کاهش ۱۰ میلیارد دلاری واردات

گروه صنعت- با اینکه حدود چهار ماه از تشکیل یک ستاد در سازمان برنامه و بودجه برای تحقق شعار سال می‌گذرد، هنوز دستاوردهای این ستاد در فضای واقعی اقتصاد مشخص نشده است. این در حالی است که پیشنهاد تشکیل کارگروه ویژه در سران قوا برای رفع موانع جهش تولید به طور حتم راهگشا خواهد بود.
سال ۱۳۹۹ با وجود تداوم شرایط تحریمی، سال جهش تولید نامگذاری شد. بر این اساس از همان روزهای ابتدای سال انتظار می‌رفت تا دستگاه‌های سیاستگذار در قوه مجریه بعد از سال‌ها برنامه‌نویسی یک مجموعه راهکارهای عملیاتی برای تحقق جهش تولید که به اذعان بسیاری از کارشناسان و نخبگان اقتصادی تنها راهکار عبور همزمان از چالش‌های تحریم، کرونا و رکود تورمی در کشور است، ارائه کنند. بر همین اساس لازم بود قوه مجریه در راستای تحقق جهش تولید از همان آغاز سال به صورت برنامه‌ریزی شده وارد عمل شود و بعد از هماهنگی‌های لازم دستاوردها و خروجی اقدامات انجام شده در این خصوص را به مردم ارائه کند.
این در حالی است که حدود چهار ماه از ابتدای سال گذشته، چند وزیر در ستادی که با عنوان راهبری جهش تولید در سازمان برنامه و بودجه تشکیل شد حاضر شدند و برنامه‌های خود را برای تحقق جهش تولید عنوان کردند. نکته اول اینکه پس از ۱۲۰ روز موقعیت مناسبی برای بیان دستاوردهای این ستاد ایجاد شده است. اکنون جا دارد این سوال به شکل جدی مطرح شود؛ آیا ستادی که در سازمان برنامه و بودجه برای تحقق شعار جهش تولید آغاز به کار کرد موفق بوده است؟ از سوی دیگر این سوال مطرح می‌شود که چرا وزیر اقتصاد و رییس کل بانک مرکزی به عنوان دو بازوی اصلی اقتصاد کشور آن هم در مقیاس کلان در این جلسات حاضر نبوده‌اند؟
در این خصوص سازمان برنامه و بودجه تاکید کرده است «ستاد برنامه‌ریزی و راهبری جهش تولید در راستای تحقق شعار مزبور، با محوریت سازمان برنامه و بودجه کشور و عضویت نمایندگان قوه قضاییه، قوه مقننه و تمام دستگاه‌های اجرایی حسب مورد، از دوم فروردین سال ۱۳۹۹ تشکیل و طی هفت جلسه محورهای برنامه‌های جهش تولید سال ۱۳۹۹ را در سطح ملی و استانی تعیین و ساز و کار تدوین این برنامه‌ها را به کارگروه‌های تخصصی، متشکل از نمایندگان دستگاه‌های اجرایی مسوول و نماینده سازمان برنامه و بودجه کشور محول کرد.»
این در حالی است که به تازگی رهبر انقلاب در سخنان عید قربان خود تاکید کردند: «پیشنهاد شده است کارگروه ویژه‌ای از سوی سران سه قوه تشکیل شود و موانع جهش تولید بررسی و رفع شود.»
در این بین سوال دیگری که مطرح می‌شود این است که اگر این ستاد موفق بوده و از فرصت چهار ماهه اول سال استفاده مناسبی کرده دستاورد ملموس آن در فضای واقعی اقتصاد ایران چیست؟ از سوی دیگر با مطرح شدن تشکیل کارگروه ویژه از سوی سران قوا باید به صورت جدی عملکرد ستاد مزبور در سازمان برنامه و بودجه به دور از شعارزدگی تحلیل و بررسی شود.
۴ رویکرد وزارت صمت
عملکرد ناملموس ستاد تشکیل شده در سازمان برنامه و بودجه برای جهش تولید در حالی سوال‌برانگیز شده که عملکرد وزارت صنعت نیز طی سال‌های اخیر مورد حمایت کارشناسان نبوده است به طوری که تولیدکنندگان در شرایط فعلی با مشکلات زیادی روبه‌رو هستند و مشخص نیست که وزارت صمت برای دستیابی به شعار سال جاری چه برنامه‌ای دارد. بر همین اساس دبیر قرارگاه جهش تولید وزارت صنعت از برنامه‌ریزی برای کاهش ۱۰ میلیارد دلاری واردات با استفاده از ظرفیت‌های داخلی، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام، فعال‌سازی ظرفیت‌ها و افزایش تولید در واحدهای صنعتی خبر داد.مهدی نیازی با بیان اینکه وزارت صمت در مدیریت جدید چهار رویکرد را دنبال می‌کند، اظهار کرد: چهار رویکرد جهش تولید و تعمیق ساخت داخل، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام و سرمایه‌گذاری، مدیریت واردات و توسعه صادرات، تنظیم بازار در وزارت صمت طراحی و برنامه‌ریزی شد که سه مورد در راستای جهش تولید برنامه‌ریزی شده و برنامه‌های وزارتخانه نیز بر همین مبنا برای تحقق جهش تولید است.
وی افزود: یکی از نهادهایی که با رویکرد رفع موانع تولید شروع به فعالیت کرد، قرارگاه جهش تولید است که در دوره جدید ۱۰ جلسه با حضور سرپرست وزارت صمت در این قرارگاه برگزار شده و نمایندگان بانک مرکزی و گمرک نیز در جلسات حضور دارند و موانع تولید در حوزه بانکی و مالیات با توجه به قانونی که در مجلس تصویب و آیین‌نامه آن در سال گذشته ابلاغ شد، بررسی می‌شود.
نیازی گفت: هدف میان‌مدت سه ساله برای تعمیق ساخت داخل برنامه‌ریزی شده که در همین راستا ۱۰ میلیارد دلار کاهش واردات برنامه‌ریزی شده که با استفاده از ظرفیت‌های داخلی، تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام، فعال‌سازی ظرفیت‌ها و افزایش تولید در واحدهای صنعتی مختلف برای کاهش ۱۰ میلیارد دلار واردات برنامه‌ریزی شده است.وی اضافه کرد: امسال میزان هدفگذاری برای کاهش واردات نسبت به سال‌های گذشته بالاتر است و نسبت به سال جهش تولید در نظر گرفته شده که بر اساس ضوابط و مقررات وزارت صمت مدیریت واردات برای کالاهای ساخت داخل اتفاق افتاده است. همچنین مدیریت کالاهای غیرضرور را نیز در برنامه داریم.
دبیر قرارگاه جهش تولید وزارت صمت افزود: تامین مواد اولیه و تامین ارز مورد نیاز، محور اساسی قرارگاه جهش تولید است و سیاست‌های لازم در این زمینه اتخاذ شده است.
کاهش ۲۳۰۰ تعرفه وارداتی
نیازی تصریح کرد: ۲۳۰۰ تعرفه وارداتی کاهش یافته و واردات ممنوع اعلام شده و از ۴۰ میلیارد دلاری که واردات داشتیم، عموم واردات مواد اولیه بوده است.
وی گفت: اقداماتی که در وزارت صمت در مقابله با بیماری کرونا انجام شده، کار تاریخی در سطح کشور بوده است. در تامین ملزومات حوزه مقابله با کرونا به صورت جدی ورود کردیم.
دبیر قرارگاه جهش تولید وزارت صمت افزود: در تولید کالای منتخب اغلب تولیدات در چهار ماه اول سال رشد داشته است. در تولید خودرو که سال قبل با مشکل مواجه بودیم، ۴۰ درصد افزایش تولید داشته‌ایم. در حوزه لوازم خانگی، فولاد و محصولات پتروشیمی نیز افزایش تولید داشتیم و این در شرایطی است که سایر کشورهای دنیا با توجه به شرایط کرونا افت تولید داشته‌اند.
نیازی گفت: با توجه به شرایط سخت امسال تصمیمات متناسب با جنگ اقتصادی در شرایط فعلی گرفته می‌شود. کشور باید متناسب با شرایط سازماندهی و قوانین و مقرراتی که مانع جهش تولید است، بررسی و برطرف شود.
وی ادامه داد: اولویت امسال بر اساس تامین کالای اساسی و تامین ارز و مواد اولیه است. در تامین مواد اولیه که بیشتر در حوزه پتروشیمی و فولاد است مقدمات فراهم شده و در پتروشیمی نیز اصلاح ساختار صورت گرفته است.
دبیر قرارگاه جهش تولید وزارت صمت تصریح کرد: امسال تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام نیز در دستور کار است که با تکمیل ۲۰۰ طرح کلان ملی ۴۱ هزار شغل ایجاد خواهد شد که با جذب ۱۷۰ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری در بخش تولید و تکمیل طرح‌ها ۴۱ هزار شغل ایجاد خواهد شد.
رشد تولید ۲۲ محصول صنعتی
این برنامه‌ریزی‌ها برای جهش تولید در حالی است که به گفته معاون طرح و برنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت در سه ماهه نخست امسال از بین ۳۶ کالای منتخب صنعتی و معدنی که مورد پایش قرار گرفت، در همسنجی با پارسال تولید ۲۲ محصول رشد، ۱۳ محصول کاهش داشت و یک محصول ثابت ماند. سعید زرندی افزود: امسال به نام «جهش تولید» نامگذاری شده و اهمیت رصد و پایش وضعیت تولیدات کشور، پایش تولید محصولات منتخب صنعتی که دارای سهم حدود ۶۰ درصدی در ارزش‌افزوده بخش صنعت هستند، در دستور کار وزارتخانه قرار گرفته و تولیدات حدود سه هزار واحد منتخب اصلی فعال صنعت و معدن به طور منظم پایش و رصد می‌شود.
وی اظهار کرد: تولید انواع خودروی سواری، وانت، کمباین، دارو، پودر شوینده، لاستیک، نئوپان، تلویزیون، یخچال، ماشین لباسشویی، فولاد خام، محصولات فولادی، مس، آلومینیوم و سیمان در سه ماهه نخست امسال رشد داشته است.
معاون طرح و برنامه وزارت صنعت خاطرنشان کرد: این رشد در وضعیتی است که کشور در شرایط سخت بیماری کرونا بوده و بخش تولید در سه ماهه نخست سال با همه مشکلات و محدویت‌هایی که از سال گذشته برای اقتصاد ایران به وجود آمد، توانست روی پای خود بایستد.
وی گفت: در سه ماهه امسال هفت هزار و ۳۷۳ فقره جواز تاسیس، یک هزار و ۱۵۸ فقره پروانه بهره‌برداری، ۲۰۵ فقره پروانه اکتشاف، ۱۰۳ فقره گواهی کشف، ۱۲۶ فقره پروانه بهره‌برداری معدن، ۱۵۵ هزار و ۲۴۶ فقره پروانه‌های صنفی، یک هزار و ۱۴۱ فقره کارت بازرگانی، ۴۹ هزار و ۶۷۰ فقره گواهی امضای الکترونیکی، هفت هزار و ۷۳۶ فقره نماد اعتماد الکترونیکی و سه فقره پروانه بهره‌برداری نرم‌افزار صادر شده است.