چشم‌انداز بورس تا پایان سال ۹۶

یکی از عواملی که می‌تواند موجب رشد بازار و تاثیرگذاری آن بر صنایع باشد، افزایش نرخ دلار است. افزایش نرخ دلار در بازار از ۳۸۹۰ به ۴۰۷۰ تومان و از طرفی افزایش نرخ ارز دلار مبادلاتی موجب شده چشم‌انداز قیمت دلار در میان‌مدت مثبت باشد و با توجه به نشانه‌های رشد نرخ ارز می‌توان انتظار داشت که قیمت دلار تا پایان سال تا محدوده ۴۳۰۰ تومان افزایش یابد. حمیدرضا مهرآور، مدیرعامل کارگزاری بانک سامان ضمن بیان مطلب فوق به سنا گفت: در بازارهای کالایی افزایش نرخ اوره به محدوده‌های ۲۷۰ دلار و رشد آن در طول دو ماه گذشته و از طرفی افزایش قیمت متانول و رسیدن آن به محدوده ۳۳۰ دلار موجب شده چشم‌انداز سود‌آوری گروه پتروشیمی وابسته به این محصولات نیز افزایش یابد. وی ادامه داد: این عامل در کنار افزایش نرخ ارز می‌تواند منجر به گزارش‌های مثبتی برای این گروه بازار شود؛ انتظاری که می‌تواند در گزارش‌های ۹ ماهه و آخر سال برای شرکت‌ها با تعدیل مثبت همراه باشد. مدیرعامل کارگزاری بانک سامان افزود: ریسک سیستماتیکی که باید برای این گروه بازار یا شاید برای بسیاری از گروه‌های بازار مدنظر داشت، ریسک تک‌نرخی شدن ارز است که باید مدنظر فعالان بازار قرار گیرد. مهرآور افزود: در گروه پالایشی هم افزایش قیمت نفت و از طرفی نرخ دلار می‌تواند شرایط مناسبی به وجود آورد اما این نکته را هم باید در نظر داشت که قیمت‌گذاری و تعیین نرخ برای محصولات پالایشگاه‌ها توسط شرکت پالایش و پخش انجام می‌شود و بعضا مشاهده شده است که تعیین نرخ هیچ‌گونه همبستگی‌ای با تغییرات قیمت نفت ندارد. وی با بیان اینکه با همه توضیحات داده‌شده پرسش اصلی این است که چرا با توجه به شرایط مناسب قیمتی برای بسیاری از شرکت‌ها، برخی سرمایه‌گذاران با دید کوتاه‌مدت و نوسان‌گیری به بازار نگاه می‌کنند، گفت: به نظر پاسخ این سوال را باید در ریسک سیاسی موجود در کشور دید. در حال حاضر دولت و مجلس آمریکا در حال رایزنی برای وضع تحریم‌های جدید در مورد ایران هستند و همین موضوع موجب شده برخی از سرمایه‌گذاران با احتیاط معاملات را دنبال کنند و برخی دیگر صرفا نظاره‌گر بازار باشند تا شرایط تایید برجام به طور کامل تعیین شود.
تاثیر دانش مالی در رفتار معامله‌گران
از سویی دیگر یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه سوگیری‌های رفتاری، جزیی جدانشدنی از معاملات است، گفت: کنترل محرک‌های خارجی می‌تواند تا حد زیادی سوگیری‌های ناشی از احساسات و تصمیمات افزایش‌دهنده ریسک را کنترل و تکیه بر معاملات تصادفی را در بورس کاهش دهد. سیاوش صبور در گفت‌وگو با تسنیم ضمن بیان اینکه دانش مالی، رفتاری معتقد به وجود ردپای روش‌های روانشناسی در بازار و تصمیمات سرمایه‌گذاران است، اظهار داشت: در واقع این دانش مالی سعی دارد با مطالعه همزمان جامعه‌شناسی، روانشناسی، رفتارشناسی، الگوهای تصمیم‌گیری و مدل‌های رفتاری به پیش‌بینی روند و جهت حرکت قیمت‌ها بپردازد. بر این اساس برخی در تلاش هستند با گذاشتن سرپوشی بر احساسات و هیجانات بازار، آن را نشانه‌ای از عدم تکامل بورس در جامعه کنونی سهامداران عنوان کنند. این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: اما حقیقت آن است که به اعتقاد اولسن، تفکر مالی رفتاری تلاش نمی‌کند که رفتار عقلایی را تعریف کند یا به تصمیم‌گیری، برچسب تورش یا اشتباه بزند بلکه به دنبال فهم و پیش‌بینی بازار مالی مبتنی بر فرآیندهای تصمیم روانشناسی است. وی در این میان سوگیری‌های رفتاری در بازار بورس تهران را مورد اشاره قرار داد که در بازار سرمایه، گروهی از این رفتارها به شکل معناداری با یکدیگر همپوشانی دارند. به گفته صبور، از دید باربر و اودین، اعتقاد بی‌اساس افراد در مورد توانایی‌های شناختی و قضاوت‌های خود و همچنین تکیه بیش از حد بر عقلایی بودن تصمیمات را می‌توان یکی از تورش‌های رایج دانست که به فرااعتمادی معروف است. این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: به عبارتی بیشتر مردم خود را از آنچه واقعا هستند، باهوش‌تر می‌پندارند و بر این باورند که اطلاعات بهتری نیز در اختیار دارند و این موضوع سبب می‌شود در مورد توانایی‌های خود در پیش‌بینی و هم در مورد دقت اطلاعاتی که در اختیار آنان قرار می‌گیرد، برآوردی بیش از اندازه داشته باشند. این اعتماد بیش از حد، گاه در میان تحلیلگران نیز به شکل دیگری ظهور می‌کند. وی ادامه داد: در بازار سرمایه با تحلیلگرانی مواجه شده‌ایم که به دلیل اطمینان بیش از حد به توانایی‌هایشان در یک دوره طولانی سرمایه‌گذاری گیر می‌کنند یا با تکیه بر تعدیل سود(غیرواقعی) اقدام به معرفی، خرید و نگهداری افراطی سهم می‌کنند. وی ادامه داد: در این سوگیری که کانمن آن را اتکا و تعدیل می‌نامد، تحلیلگران در بسیاری از موقعیت‌ها تخمین‌های خود را با شروع از یک ارزش ابتدایی پیش می‌برند و فرض تعدیل را برای آن متغیر تا جایی ادامه می‌دهند که نتیجه حاصل از برآوردها با انتظارات درونی‌شان معادل شود و با این اقدام، خود و سایرین را در یک چالش حبس می‌کنند. این کارشناس بازار سرمایه در این میان نوع متداول و مهم سوگیری‌های رفتاری از این دسته که به وفور شاهد آن هستیم را با نام دست داغ معرفی کرد. به گفته وی، تورسکی اولین بار این اصطلاح را برای افرادی استفاده کرد که موفقیت‌هایشان را به ویژگی‌های ذاتی خود و شکست‌ها را به عوامل بیرونی نسبت می‌دادند.