ماموریت تازه

اسفند سال ۹۷ بود که شهرام کرمی مدیرکل پیشین هنرهای نمایشی از انتقال موقت «اداره برنامه‌های تئاتر» به ساختمان «مهبد» که پیش‌تر محل اصلی دبیرخانه جشنواره‌های تئاتر فجر و عروسکی بود خبر داد؛ ساختمانی که در دوره مدیرکلی مهدی شفیعی خریداری شد تا شاید برای تبدیل آن به موزه تئاتر بتوان برنامه‌ریزی کرد.
بعدها کرمی معتقد بود حفظ و نگهداری ساختمان قدیمی اداره تئاتر با پرداخت اجاره‌بهای ماهانه توجیه‌پذیر نیست و با این جابه‌جایی موقت باید به دنبال به سرانجام رساندن ساخت‌وساز آن بود. البته این اتفاق در دوره او چندان پیگیری نشد و به جای آن پلاتوهای خصوصی از سوی اداره کل هنرهای نمایشی اجاره می‌شد تا گروه‌هایی که قبلا می‌توانستند از امکان تمرینی ساختمان اداره تئاتر استفاده کنند به آنجا بروند. در این حین تعمیراتی هم در ساختمان سه‌طبقه مهبد شروع شد، از جمله ایجاد پلاتو در زیرزمین ساختمان و نیز فضایی شبیه یک سالن همایش که البته کارایی همین فضا هم با توجه به تغییراتش مورد انتقاد کارمندان مجموعه قرار گرفت.
حالا خبر رسیده کارمندان اداره تئاتر از این ساختمان هم منتقل شده و به محل اداره کل هنرهای نمایشی رفته‌اند و در همین مورد زمزمه‌هایی از تعطیلی اداره تئاتر شنیده می‌شود.
در این باره قادر آشنا مدیرکل هنرهای نمایشی می‌گوید: در گذشته اداره تئاتر ساختمانی داشت با یکسری امکانات که کاملا مشخص بود. سال ۹۰ که من در اینجا مدیر بودم قرار بر این شده بود آن ساختمان قدیمی مقاوم‌سازی شود و تا جایی که یادم هست مبلغی در حدود ۵/۱ تا ۲ میلیارد تومان برای این کار در بودجه پیش‌بینی شده بود اما عملیاتی شدن آن با جابه‌جایی دولت و مدیران در معاونت هنری و اداره کل هنرهای نمایشی همزمان شد و دیگر خبر نداشتم چه اتفاقی افتاده تا الان که دوباره به تئاتر برگشتم.
او افزود: اداره تئاتر قبلا فضایی برای تمرین گروه‌ها و نیز سالنی برای اجرا داشت اما متوجه شدم از زمانی که به فضای کنونی در ساختمان مهبد منتقل شده هیچ فعالیتی تحت عنوان اداره تئاتر در آنجا نداریم یعنی نه سالنی وجود دارد که به گروه‌ها داده شود و نه محلی برای تمرین هست. فقط نیروهای این اداره در آنجا حضور دارند و بلاتکلیف هستند. این در حالی است که به هر حال از نیروی اداری باید کمک گرفته شود و بهره‌برداری صورت گیرد. ضمن اینکه در این جابه‌جایی‌ها با یک جایی هم قرارداد امضا شده بود که به جای پلاتو مورد استفاده قرار گیرد و تمام اینها کار سختی نبود که احتیاج به یک اداره داشته باشد چون بخشی از کاری است که یک نفر در طول روز می‌توانست انجام دهد. بنابراین به این جمع‌بندی رسیدیم که در حال حاضر چیزی به عنوان اداره تئاتر با آن مفهوم و کارایی که از قبل می‌شناختیم، نداریم و عملا چنین چیزی وجود ندارد.
آشنا گفت: در این راستا ماموریت جدیدی را تعریف کرده و از آقای امیری مدیر اداره تئاتر خواستیم موضوع مهمی را که در اداره کل هنرهای نمایشی مورد توجه و تاکید است یعنی کار در فضای مجازی را پیگیری کند چرا که دنیا به سمت استفاده از این فضا رفته و در شرایط فعلی امن‌تر از هر موقعیت دیگری برای هنرمندان است. به این ترتیب فعلا ماموریت ما متمرکز بر همین موضوع است. همچنین با کارشناسان اداره طرح‌های عمرانی وزارت ارشاد هم جلسه داشتم و قرار شده تا یکی دو ماه آینده درباره کلیات ساختمان اداره تئاتر ارزیابی شود و ان‌شاءالله به سمت همان برنامه قبلی برویم، گرچه نظر من بر این است که ۱۰ سال قبل می‌گفتیم ساختمان اداره تئاتر مقاوم‌سازی شود و آن زمان این کار معنا پیدا می‌کرد اما الان باید از نو ساخته شود تا با یک طراحی و ساختار نو و مدرن حتی اگر شرایط فراهم باشد موزه تئاتر را هم در دل آنجا تعبیه کرد.
او در پاسخ به اینکه آیا الان تشکیلاتی به نام اداره تئاتر تعطیل شده است گفت: خیر، فقط از آنجا که نیروها در حال حاضر کارکردی برای اداره تئاتر ندارند تغییر مسیر داده‌ایم و به سمت فعالیت در فضای مجازی روی آورده‌ایم تا آنجا راه‌اندازی شود چون در هر حال اداره تئاتر ساختار تعریف‌شده‌ای در اداره کل هنرهای نمایشی دارد.
مدیرکل هنرهای نمایشی در پاسخ به اینکه اصلا اداره تئاتر چه کارکردی دارد و ماموریتش چیست که با این شرایط تعطیل نمی‌شود بیان کرد: ماموریت اداره تئاتر در آن ساختمان قدیمی مبتنی بر فعالیت‌های آموزشی، اجرایی و تامین محلی برای تمرین گروه‌ها بود اما ساختمان اداره تئاتر فعلا خراب شده و این تشکیلات مدت‌ها خانه به دوش بود و در شرایط کنونی هم کارکرد سابق را ندارد. ما ساختار را حفظ کردیم چون نمی‌توانیم آن را حذف کنیم. بر همین اساس فعلا کار حوزه مجازی را بر دوش اداره تئاتر گذاشتیم. در واقع این اداره که تقریبا دو سال است ساختار فیزیکی و تشکیلات خاصی ندارد فعلا تغییر ماموریت داده است.
وی در پاسخ به اینکه آیا قرار است اگر ساختمان اداره تئاتر نوسازی شود، موزه تئاتر هم در آنجا ایجاد خواهد شد و آن وقت ماجرای تئاتر نصر چه می‌شود گفت: در حال حاضر اولویت ساخت‌وساز برای اداره کل هنرهای نمایشی ساختمان اداره تئاتر است یعنی اگر من یک اولویت در بخش عمرانی داشته باشم تا وقت صرف کنم و کاری را در این حوزه به سرانجام برسانم همین یک‌جاست. حال اینکه اعتبار آن تامین می‌شود یا نه‌، باید برایش تلاش کنم چون قطعا ماموریت و دغدغه معاونت هنری هم در همین است که ملکی بلااستفاده مانده و این اتفاق برای ما خوب نیست. علی‌القاعده وقتی جای جدیدی ساخته می‌شود بر این باور هستم که موزه تئاتر هم در قانون آمده و متاسفانه هنوز نتوانسته‌ایم آن را راه‌اندازی کنیم و باید در ساختمان جدید با طراحی تازه لحاظ شود اما این فقط یک جایگزین احتمالی است چون قطعا اولویت برای موزه، تئاتر نصر است ولی فعلا اطلاعات دقیقی درباره وضعیت آنجا ندارم.
آشنا در پاسخ به اینکه ساختمان «مهبد» قرار است چه کارکردی از این پس داشته باشد گفت: این ساختمان هم دبیرخانه جشنواره‌های اداره کل خواهد بود و هم محل کانون‌های ما یعنی کانون‌ آنجا تجمیع می‌شوند و دبیرخانه‌ها نیز فعالیت می‌کنند.
وی در پاسخ به اینکه چه تعداد از کانون‌هایی که در دوره مدیریت قبلی تشکیل شده را حفظ خواهد کرد چرا که بعضی از آنها خروجی خاصی نداشته‌اند توضیح داد: قطعا هر کانون و ساختاری که نتواند هدف‌هایی را که برایش ترسیم شده به سمت اجرایی شدن پیش ببرد، این مفهوم را می‌رساند که بود و نبودش فرقی ندارد بنابراین من با ساختار زائد مخالفم. در این راستا جلسه‌ای برگزار کردیم و هفته آینده هم جلسه دیگری خواهیم داشت تا برنامه‌های کانون‌ها و اختیارات‌شان تفکیک شود و کارآمد باشند. در این باره می‌توانم این مثال را مطرح کنم که هر آنچه در حوزه چاپ و نشر و حمایت از آن و نمایشنامه‌نویسی، خرید کتاب و کارهای پژوهشی داشتیم به کانون انتشارات محول کردیم تا پراکندگی وجود نداشته باشد.