مسکن در بن‌بست سیاستگذاری

فرشید پورحاجت‌*
سال1403 با تمام فراز‌وفرودهایش رو به پایان است؛ سالی که در آن تحولات سیاسی و اقتصادی بزرگی در ایران رخ داد. بخش گسترده‌ای از اقتصاد کشور با نوسانات بسیار سنگین تورمی روبه‌رو بوده؛ موضوعی که شرایط را برای بخش تولید کشور به تنگنا برده است. در سال1403 با پدیده‌ای تازه روبه‌رو بودیم. هیچ‌گاه سابقه نداشت که قیمت‌ها در دو یا سه ماه پایانی سال به صورت هفتگی دچار تغییرات شوند.
امروز به نظر می‌رسد که طی سال‌های گذشته هیچ عزم جدی برای توسعه صنعت ساختمان کشور و رونق این صنعت پویا و پیشران وجود نداشته و برنامه‌ریزی لازم برای این منظور صورت نگرفته است. تمام صحبت‌هایی که طی این سال‌ها بیان شده‌اند، تنها در حد گفتمان و روی برگه بوده و اثرگذاری خود را در بخش اقتصاد کشور نشان نداده‌اند. در روزهای پایانی سال1403 در شرایطی به سر می‌بریم که حتی دهک‌های متوسط رو به بالا نیز دیگر سطح دسترسی سابق به مسکن را ندارند. اساسا به نظر می‌رسد که با وضعیت موجود، دهک‌های پایین نتوانند صاحب مسکن شوند.
در چنین شرایطی به نظر می‌رسد لازم است یک بازاندیشی کلی در حوزه ضوابط و مقررات شهرسازی کشور و همچنین در منابع درآمدی دستگاه‌های خدمات‌رسان بخش مسکن دوباره در دستور کار قوه قضاییه، مجلس و دولت قرار بگیرد. به راحتی می‌توان دریافت که چه میزان از تورم شکل گرفته در بخش مسکن و ساختمان از اقتصاد کلان در همین سه سال گذشته، از شرایط و هدایت‌هایی که این ضوابط و مقررات در کشور ایجاد کرده‌اند، تاسی گرفته است.
مشکلات سال1403 تنها به بخش ساخت و تولید واحدهای مسکونی محدود نمی‌شوند. خود دولت نیز در سالی که رو به پایان است، دچار مشکلات فراوانی در حوزه تامین مسکن برای دهک‌های پایین بوده است. سیاستگذاری‌هایی که به طور خاص طی سه سال گذشته برای دهک‌های پایین انجام شدند، ناموفق بوده‌اند، همچنین آمارسازی‌ها و اعداد و ارقامی که در این رابطه بیان شدند، حاکی از آن هستند که در آن برنامه‌ریزی و سیاستگذاری نمی‌توانند نمره قبولی بگیرند.
به طور کلی و به ویژه طی سه سال گذشته، عزمی از سوی دولت و مجلس برای بهبود وضعیت مسکن کشور دیده نشده است. حل مشکلات بخش مسکن و
صاحب خانه شدن مردم با شعار محقق نمی‌شود. مشکلات باید به صورت کلی در حوزه سیاست و اقتصاد ریشه‌یابی و حل‌وفصل شوند. تا زمانی که چنین اقدامی صورت نگیرد و کماکان در مسیر قبلی حرکت کنیم، نمی‌توان منتظر رخ دادن اتفاق مثبتی در سال جدید بود.
به هر صورت سال1403 در حالی رو به پایان است که بخش‌خصوصی کشور سرشار از امید و متصور آینده‌ای روشن برای کشور عزیزمان، ایران است. بخش‌خصوصی دست از تلاش برنخواهد داشت. هر چند موانع وجود داشته باشند و عزمی برای رفع آنها وجود نداشته باشد چرا که این تلاش، روزهای بهتری را رقم خواهد زد. بخش‌خصوصی همچنان انرژی خود را روی تقویت تولید و توسعه اقتصاد کشور متمرکز خواهد کرد یعنی همان برنامه‌ای که طی سال1403 در دستور کار این بخش قرار داشت.
* دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان کشور