشگر حدود ۱۰ هزار تومان است.
به گزارش هر به نقل از روابط‌عمومی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات آموزش و فرهنگ این مرکز در گزارشی با عنوان «بررسی لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور ۴۷. بخش میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی» آورده است: در لایحه بودجه سال ۱۳۹۹ مجموع اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی (کد ۱۱۳۷۰۰)، ۷۱۸/۷۲۸/۱۲ میلیون ریال است که ۱۰/۳۹ درصد (حدود ۱۰ درصد) نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ افزایش داشته است.
بر اساس این گزارش ۴۰ درصد اعتبارات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی هزینه‌ای و ۶۰ درصد آن اعتبارات تملک سرمایه‌ای است. مجموع اعتبارات هزینه‌ای ۶۶۲/۱۲۴/۵ میلیون ریال است که نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸، معادل ۱۶/۱ درصد رشد داشته و مجموع اعتبارات تملک سرمایه‌ای وزارتخانه در لایحه برابر ۰۵۶/۶۰۴/۷ میلیون ریال است که نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ معادل ۶/۷ درصد رشد نشان می‌دهد.
بر اساس مطالعات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی سه برنامه تامین، حفاظت، مرمت و معرفی میراث منقول، ناملموس، طبیعی و فرهنگی (۲۳ درصد اعتبارات)، جذب گردشگران ورودی (۱۷ درصد اعتبارات) و گسترش خدمات موزه‌ای (۱۴ درصد اعتبارات) مهم‌ترین برنامه‌های وزارتخانه هستند و افزایش دو برابری سهم وزارتخانه از عوارض خروج از کشور نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۸ (از ۰۰۰/۴۰۰ به ۰۰۰/۸۰۰ ریال) از نکات مثبت لایحه تلقی می‌شود که پیش‌بینی می‌شود از این محل حدود ۲۸۰ میلیارد تومان به وزارتخانه تعلق گیرد.
در ارتباط با تطبیق لایحه پیشنهادی با قانون برنامه ششم توسعه با وجود برخی تمهیدات قانونی، در مجموع لایحه پیشنهادی نمی‌تواند متناسب با انتظارات مصرح در سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه، قوانین بالادستی و قانون برنامه ششم (به‌ویژه مواد (۲)، (۹۷)، (۹۸)، (۹۹) و (۱۰۰)) را در خصوص استفاده از ظرفیت‌های این حوزه پوشش دهد اگرچه سعی شده به تمامی موارد اشاره شود و از ردیف معین برخوردار شوند لکن اعتبارات پیش‌بینی شده برای فعالیت‌های تعریف‌شده ذیل برنامه‌های وزارتخانه نمی‌تواند به تحقق اهداف قانونگذار بینجامد.
بررسی لایحه سال ۱۳۹۹ در موضوع پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری نشان می‌دهد حدود ۵۰ درصد از بودجه این پژوهشگاه که باید زمینه تقویت بنیه علمی برنامه‌ها و سیاست‌های گردشگری و میراث فرهنگی را فراهم آورد، به موضوع اکتشاف و باستان‌شناسی تاریخی اختصاص می‌یابد که نوعی موازی‌کاری با حوزه معاونت میراث فرهنگی وزارتخانه تلقی می‌شود و با وظایف تعیین شده پژوهشگاه در اساسنامه مغایرت دارد.
نکته قابل توجه در مورد برنامه جذب گردشگران ورودی این است که با توجه به هدف کمی هشت میلیون گردشگر ورودی در لایحه سال ۱۳۹۹ اعتبار پیش‌بینی شده برای جذب هر گردشگر حدود ۱۰ هزار تومان (یا به‌عبارتی کمتر از یک دلار است) که این هزینه شامل همه فعالیت‌های تعریف‌شده برای جذب گردشگران ورودی است و با میانگین هزینه‌کرد کشورهای رقیب خصوصا در حوزه بازاریابی برای جذب گردشگر بسیار فاصله دارد.
در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی تاکید شده در خصوص گردشگری داخلی نیز با توجه به هدف کمی ۷۵ میلیون نفر برای گردشگران داخلی در لایحه سال ۱۳۹۹ اعتبار اختصاصی برای هر گردشگر حدود پنج هزار تومان است که این هزینه شامل همه فعالیت‌های تعریف‌شده برای توسعه گردشگری داخلی است.
با وجود اینکه توسعه گردشگری داخلی اساس و پایه توسعه صنعت گردشگری در کشور است اعتبار این بخش کمتر از نصف مبلغ پیشنهادی برای جذب گردشگران ورودی است که به‌نظر می‌رسد توسعه گردشگری داخلی باید از جایگاه و اهمیت بیشتری در لایحه و برنامه‌های پیشنهادی وزارتخانه متبوع برخوردار باشد. ضروری است که با توجه به تحریم‌های اقتصادی علیه ملت ایران و فشار اقتصادی بر خانوار ایرانی تمهیدات بهتری (مانند طراحی بسته‌های سفر ارزان و آسان) برای توسعه گردشگری داخلی به‌عنوان رکن اصلی توسعه پایدار گردشگری کشور در نظر گرفته شود.