قفل بازار باز می‌شود؟

گروه زیربنایی- با توجه به اینکه تامین مسکن نقش مهمی در آرامش روحی خانوارها دارد تامین مسکن ارزان جزو برنامه‌های دولت تدبیر و امید است. ساخت مسکن مهر کار پسندیده‌ای است اما اشکالاتی دارد که در دولت جدید برطرف می‌شود. برای حفظ ثروت، پول‌های سرگردان به بخش مسکن آمد که باعث افزایش قیمت خانه شده است.
این بخشی از دیدگاه و برنامه‌های یازدهمین رییس‌جمهور منتخب مردم ایران برای بخش مسکن است.
متقاضیان مسکن که سال‌هاست در انتظار صاحبخانه شدن به دنبال بهبود اوضاع هستند با هر انتخابات و تغییر مدیریتی به صاحبخانه شدن امیدوارتر می‌شوند.
حسن روحانی در اظهارات تبلیغاتی خود طی هفته‌های گذشته با نشان دادن کلیدی در دستش گفت: این کلید، کلید تدبیر است که هر قفلی را باز می‌کند و با حمایت ۷۵ میلیون ایرانی امکان‌پذیر است. حال این پرسش مطرح است که آیا این کلید «در» بهبود اوضاع قیمتی مسکن کشور و صاحبخانه شدن متقاضیان را هم باز می‌کند؟
پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری و در برنامه‌های تبلیغاتی کاندیداها،‌ حسن روحانی مسکن را از دلایل کاهش ازدواج جوانان عنوان و اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی کاهش ازدواج در کشور مسکن است.
وی که پیش از این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام بود، ایده‌اش در مورد مسکن مهر و کنترل قیمت مسکن را این‌گونه مطرح کرد که اصل ساخت مسکن ارزان و مسکن مهر یک ایده خوب بود اما این ایده برای یک دوره کوچک‌تر طراحی شده بود و یکدفعه افزایش یافت.
روحانی با ابراز تاسف از اینکه امروز در برخی مناطق به جای مسکن، خوابگاه برای مردم درست شده است، گفت:‌ بر همین اساس باید نواقص این پروژه برطرف شود.
یازدهمین رییس‌جمهور منتخب کشور در اولین مناظره هشت کاندیدای یازدهمین دوره ریاست‌جمهوری از برطرف شدن عیوب مسکن مهر در دولت بعدی صحبت کرد و گفت: اصل تامین مسکن ارزان برای جامعه به ویژه برای جوانان جزو برنامه‌های دولت تدبیر و امید است.
وی معتقد است: طرح مسکن مهر با مشکلاتی مواجه است ضمن آنکه اصل کار، کار پسندیده‌ای بود و در ابتدا قرار بود در طول ۱۰ سال ۲۰۰ هزار واحد ساخته شود اما تبدیل شد به ۵/۱ میلیون واحد مسکونی بنابراین با شتاب‌زدگی، بدون مطالعه، بدون مکان‌یابی صحیح و رعایت اصول فنی و مهندسی کار انجام و باعث شد امروز این ساختمان‌ها عیوب فراوانی داشته باشند.
روحانی تکمیل واحدهای مسکن مهر را نیازمند ۴۶۵ هزار و ۱۷۶ میلیارد ریال اعتبار عنوان و اظهار کرد: امروز بانک مسکن به خاطر این طرح ۲۰۳ هزار و ۵۹۷ میلیارد ریال از بانک مرکزی استقراض کرده است بنابراین مسکن مهر اشکالات فراوانی دارد اما چاره‌ای نیست و در دولت آینده باید نواقص آن برطرف شود.
یازدهمین رییس‌جمهور ایران درباره مهار قیمت مسکن نیز اظهار کرد: وقتی نقدینگی در جامعه بی‌حساب و کتاب بالا می‌رود و طی هشت سال ۵/۶ تا ۷ برابر می‌شود تورم بزرگی ایجاد می‌شود.به گفته روحانی، وقتی ارزش پول ملی تنزل یابد مردم هم به دنبال این می‌روند تا کاری کنند که ثروت‌شان حفظ شود و کاهش نیابد بنابراین یکی از این کارها مسکن و زمین است بنابراین این پول سرگردان و سیل بنیان‌کن فورا به سمت مسکن می‌رود.
به اعتقاد وی، با وجود فعال بودن مسکن مهر طی یک سال اخیر، قیمت خانه کلنگی و آپارتمان افزایش داشته و از طرف دیگر ارزش پول ملی کاهش یافته است.
با توجه به اینکه دیدگاه روحانی در بخش مسکن به این‌گونه است باید دید در آینده چه تحولاتی در بازار مسکن رخ می‌دهد.
۴ اولویت دولت یازدهم
برای مسکن
یک کارشناس اقتصاد مسکن با بیان اینکه کشور نیازمند «مسکن پایدار» است، گفت که وزیر راه‌وشهرسازی آینده باید برای ساماندهی بخش مسکن چهار برنامه را در اولویت کاری خود قرار دهد.بابک حاجیان افزود:‌ اولین حوزه اجرایی دولت آینده در بخش مسکن باید تکمیل یک میلیون واحد مسکن طرح مهر باشد، چراکه از حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار واحد مسکونی که ساخت آنها آغاز شده بیش از یک میلیون در روند تولید قرار دارند که هنوز تکمیل نشده است.
وی تصریح کرد: نباید فراموش کنیم که چه انباشت سرمایه‌ای بابت این تعداد واحد الان وجود دارد بنابراین اولین خواسته کارشناسان، فعالان و مردم از وزیر راه‌و‌شهرسازی آینده این است که این انباشت سرمایه به مرحله بهره‌برداری برسد.
وی اظهار کرد: نکته دومی که کارشناسان و آحاد جامعه از وزیر راه‌و‌شهرسازی آینده انتظار دارند این است که باید برای حدود ۴۶ هزار میلیارد تومان منابع وام درگیر مسکن مهر چاره‌ای اندیشیده شود. برای اینکه این وام به شبکه بانکی برگردد و مردم جدید دوباره از آن منتفع شوند باید وزیر دولت یازدهم به هر شکلی برنامه‌ریزی وصول مطالبات از مردم را اجرایی کند.
این استاد دانشگاه به اولویت سوم دولت در بخش مسکن اشاره کرد و افزود: از سوی دیگر حوزه کسب‌وکار مسکن در بخش بافت‌های فرسوده باید مورد توجه قرار گیرد. مسکن مهر به طور عمده در حاشیه شهر ساخته شده است و باید برای احداث واحدهای مسکن مهر در حوزه بافت فرسوده برنامه‌ریزی لازم صورت گیرد چراکه با این اقدام به غیر از تولید مقاوم‌سازی مسکن نیز انجام می‌شود.حاجیان با ذکر این نکته که حرکت به سمت تولید مسکن پایدار به‌عنوان یکی دیگر از برنامه‌های مهم باید مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: مسکنی که در خارج از شهر است حداکثر دو سال مورد استفاده قرار می‌گیرد و به دلیل کمبودهای فراوان ناخودآگاه مردم را به سمت مرکز شهر سوق می‌دهد بنابراین مسکن موجود مفهوم مسکن ناپایدار است و باید تعریف جدید از مسکن پایدار داشته باشیم.
وی درخصوص برنامه‌های اجرا شده حوزه مسکن گفت: اگر بخش مسکن را مرور کنیم زمان جنگ زمین به افراد حقیقی و حقوقی واگذار می‌شد اما در دوران سازندگی آقای آخوندی (وزیر وقت مسکن و شهرسازی) سیاست واگذاری زمین به تعاونی‌ها را اجرا کرد.
حاجیان با بیان اینکه در زمان عبدالعلی‌زاده (وزیر وقت مسکن و شهرسازی دولت خاتمی) بحث مسکن استیجاری مطرح شد، افزود: معتقدم در حال حاضر باید مسکن را با توجه به ظرف زمان دید، یعنی کسی که می‌آید باید در قالب اولویت‌هایی که به آنها اشاره شد به بخش مسکن ورود پیدا کند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه دولت بعدی چاره‌ای جز ادامه مسکن مهر را ندارد، گفت: موضوع اجاره‌بها تابعی از تولید مسکن است و اگر ساخت‌وساز افزایش یابد نرخ اجاره‌بها نیز کاهش خواهد یافت.
حاجیان در پاسخ به این پرسش که تولید مسکن در بلند‌مدت روی اجاره‌بها تاثیر می‌گذارد به نظر شما در کوتاه‌مدت می‌توان برای این بازار کاری انجام داد، افزود: خیر، مثلا برای نوسازی بافت‌های فرسوده وام ودیعه مسکن پرداخت شد اما ارایه تسهیلات برای اجاره مسکن کار غلطی است چراکه هدایت جریان نقدینگی به بازار و ایجاد تورم را به دنبال دارد.
به گفته وی، اگر وزیر راه‌و‌شهرسازی آینده مسکن را با محوریت بافت فرسوده به تولید بیشتر برساند و همچنین منابع مالی عظیم ۴۶ هزار میلیارد تومان که در قالب طرح مسکن مهر توسط نیکزاد استفاده شود به تولید برگردد می‌توانیم به ثبات و کاهش قیمت‌ها در بازار اجاره نیز امیدوار باشیم.

تنها راه کنترل قیمت
رییس کانون سراسری انبوه‌سازان کنترل و نظارت قیمت مسکن را با افزایش ساخت‌و‌ساز امکان‌پذیر دانست و گفت که در اقتصاد آزاد هیچ‌گاه تعزیرات، فشار فیزیکی، زد و بند و برخورد عامل کنترل قیمت نبوده و نیست.
ایرج رهبر درباره چگونگی کنترل و نظارت بر قیمت‌های خرید و فروش و اجاره مسکن به ایسنا اظهارکرد: ‌هر کجا تعزیرات و فشار وارد کار تولید شود نه تنها تولیدکننده مایل به تولید بیشتر نمی‌شود بلکه دست از تولید ‌می‌کشد.وی افزود: عدم اجرای طرح‌های تعزیراتی به این معنا نیست که هیچ طرح و برنامه‌ای برای جلوگیری از خرید و فروش‌های غیرقانونی اعمال نشود بلکه طرح‌های تشویقی زیادی برای ساخت مسکن و افزایش عرضه وجود دارد که با افزایش تولید و تشویق سازندگان، عرضه و تقاضا متعادل می‌شود.

ثبات قیمت
رییس اتحادیه مشاوران املاک گفت که مطمئنا با آرامشی که بعد از انتخابات در جامعه به وجود آمده، بازار و قیمت مسکن به ثبات خواهد رسید.
مصطفی قلی‌خسروی در پاسخ به این سوال که تحلیل شما از وضعیت بازار مسکن بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری چیست به فارس افزود: حال که نرخ دلار کاهش پیدا کرده است می‌توان امیدوار بود که ثبات قیمت‌ها به بازار مسکن بازخواهد گشت.رییس اتحادیه املاک گفت: امید است دولت منتخب مردم در آینده نزدیک برنامه‌های خود را درخصوص طرح مسکن مهر، احیا و بازسازی مسکن در بافت فرسوده و در نهایت ساماندهی املاک و مستغلات ارایه کند.وی افزود: مطمئنا با آرامش به وجود آمده بعد از انتخابات قیمت مسکن به ثبات خواهد رسید.