واتیکان در انتظار «دود سفید»

مسعود سلیمی

پاپ بندیکت شانزدهم در سن ۸۵ سالگی از سمت خود به عنوان رهبر کاتولیک‌های جهان کناره‌گیری کرد.پس از پاپ گریگوری دوازدهم که حدود ۷۰۰ سال پیش از مقام خود استعفا داده بود، بار دیگر یکی از رویدادهای غیرمرسوم نزد کاتولیک‌ها رقم خورد تا مشخص شود، انسان در هر مقام و مرتبه‌ای می‌تواند واجد رفتارهای
نامنتظره‌ای باشد. از ساعت هشت شب پنجشنبه گذشته از هنگامی که یوزف راتسینگر با حفظ نام بندیکت شانزدهم و یدک کشیدن لقب پاپ بازنشسته از رهبری کاتولیک‌ها دست کشید، واتیکان خود را برای روزهایی که در اصطلاح به «سدیسو واکانس» که معنای صندلی خالی از آن تعبیر می‌شود آماده می‌کند؛ روزهایی که با فراخوانی کاردینال‌ها از سراسر جهان به انتخاب پاپ جدید منجر خواهد شد.
اقدام غیرمنتظره بندیکت شانزدهم اگرچه در ظاهر با شرایط جسمانی او با ۸۵ سال سن توجیه می‌شود، اما در کنار همین دلیل موجه، می‌توان به کمبود «کاریسم» و به تبع آن عدم اراده کافی برای اداره واتیکان به قول معروف « با دست‌های آهنی» هم اشاره کرد. در دوران بندیکت شانزدهم که زیر نفوذ روحی و محبوبیت جهانی ژان پل دوم از همان آغاز دوره کوتاه ریاستش بر واتیکان همواره با او سنجیده می‌شد، بسیاری از مشکلات درونی واتیکان که به نوعی «تابو» به حساب می‌آمدند از پرده بیرون افتاد تا جایی که پس از انتشار اسناد محرمانه توسط خدمتکار مخصوص پاپ، بسیاری به این باور رسیدند که بندیکت شانزدهم توان اداره واتیکان را از دست داده است.کناره‌گیری بندیکت شانزدهم به هر دلیلی که باشد، واتیکان را برای گزینش پاپ جدید مقابل کار بسیار دشواری قرار می‌دهد چراکه رهبر جدید از یکسو باید واجد شرایطی باشد تا ناتوانی سلف خود در اداره واتیکان وعدم محبوبیت فراوان نزد مسیحیان را جبران کند و از طرفی باید از نظر
دانش، بینش نظری و آگاهی از چند زبان مرسوم خارجی با بندیکت شانزدهم برابری نماید.به باور کارشناسان امور واتیکان، پاپ بعدی با توجه به شرایط کنونی جهان همچنان یک محافظه‌کار اما جوان‌تر، فعال‌تر و مقتدرتر از پاپ قبلی خواهد بود، اگر قرار بر رعایت مرزهای جغرافیایی در میان باشد، پاپ جدید چه بسا از میان رنگین‌پوست‌ها و از اهالی آمریکای‌جنوبی و حتی آفریقا برگزیده شود.
در ارتباط با گزینش پاپ جدید گفتنی است، کاردینال‌ها در تالاری که به «سیکستین» معروف است، گردهم می‌آیند و تا هنگام مشخص شدن پاپ هم حق خروج از آنجا را ندارند.
پاپ با اکثریت دوسوم آرای کاردینال‌ها انتخاب می‌شود و جالب است بدانید تا زمانی که پاپ جدید مشخص نشود از لوله شومینه تالار سیکستین، دود خاکستری بیرون می‌آید اما هنگامی که رنگ دود به سفید تبدیل شود، جهان درمی‌یابد که مسیحیان صاحب رهبر جدید شده‌اند؛ رویدادی که هنگام برگزیده شدن ژان پل دوم در آغاز دهه ۸۰ میلادی مستقیم از تلویزیون پخش می‌شد و من که آن هنگام در فرانسه درس می‌خواندم، شاهد تحقق آن بودم.