لجاجت ترک‌ها و دخالت آمریکایی‌ها

در حالی که برخی افراد معتقد بودند سنگ‌اندازی ترکیه بر سر راه صادرات محصولات پتروشیمی به عنوان یکی از مهم‌ترین محصولات غیرنفتی ایران، منجر به کاهش صادرات و همچنین منفی شدن تراز تجاری شده که از این پس نیز ادامه خواهد داشت، رییس کنفدراسیون صادرات ایران با بیان اینکه موضوع توقف صادرات کالاهای پتروشیمی ایران به ترکیه حل شده است، گفت: از امروز صادرات تمام کالاهای ایرانی از جمله محصولات پتروشیمی به حالت سابق برگشته است.
هفته گذشته با بهانه‌جویی ترک‌ها درباره دریافت گواهی مبدأ، صادرات محصولات پتروشیمی ایران به این کشور با اخلال جدی رو‌به‌رو شده بود.
این در حالی است که طی چهار ماه گذشته به دلیل کاهش چشمگیر صادرات محصولات پتروشیمی به کشور چین و منفی شدن سه میلیارد دلاری تراز تجاری کشور انتشار آمارهای تجارت خارجی با وقفه رو‌به‌رو شده بود.
درخصوص بهانه‌جویی جدید ترک‌ها در صادرات محصولات پتروشیمی به این کشور، هفته گذشته گمرک ترکیه برای مجوز ورود محصولات پتروشیمی شرکت‌های ایرانی گواهی مبدأ تایید شده به وسیله کنسولگری ترکیه در ایران را مطالبه کرده بود.
گمرک ترکیه با ارسال نامه‌ای به تمام پایانه‌های گمرکی از آنها خواسته بود اقدام به دریافت فاکتور تاییدشده کنسولی از صادرکننده‌های ایرانی برای همه کالاهای وارداتی کنند. این اقدام اواخر هفته گذشته موجب ایجاد صف طویلی از محصولات پتروشیمی ایرانی در گمرک ترکیه شده بود.
درخصوص پتروشیمی‌های ایرانی، موضوع وقتی حائزاهمیت‌ می‌شود که بدانیم صادرکنندگان پتروشیمی‌ به دلیل عدم‌ توانایی در دریافت وجه صادرات به جای فاکتور رسمی از فاکتور شرکت ثالث در خارج از کشور استفاده می‌کنند‌ که طبیعتا تایید کنسولی آن فاکتور‌ها غیرممکن بوده است.
قبلا واردکنندگان ترک با ارائه فاکتور صادره از شرکت ثالث مربوط به پتروشیمی ایرانی می‌توانستند کالا را وارد و ترخیص کنند.
نکته جالب توجه اینکه ایران همکاری تجاری سنگینی را با ترکیه ایجاد کرده و در ماه‌های گذشته تلاش‌های زیادی برای رفع موانع تحقق تجارت ۳۰ میلیارد دلاری ایران و ترکیه صورت گرفته بود.
گفتنی است هم‌اکنون صادرات محصولات پتروشیمی ایران به این کشور حدود یک میلیارد دلار است که با توجه به اهمیت استراتژیک صادرات این محصول مانع‌تراشی جدید ترک‌ها نقطه منفی در تجارت ترجیحی دو کشور تلقی می‌شود.
درخصوص مطالبه گواهی مبدأ تایید شده از سوی کنسولگری ترکیه نکته حائز اهمیت اینکه طی هفته‌های گذشته با توجه به وقوع تخلفات متعدد در صادرات محصولات مصرفی ترک‌ها به ایران کمیسیون مشترک همکاری اقتصادی دو کشور، توافقی را به امضا رساندند که برای جلوگیری از ادامه تخلفات سودجویان، محصولات مصرفی صادراتی ترک، مندرج در توافق تعرفه ترجیحی باید به تایید کنسولگری ایران در آن کشور برسد. در این بین با فشارهایی که از سوی کشور سوم وارد می‌شود کشور ترکیه با وجود اطلاع از تخلفات روی داده به نوعی به اقدام غیرمتقابل دست می‌زند و برای صادرات محصولات پتروشیمی صادراتی ایران نیز موضوع دریافت مجوز از کنسولگری ترکیه را مطرح می‌کند. این در حالی است که محصولات پتروشیمی در لیست تعرفه ترجیحی دو کشور قرار نداشته است.
ممنوعیت یکطرفه بدون مکاتبه با طرف ایرانی
نکته جالب توجه آنکه گمرک ترکیه به صورت یکطرفه این مانع جدید را اعمال کرده و در واقع بدون در میان گذاشتن موضوع با گمرک ایران در مرزهای تجاری دو کشور محموله‌های صادراتی ایران از ورود به کشور ترکیه با بهانه‌های واهی منع شده‌اند.
پای آمریکایی‌ها در میان است
بر همین اساس یک مقام مسوول در گمرک ایران به تسنیم گفت: موضوع اخلال در صادرات محصولات پتروشیمی به ترکیه بعد از سنگ‌اندازی چینی‌ها در واردات این محصول با خط‌دهی آمریکایی‌ها صورت گرفته است. بهانه چینی‌ها در سختگیری‌های اخیر واردات محصولات پتروشیمی مبارزه با پولشویی بود و ترک‌ها نیز دریافت گواهی مبدأ تاییدشده به وسیله کنسولگری را بهانه‌ای برای ممنوعیت صادرات محصولات پتروشیمی ایران مطرح کرده‌اند. نکته جالب توجه آنکه مانع‌تراشی‌های اخیر در خصوص محصولی انجام شده است که بیشترین درآمد ارزی غیرنفتی ایران را تشکیل می‌دهد و از سوی دیگر شواهد نشان می‌دهد با توجه به روابط مستحکم تجاری با کشورهای ترکیه و چین، دخالت‌های آمریکایی‌ها باعث اخلال در صادرات غیرنفتی ایران به این دو کشور شده بود.
رایزنی برای حل مشکل
در همین حال بعد از نامه‌نگاری‌های معاونت بین‌الملل گمرک ایران با گمرک ترکیه که در آن به دو موضوع بررسی صحت ممنوعیت و همچنین جویا شدن علت آن پرداخته شده بود، طی روز گذشته گمرک ایران جلسه فوری با رایزن بازرگانی کنسولگری ترکیه برگزار کرد.
رییس کنفدراسیون صادرات ایران در این خصوص گفت: از آنجا که درباره کالاهایی که با تعرفه ترجیحی از ترکیه به ایران صادر می‌شود، ایران درخواست اسناد تاییدشده سفارت را دارد، ترکیه هم اقدام متقابل انجام داده بود و آنها هم از تمام کالاهای صادراتی ایران بدون اینکه کالاهای ترجیحی را از کالاهای دیگر جدا کنند، تاییدیه گواهی مبدأ درخواست کرده بودند.
محمد لاهوتی اظهار داشت: بنابراین این موضوع از طریق اتاق بازرگانی ایران و ارتباط با سفارت پیگیری و مشخص شد که سوءتفاهمی پیش آمده است.
او گفت: وضعیت صادرات در مرزهای ایران و ترکیه به حالت سابق برگشته است.