قیمت نجومی هتل‌ و بلیت هواپیما در تعطیلات

ساجده عرفانی- محدودیت‌های ارزی مسافران برای سفرهای خارج از کشور عملا دست آنها را در انتخاب مقصد گردشگری بسته است. در ماه‌های گذشته آمار سفر به استانبول و گرجستان کم و در عوض سفر به کیش از هر زمانی بیشتر شده است.
افزایش سفرها قیمت بلیت هواپیما و واحدهای اقامتی را هر لحظه افزایش می‌دهد. افزایشی که سقفی ندارد و قیمت پروازها تا حدود ۲میلیون تومان – رفت و برگشت- و هتل‌ها از شبی یک تا چند میلیون تومان و بیشتر هم رفته است.
این درحالی است که وقتی اتاق یک تخته در روزهای پایانی تعطیلات بهمن‌ماه شبی یک میلیون تومان باشد خدمات آن برابر روزهایی است که قیمت همین اتاق شبی سیصد هزار تومان است و امکانات بیشتری در اختیار مسافر قرار نمی‌گیرد.
امیر پویان رفیعی‌شاد، رییس هیات مدیره دفاتر سفر هوایی و گردشگری و زیارتی، درباره هجوم مسافر به جزیره کیش و برخی شهرهای گردشگرپذیر دیگر افزایش قیمت‌ها به «جهان صنعت» می‌گوید این اتفاق یک امر طبیعی است که بر اساس قانون عرضه و تقاضای بازار رخ می‌دهد و به ایران و جزیره کیش و … هم منتهی نمی‌شود.
رفیعی شاد به جهان صنعت می‌گوید در ایامی که هتل‌ها با کاهش مسافر روبه‌رو هستند قیمت‌ها تا پایین‌تر از نرخ مصوب هم سقوط می‌کند.
او افزایش چندبرابری قیمت را جبران ضرری می‌داند که واحدهای اقامتی در طول سال متحمل می‌شوند. یکی از مشکلات اساسی در این زمینه عدم توزیع مناسب اوقات فراغت در کشور است.
همه اقشار جامعه یک تعطیلات مشخص دارند که باعث می‌شود در بعضی ایام سال مثل همین روزهای تعطیل بهمن‌ماه و نوروز و موارد مشابه هجوم مسافر به برخی شهرها و مناطق را داشته باشیم. در صورتی که اگر تعطیلات بین گروه‌های مختلف مردم تقسیم شود می‌توانیم اوقات فراغت را به یک بازه زمانی خاص محدود نکنیم و از آن طرف شرکت‌های هواپیمایی و هتل‌ها هم در طول سال پذیرای تعداد مشخصی مسافر هستند.
یکی از راهکارهای پیشنهادای او این است که تعطیلات ویژه بازنشستگان و مخصوص دانشجویان و دانش‌آموزان درنظر بگیریم تا همه با هم تعطیل نباشند.
پیشنهاد رفیعی شاد روی کاغذ باعث توزیع تعطیلات و ایام فراغت خواهد شد ولی در عمل که خانواده‌های ایرانی اکثرا دسته جمعی مسافرت می‌کنند چندان کارا نیست؛ در نهایت یک خانواده در ایران زمانی را برای تعطیلاتش انتخاب می‌کند که همه اعضای خانواده‌اش فارغ از کار و تحصیل باشند. نتیجه همان هجوم به شمال و جنوب کشور و افزایش قیمت‌ها و تخریب‌های محیط‌زیستی است.
رفیعی در ادامه به این موضوع اشاره می‌کند که قیمت‌های هتل‌ها در ایام تعطیلات جبران زمانی است که آنها با کاهش مسافر روبه‌رو هستند و همچنین جبران تمام حمایت‌هایی که باید از سوی دولت صورت بگیرد و نمی‌گیرد و هزینه‌هایی که روی دست‌شان مانده است. رفیعی اقدامات هتل‌ها در ایام تعطیلات را ارائه خدمت به مسافران می‌داند و مشخص نیست مسافری که باید یک اتاق را در دو روز تعطیلات چندبرابر نرخ مصوب اجاره کند دقیقا چه خدمتی از سمت مرکز‌ی که در آن اقامت دارد دریافت می‌کند.
تسهیلات سفر به مناطق آزاد به کجا رسید؟
در حالی که ابتدای همین ماه جواد رضوی، مدیر گردشگری دبیرخانه شورای‌عالی مناطق آزاد، از تسهیلات بیست میلیونی برای سفر به مناطق آزاد خبر داده بود رفیعی شاد می‌گوید فعلا جزیره کیش از مقاصد تعریف شده برای پروژه سفر ارزان نیست و شاید در آینده این جزیره هم در برنامه تعریف شود. رضوی پیشتر گفته بود فرآیند اجرایی کارت تسهیلات سفر به مناطق آزاد در مراحل پایانی قرار دارد؛ در حال رایزنی‌ برای جذب پذیرنده‌ها هستیم.
مذاکرات با چند دفاتر خدمات مسافری، شرکت هواپیمایی، سایر شقوق حمل‌ونقل، مراکز تفریحی و گردشگری و تجاری برای پیوستن به این طرح انجام شده است و به تدریج مراکز پذیرنده این کارت افزایش پیدا خواهد کرد. مزیت این طرح، برای فعالان صنعت گردشگری افزایش مسافر در این مراکز عضو خواهد بود و با توجه به رکود اقتصادی که معمولا در این شرایط از حجم سفر کاسته می‌شود، این طرح می‌تواند منجر به رونق این مراکز شود.
برنامه سفر ارزان که به قصد تسهیل مسافرت در دوران افزایش قیمت‌ها قرار بود اجرا شود فعلا گفته شده برای ایام نوروز عملی نمی‌شود. زمانی که بیشترین مسافرت‌ها اتفاق می‌افتد و جزیره کیش که در ماه‌های گذشته بیشتر از قبل مسافر داشته در این برنامه تعریف نشده.
سفر ارزان یا همان سفر قسطی قرار است با ارائه تسهیلات به مردم صورت ‌پذیرد. پیشتر اسماعیل قادری استاد دانشگاه علامه‌طباطبایی و پژوهشگر گردشگری درباره اجرای ایده «سفر ارزان» که از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری به دنبال کاهش قدرت اقتصادی مردم در انجام سفرهای خارجی و حتی داخلی، تهیه شده و در جریان آن قرار است تسهیلاتی به صورت وام تخصیص یابد و هزینه سفر تقسیط شود، به ایسنا گفته بود: سفر حکم نان شب را ندارد که مردم پول آن را قرض کنند. تشخیص اولویت‌های مردم خیلی مهم است. در تحلیل‌های اقتصادی هم آمده که وقتی درآمد خانوار افزایش یابد تقاضا برای گردشگری و سفر هم افزایش پیدا می‌کند. روال معمول هم بر این است که وقتی همه هزینه‌های معیشت را پرداخت کردیم و پولی باقی ماند برای سفر برنامه‌ریزی کنیم. اکنون مردم در پرداخت هزینه‌های جاری خود مشکل دارند، آن‌وقت می‌خواهیم به آنها وام بدهیم که سفر بروند!؟ او در ادامه گفته چندی پیش در خبرها شنیدم (دبیرخانه) مناطق آزاد اعلام کرده‌ است ۲۰ میلیون تومان وام سفر می‌دهد، کارمندی که حقوق ماهانه‌اش دو میلیون تومان است ۲۰ میلیون تومان وام بگیرد که یک هفته سفر برود و این همه هزینه کند که دست‌آخر برای دو سال‌ بدهکار شود و هر ماه یک میلیون تومان از آن حقوق ناچیزش را بازگرداند. این چه تدبیر و استراتژی‌ای است؟!
کیفیت‌گذاری بر چه اساسی است‌
هتل‌ها بر اساس معیارهایی که هر نهاد برای رتبه‌بندی خود در نظر می‌گیرد ارزشیابی می‌شوند و باوجود گوناگونی رتبه‌بندی‌ها، به‌طور کلی می‌توان از تعداد ستاره‌های هر هتل کیفیت خدماتی را که ارائه می‌دهند پیش‌بینی کرد.
رفیعی شاد در پاسخ به این سوال که آیا قیمت‌های دو سه برابر هتل‌ها درخور خدمات و کیفیت‌شان هم هست یا خیر گفت: بستگی دارد بر چه اساسی هتل‌ها را کیفیت‌گذاری کنیم. معیارهای‌ بین‌المللی وجود دارد که سازمان‌های بین‌المللی تعریف می‌کنند ولی در ایران بر این اساس کیفیت هتل‌ها سنجیده نمی‌شود. نمی‌توانیم وقتی ایرلاین کشورمان در سطح کیفیت جهانی نیست هتل‌هایی در آن داشته باشیم. ما در مقایسه با غرب آسیا و منطقه هتل‌های باکیفیتی داریم. اما کیفیت آنها هم در مجموع خدمات کشور سنجیده می‌شود. وقتی هیچ چیز در سطح بین‌المللی نباشد خدمات گردشگری هم نیست.