نفتی‌ها بر سر دوراهی

گروه انرژی- کارشناسان بین‌المللی معتقدند با فرارسیدن ایام سرد سال، میزان مصرف نفت افزایش می‌یابد که همین افزایش تقاضا می‌تواند مازاد عرضه موجود در بازار را جذب کند.در نتیجه می‌توان به رشد قیمت‌ها در سال ٢٠١٨ ، امیدوار بود.
از سوی دیگر، در حالی‌که اوپکی‌ها و غیراوپکی‌ها در حال سناریو نویسی برای آینده نرخ طلای سیاه هستند، آمریکا که این روزها، تنش‌های سیاسی و بین‌المللی زیادی را از سرگذرانده و تولید نفت خود را از ۷/۸ میلیون بشکه در روز به ۵/۹ میلیون بشکه رسانده است.
نیم نگاهی به آمار نشان می‌دهد با وجود مازاد عرضه نفت در بازار، قیمت سبد نفتی اوپکی در تاریخ منتهی به ١۵سپتامبر سال‌جاری میلادی با یک دلار و ١۴سنت رشد به ۸/۵۲ دلار در هر بشکه رسید.در سمتی دیگر، شاهد افزایش یک دلار و ٧۶ سنتی نفت برنت و رسیدن به قیمت ۵۵ دلار برای هر بشکه هستیم. این در حالی است که نفت WTA با ۴٩ سنت رشد، نرخ ۴٩ دلاری برای هر بشکه را تجربه کرد.
این آمار و ارقام نشان می‌دهد که وضعیت قیمتی سبد نفت اوپک رو به بهبود گذاشته و در صورت ادامه همین سیاستگذاری از سوی اوپکی‌ها و غیراوپکی‌ها می‌توان به تثبیت و حتی افزایش قیمت‌ها امیدوار بود.
با وجود اینکه آمار نشان از رشد تقاضای جهانی نفت به میزان ٩٨ میلیون بشکه در روز دارد اما به گفته متخصصان این حوزه، بی‌توجهی به دو مقوله می‌تواند نتیجه تصمیم غول‌های نفتی را بی‌تاثیر کند. نخست اینکه سابقه تاریخی نشان داده است که با توجه به میزان وابستگی بالای اقتصاد کشورهای تولیدکننده نفت به در آمدهای نفتی خود به محض رشد قیمت‌ها و به دنبال آن افزایش فروش به بهانه کسب درآمد بیشتر، مجددا عرضه نفت در بازار افزایش یافته و موجب بازگشت قیمت نفت به کانال‌های پایین قیمتی می‌شود.
بنابراین به نظر می‌رسد اوپکی‌ها و غیر اوپکی‌ها پس از توافق تمدید کاهش تولید در آینده باید توافقی در زمینه تعادل‌بخشی به بازار عرضه و تقاضا داشته باشند. از سویی دیگر با رشد قیمت نفت اوپکی‌ها و غیراوپکی‌ها، تقاضا برای نفت دریای شمال افزایش یافته و همین افزایش تقاضا، می‌تواند موجب افزایش قیمت آن شود.
در همین حال روز گذشته قیمت نفت که به دلیل تقویت ارزش دلار تحت فشار قرار گرفته بود با توجه به اینکه تولیدکنندگان حاضر در نشست وین گفته‌اند که بازار در مسیر حرکت به سمت توازن مجدد قرار دارد، افت ناچیزی را تجربه کرد.
بر اساس این گزارش، قیمت هر بشکه نفت برنت برای تحویل در ماه نوامبر، روز گذشته با چهار سنت کاهش به ۵۶ دلار و ۸۲ سنت رسید که فاصله چندانی با بالاترین رقم از ماه مارس تاکنون نداشت. قیمت نفت خام آمریکا برای تحویل در ماه نوامبر نیز روز دوشنبه ۱۰ سنت کاهش داشت و به ۵۰ دلار و ۵۶ سنت رسید که فاصله چندانی با بالاترین رقم چهار ماه گذشته نداشت.
در آستانه گردهم آمدن غول‌های نفتی دنیا، گمانه‌زنی‌ها درباره تصمیم‌گیری‌ها و تاثیر آن بر بازار جهانی نفت آغاز شد به نحوی که برآیند اظهارنظرهای جسته و گریخته از سوی اوپکی‌ها و غیراوپکی‌ها، مبین تمدید توافق پیشین آنها درباره کاهش تولید نفت است.
البته در این میان بررسی‌ها نشان می‌دهد که برخی از کشورهای موافق این تصمیم، پایبندی ١١۶درصدی داشته‌اند و این پایبندی نشان از یک میل جمعی برای رونق بازار نفت دارد. البته روسیه با حجم تولید نزدیک به ١٠میلیون بشکه نفت در روز، خبر از پایبندی به توافق برای تمدید کاهش تولید نفت می‌دهد؛ اما متذکر می‌شود که این توافق نامحدود نیست.
کشورهای عضو اوپک، روسیه و تولیدکنندگان متعدد دیگر از ابتدای سال ۲۰۱۷ تولیدشان را حدود ۸/۱ میلیون بشکه در روز کاهش داده‌اند که کمک کرده است قیمت‌های نفت در سه ماه گذشته حدود ۱۵ درصد رشد کند.
عصام المرزوق، وزیر نفت کویت که ریاست نشست روز جمعه کمیته مونیتورینگ مشترک وزیران را برعهده داشت، اظهار کرد: کاهش تولید کمک کرده ذخایر نفت جهانی به متوسط پنج ساله که سطح هدف‌گذاری شده از سوی اوپک است، کاهش پیدا کند.
الکساندر نواک، وزیر انرژی روسیه نیز اظهار کرد: انتظار نمی‌رود پیش از ژانویه درباره تمدید محدودیت تولید پس از پایان مدت اجرای آن در مارس سال آینده، تصمیمی گرفته شود. با این‌ که سایر وزیران نفتی اظهار کردند چنین تصمیمی ممکن است پیش از پایان سال گرفته شود.
وزیر نفت ایران نیز میزان تعهد اعضای اوپک به توافق این سازمان را در مجموع قابل قبول دانست و گفت: نتیجه تصمیم‌های اوپک در بازار نفت قابل مشاهده است.
بیژن زنگنه با بیان اینکه نتیجه تصمیم‌های اوپک هم اکنون در بازار نفت قابل مشاهده است، تصریح کرد: میزان تعهد اوپک در مجموع قابل قبول بوده است گرچه باید اصلاحاتی انجام شود.
به گفته تومومیچی آکوتا، اقتصاددان ارشد در شرکت تحقیقاتی میتسوبیشی هنوز زمان زیادی برای تصمیم‌گیری درباره تمدید توافق کاهش تولید از سوی تولیدکنندگان مانده است. نفت نسبت به سایر بازارها قیمت پایین‌تری دارد اما هرگونه رشد چشمگیر قیمت با افزایش تولید نفت شیل خنثی خواهد شد.