خط قرمز معیشتی

گروه بازرگانی- در حالی که قیمت محصولات پروتئینی به خصوص گوشت طی هفته‌های اخیر با گرانی افسارگسیخته‌ای روبه‌رو شده، شاهد این هستیم که وزیر جهاد کشاورزی به عنوان متولی تنظیم بازار کالاهای اساسی و محصولات کشاورزی نه تنها راهکاری برای سر و سامان دادن به این بازار ندارد بلکه معتقد است که مردم باید خدا را شکر کنند که گوشت و مرغ هست. محمود حجتی که برای پاسخگویی به اعتراضات مردم در مورد افزایش قیمت‌های عجیب و غریب گوشت و مرغ به صدا‌و‌سیما رفته بود، آب پاکی را روی دست مردم ریخت و گفت: «خدا را شکر کنید که گوشت و مرغ هست!»
در حال حاضر قیمت هر کیلو گوشت ران گوسفندی در برخی مناطق سطح شهر به کیلویی ۱۲۰ هزار تومان و قیمت هر کیلو مرغ نیز به مرز ۱۵ هزار تومان رسیده تا جایی که به گفته برخی از اقشار سطح جامعه، چند ماهی می‌شود که مصرف گوشت در برخی خانواده‌ها به طور کلی قطع شده چرا که مردم توانایی خرید این کالا با قیمت‌های نجومی فعلی را ندارند. این در حالی است که مسوولان کشور به جای اینکه برای پاسخگویی به نابسامانی‌های موجود در بازار دلایل قانع‌کننده‌ای داشته باشند، هنوز بر سر دلایل افزایش قیمت گوشت اختلاف‌نظر دارند. اسحاق جهانگیری معاون اول رییس‌جمهور معتقد است که قاچاق دام و خروج آن از کشور عامل اصلی گرانی گوشت در بازار است که باید موضوع قاچاق دام و خروج آن از کشور به طور جدی در برنامه‌های وزارت کشور، نیروی انتظامی و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز قرار بگیرد و اقدامات جدی در این باره انجام شود. این در حالی است که وزیر کشاورزی معتقد است قیمت دلار و همچنین کاهش عرضه فصلی بر افزایش قیمت اثر گذاشته است. از طرفی جانشین فرمانده ناجا معتقد است که امروز قاچاق دام به خارج از کشور پدیده نگران‌کننده‌ای نیست و قابل کنترل است. از سوی دیگر برخی نمایندگان مجلس بر این عقیده هستند که قاچاق دام زنده به خارج از کشور، صادرات بی‌رویه و عدم نظارت دقیق و صحیح باعث بالا رفتن قیمت گوشت شده‌ است. به گفته مجلسی‌ها، همچنین یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت کالاهای اساسی از جمله گوشت این است که ارز ۴۲۰۰ تومانی اختصاص یافته برای محصولات کشاورزی در جای دیگری صرف شده و به دست مردم نرسیده است.
بر اساس اعلام رسمی معاونت بازرگانی داخلی وزارت صنعت، معدن و تجارت در ۹ ماهه اول امسال، ۱/۱۱ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی به واردات کالاهای اساسی اختصاص یافته که نسبت به دوره مشابه سال قبل ۵ درصد رشد داشته اما با وجود تخصیص ۱/۱۱ میلیارد دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی به کالاهای اساسی در نه ماهه امسال، قیمت این کالاها در بازار نه تنها ثابت باقی نماند بلکه افزایش شدیدی یافت و تورمی ۴۲ درصدی داشت که متناسب با رشد شاخص کل قیمت مصرف‌کننده است. بر این اساس مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی پیشنهاد حذف ارز ترجیحی برای برخی اقلام اساسی را به دولت ارائه کرد. به گفته مرکز پژوهش‌ها، اجرای سیاست ارز ۴۲۰۰تومانی پیامدهای منفی به‌دنبال داشته و وجود قیمت‌های دو یا چندگانه در بازار ارز، زمینه رانت‌جویی و فساد را فراهم می‌کند.
واکنش ناجا به گرانی گوشت
اما به طور مشخص در رابطه با آشفتگی بازار گوشت، با توجه به اینکه بیشتر مسوولان و کارشناسان علت افزایش قیمت بی‌رویه گوشت در بازار را قاچاق دام زنده می‌دانند، جانشین فرمانده ناجا در نشست تخصصی سالانه مبارزه با قاچاق کالا و ارز توضیحاتی را درباره قاچاق دام ارائه و برخی ادعاها در‌باره ارتباط افزایش قیمت گوشت با ناجا را رد کرد .
ایوب سلیمانی درباره قاچاق دام زنده، اظهار کرد: قاچاق، پدیده‌ای است که سال‌ها وجود دارد، اما با توجه به اینکه در ماه‌های اخیر تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز تغییراتی در آن ایجاد شده، تمرکز ما در برخی از موارد تغییر کرده است و عمدتا روی مواردی همچون خارج کردن از کشور، تمرکز داریم.
وی با اشاره به اینکه در مورد قاچاق دام زنده موارد نادرستی مطرح شده که بعضاً با واقعیت فاصله داشته و یا تمام واقعیت نبوده است، در این باره توضیح داد: در سال‌جاری با علم به اینکه ممکن است قاچاق دام زنده به خارج از کشور صورت گیرد، برنامه‌ریزی‌های خود را انجام دادیم و از اوایل امسال به تمامی رده‌های انتظامی و مرزبانی این موضوع ابلاغ شد.
وی با اشاره به اینکه در ۱۰ ماهه امسال کشفیات قاچاق دام زنده حدود ۱۶ درصد افزایش داشته است، گفت‌: حدود ۱۶۴ رأس دام کشف شده و به عبارتی وزن حداکثری این دام‌ها حدود سه هزار تن گوشت بوده است. بنابراین طبق برآوردهای ما بیش از ۵۰ درصد از دام قاچاق را کشف کرده‌ایم.
سلیمانی تصریح کرد: اگر در بدترین شرایط فرض کنیم که ما به جای ۵۰ درصد حدود یک سوم دام قاچاق را کشف کرده‌ایم این یعنی در بدترین شرایط حدود ۱۰ هزار تن گوشت دام از کشور خارج شده است. این در حالی است که مصرف سالانه گوشت در کشور حدود ۹۰۰ هزار تن است. ۱۵۰ هزار تن گوشت نیز وارد کشور می‌شود و طبق آمارها حدود ۵/۱ میلیون تن نیز تولید دام داریم که برای تولید گوشت و دیگر فرآورده‌های دامی پرورش می‌یابند. بنابراین اگر رقم قاچاق دام را با رقم مصرف سالانه گوشت مقایسه کنیم نشان‌دهنده این است که حدود یک درصد از کل سهم گوشت مصرفی قاچاق می‌شود که این عدد یک درصدی طبیعتاً نباید چنین تاثیری داشته باشد که ادعا کنند که سبب افزایش قیمت گوشت شده است. ضمن اینکه طبق آمارهای ما حدود ۲۵ درصد واردات گوشت افزایش یافته و ما کمبودی در مورد گوشت نداریم.
شایعه قحطی
جانشین فرمانده ناجا در بخش دیگری از صحبت‌های خود با انتقاد از التهاب‌ها و شایعات مطرح شده در مورد گوشت، خاطر‌نشان کرد: برخی از افراد ناآگاه به این شایعه دامن زدند که با قحطی گوشت مواجه هستیم. بنابراین ما به این شایعات ورود کردیم چرا‌که استرس و نگرانی جامعه نیز برای ما هم مهم بود اما گفتند که افزایش قیمت گوشت به ناجا ارتباط دارد. این چه حرفی است که زده شده است. اگر تولید دام کاهش یافته و یا موارد دیگر، ارتباط آن با ناجا چیست؟ ضمن اینکه ناجا قاطعانه با قاچاق برخورد می‌کند.
جانشین فرمانده ناجا با بیان اینکه برابر اطلاعات واصله ما هیچ مشکل خاصی در تامین گوشت نداریم، در این باره گفت‌: ما به تمام مرزها نیز بحث مبارزه با قاچاق دام را ابلاغ کرده‌ایم و بخش‌های بازرسی ما نیز فعال است. وی گفت: معتقد هستیم که امروز قاچاق دام به خارج از کشور پدیده نگران‌کننده‌ای نیست و قابل کنترل است.
نیاز‌های اساسی مردم
سلیمانی با تاکید بر اینکه ما با قاچاق دام برخورد خواهیم کرد، یادآور شد: با کسانی که بخواهند با نیازهای اساسی مردم بازی کرده و یا در این زمینه جو‌سازی و التهاب‌آفرینی کنند، نیز برخورد خواهیم کرد. از این رو امیدوارم با اقدامات انجام شده در آینده شاهد کاهش مواردی همچون قاچاق به ویژه قاچاق سوخت و دام باشیم.
وی درباره ادعای مطرح شده از سوی یکی از مسوولان وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر اینکه قاچاق دام سبب افزایش قیمت گوشت شده است، خاطر‌نشان کرد: حرف ما این است که قاچاق دام در گذشته نیز وجود داشته و امسال نیز تفاوت معناداری نداشته است. بخشی از افزایش قیمت گوشت به تفاوت نرخ ریال و دلار باز‌می‌گردد و معتقدیم که بخش اعظمی از آن جو روانی است که ایجاد می‌شود، اما گاهی اوقات شایعه‌سازی و ایجاد یک جو روانی یک درصد را ۷۰ درصد می‌کند و تاثیرات زیادی بر جامعه می‌گذارد. از این رو امیدوارم مسوولان و تمامی دستگاه‌ها وارد عمل شوند و این تفاوت بین واقعیت و جوسازی در جامعه را بشکنند.
وی اضافه کرد: آنچه که بنده گفتم برآوردهای ما از قاچاق دام و تاثیر کم آن در بازار مصرف است، اما اگر افرادی ادعایی غیر از این دارند می‌توانند آن را به ما ارائه دهند تا ما آن را بررسی کنیم.
جانشین فرمانده ناجا در ادامه سخنان خود به مساله قاچاق سوخت نیز اشاره کرد و گفت‌: تفاوت قیمت سوخت در داخل و خارج از کشور سبب ایجاد جذابیت برای برخی از قاچاقچیان شده است. به طوری که آنها سوخت هزار لیتری را می‌خرند و در سواحل به قیمت لیتری هشت هزار تومان می‌فروشند که این سود سرشاری برای آنها دارد اما با اقداماتی که در این زمینه انجام دادیم، توانستیم جلوی این کار را بگیریم .
قاچاق از مبادی رسمی
سلیمانی با بیان اینکه قرارگاهی تحت عنوان «مبارزه با قاچاق» در ناجا فعالیت می‌کند، در این باره خاطر‌نشان کرد: ما معتقدیم که بخشی از قاچاق از مبادی رسمی صورت می‌گیرد. البته خدای نکرده اتهامی متوجه مسوولان نیست، اما برخی از دستورالعمل‌ها سبب قاچاق می‌شود. مثلا دستورالعمل اجرایی برای ته‌لنجی مقرراتی بوده است که بر اساس آن خرداقلام باقی مانده در لنج‌ها را برخی از ملوانان می‌توانستند بردارند، اما گاهی اوقات با سوءاستفاده از این مقررات لنجی وارد شده که اکثر بار آن ته‌لنجی محسوب شده است.
وی با بیان اینکه مبارزه با قاچاق پیچیدگی‌های زیادی دارد، درباره پلیس گمرک و حضور پلیس در این محل‌ها نیز‌ گفت‌: متاسفانه در جایی که برخی می‌توانند با دور زدن قانون مواردی را قاچاق کنند حضور نداریم و باید برویم در جاده‌ها و سطح شهرها ایست بازرسی بگذاریم و کالای قاچاق را کشف کنیم. وی ادامه داد: کامیون‌های ترانزیتی باید کنترل شوند. کامیونی که پلمب می‌شود نباید از مرز تا نقطه مقصد توقف کند. بنابراین لازمه این کار استفاده از ردیاب و تجهیزات کنترلی است چراکه ما که نمی‌توانیم ده‌ها کامیون ۲۰ تنی را تک‌شماری کنیم.
جانشین فرمانده ناجا خواستار فراهم شدن امکان دسترسی ناجا به سامانه‌های اطلاعات حمل بار و اجناس نیز شد و در این باره خاطر‌نشان کرد: ما نیازمند تجهیزات و امکانات نیز هستیم تا بتوانیم کنترل بیشتری روی این موارد داشته باشیم. البته در ۱۵ گلوگاه تصمیماتی از سوی ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز اتخاذ شده که بسیار مؤثر خواهد بود.
فعالیت سازمان‌یافته به اسم کوله‌برها
جانشین فرمانده ناجا همچنین در مورد «کوله‌بری» در مرزها نیز‌ اظهار کرد: در مورد کوله‌برها دو پدیده وجود دارد که باید تفکیک شوند. متاسفانه بعضا عده‌ای از سوی بی‌اطلاعی سبب مظلوم‌نمایی این افراد می‌شوند و در این مساله شبه ایجاد می‌کنند. «کوله‌بر» کسی است که از مبادی رسمی به بازارچه‌های مرزی کشور مقابل رفته و در حد توان حمل خود لوازمی را برداشته و به بازارچه مرزی داخل کشور آورده و به فروش می‌رساند. این تعریفی است که برای کوله‌بر وجود داشته و ما هیچ مشکلی نیز با این افراد نداریم چرا که مجوزهای لازم را برای فعالیتشان دارند.
وی در ادامه افزود: اما نوع دیگری که به آن هم «کوله‌بر» گفته می‌شود یک فعالیت سازمان‌یافته است. در آن سوی مرز طوری که حتی با چشم غیر‌مسلح نیز دیده می‌شود کامیون‌های زیادی توقف کرده و اجناس را به کوله‌برها می‌دهند تا از مبادی غیر‌رسمی و راه‌های فرعی وارد کشور کنند.‌
تمدید مهلت ثبت سفارش
رییس کل گمرک نیز در حاشیه این نشست ضمن اشاره به اینکه مهلت ثبت‌سفارش کالا از این هفته از سه ماه به شش ماه افزایش خواهد یافت، گفت: اگر بتوانیم تجارت رسمی را تسهیل کنیم و کنترل‌های غیر‌مزاحم را افزایش دهیم و به این سمت پیش برویم میل به تجارت قاچاق نیز کاهش خواهد یافت. مهدی میراشرفی با بیان اینکه معتقدیم یکی از دلایل قاچاق کالا تعدد قوانین است، خاطرنشان کرد: بیش از ۲۰ سازمان در بحث تجارت رسمی تولی‌گری دارند که لازم است به این مساله توجه شود.
میر‌اشرفی با بیان اینکه ما به دنبال این هستیم تا نظارت‌ها و کنترل‌ها را افزایش داده و در عین حال کنترل فیزیکی را کاهش دهیم، خاطر‌نشان کرد: به دنبال این هستیم که در آینده تراشه‌های rfid را روی کانتینرها نصب کنیم که این طرح از چابهار آغاز خواهد شد.
میر‌اشرفی با بیان اینکه عمده پرونده‌های قاچاق در کشور پرونده‌هایی هستند که ارزش قابل توجهی ندارند، گفت: باید به سمتی برویم که مقابله با دانه‌درشت‌ها را افزایش دهیم که در این راستا لازم است سازمان‌های مسوول و متولی در بحث تجارت رسمی هماهنگی بیشتری داشته باشند.
رییس کل گمرک در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت خودروهای وارداتی در گمرک اظهار کرد: در حوزه خودرو بین ۱۰ تا ۱۳ هزار خودرو در اماکن گمرکی و غیر‌گمرکی مانند مناطق آزاد متوقف است که ما در حال برنامه‌ریزی برای ترخیص این خودروها هستیم. رییس کل گمرک درباره اینکه آیا ممکن است خودرویی که قاچاق است معدوم شود، گفت: بحث معدوم‌سازی اتومبیل‌ها را نداریم، بلکه این خودروها ممکن است یا ترخیص شوند یا متروکه تشخیص داده شوند، یا مرجوع شوند‌ یا صادر شوند که تمام این موارد با حکم قانون انجام خواهد شد.
وی درباره‌‌ فعالیت پلیس گمرک نیز گفت: در مجموعه ما یگان حفاظت گمرک فعال است که فرماندهی آن تحت نظارت نیروی انتظامی است.
تخلف در گمرک
رییس کل گمرک در پاسخ به اینکه آیا در گمرک قاچاق صورت می‌گیرد، گفت: بارها گفته‌ام و باز هم می‌گویم که طرح چنین ادعایی کم‌لطفی به گمرک است. برخی از تخلفات را خود ما در گمرک شناسایی و با آن برخورد می‌کنیم. وی افزود: این در حالی است که بخشی از موارد نیز قاچاق نیست‌ بلکه تخلف و مرز بین تخلف و قاچاق مشخص است و نباید این دو را با یکدیگر ترکیب کرد که البته با این تخلفات نیز برخورد می‌کنیم.
میر‌اشرفی از هماهنگی با وزارت صنعت، معدن و تجارت و دیگر دستگاه‌های مربوطه نیز خبر داد و گفت: از این هفته ثبت‌سفارش از سه ماه به شش ماه افزایش خواهد یافت که این بسیاری از مشکلات را رفع خواهد کرد و در آینده از مشکلات بعدی جلوگیری می‌شود. وی همچنین در پاسخ درباره‌‌ ترخیص ۶۰۰ هزار گوشی تلفن همراه در گمرک نیز گفت: بخش قابل توجهی از این گوشی‌ها ترخیص شده و مابقی نیز تا پایان امسال ترخیص خواهد شد.
تشکیل ۱۱۲ هزار پرونده
رییس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز در این نشست از تشکیل بیش از ۱۱۲ هزار پرونده در حوزه‌‌ قاچاق کالا و ارز طی ۹ ماهه خبر داد و گفت: این پرونده‌ها از نظر ارزشی و وزنی در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته به ترتیب رشد ۸۹ و ۱۸ درصدی داشته است. سردار علی مویدی گفت: همه دستگاه‌ها باید در مبارزه با قاچاق متحد و منسجم عمل و با هماهنگی با یکدیگر برای کاهش این پدیده اقدام کنند.
وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات انجام شده در برخورد با قاچاق کالا و ارز نیز گفت: ما تمرکز بر باندها و شبکه‌های سازمان‌یافته را در دستور کار قرار داده‌ایم و خوشبختانه با اقدامات انجام شده توانستیم ضربات محکمی را با همکاری ناجا و وزارت اطلاعات و نیز دستگاه قضایی به این باندها و شبکه‌ها وارد کنیم که امیدوارم اقدامات ما در آینده از این بیشتر شود و دستاوردهای بهتری داشته باشیم.
وی در واکنش به اینکه در ماه‌های گذشته برخی از کالاهای دارای مجوز واردات نیز با عنوان کالای قاچاق توقیف شدند، گفت: در آغاز سال و با ماجرای برجام و شرایطی که در سطح جامعه و اقتصاد ما ایجاد شده بود به ندرت و به شکل انگشت‌شمار چند مورد اینچنینی داشتیم که البته مربوط به چهار پنج ماه گذشته و همین‌طور که گفتم معدود بوده است.
مویدی اضافه کرد: در همین راستا آنهایی که دارای مدارک مثبت بوده و محموله‌هایی که از معابر رسمی وارد کشور می‌شدند محموله‌شان را تحویل می‌گرفتند و مشکلی نبود که در حال حاضر همین اندک مشکلات نیز برطرف شده و آرامش کامل در این حوزه وجود دارد.
اموال قاچاق مکشوفه
دبیر ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز درباره سرانجام اموال قاچاق مکشوفه اظهار کرد: در گذشته مشکلاتی در این خصوص داشتیم که با انجام اقدامات مختلف تمام تلاشمان را کردیم که این مشکلات به حداقل برسد. این در حالی است که از ناحیه دولت دستوراتی در این زمینه صادر و مقرر شد این موارد تا آخر سال ساماندهی شود.
وی درباره سخنان مطرح شده پیرامون عدم واریز جرایم برخی از پرونده‌ها به خزانه دولت خاطرنشان کرد: تعدادی از پرونده‌ها هستند که جرایمشان به خزانه دولت واریز نشده که ما از مسوولان مربوطه درخواست داریم این جرایم وصول شود. به گفته‌‌ وی آمار و ارقام و کلاسه‌‌ این پرونده‌ها ظرف کمتر از ۲۴ ساعت به قوه قضاییه داده شده و امیدواریم این سرمایه که حدود ۲۰۰۰ میلیارد است با جرایم دریافت نشده به خزانه دولت واریز شود.
برندهای علنی قاچاق پوشاک
دبیر ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز درباره قاچاق پوشاک نیز اظهار کرد: شاهد یک نوع دهن‌کجی و توهین به قوانین از سوی برخی از برندهای علنی قاچاق بودیم و سال‌ها دست‌اندرکاران و مسوولان تلاش کردند این تابلوها را که با رانت و نفوذ ایجاد شده بود پایین بکشند که در سال‌‌جاری اقدامات مختلفی در این زمینه انجام شده و بیش از ۱۱۰ برند مجتمع‌های بزرگ با همکاری اصناف و اتحادیه‌ها شناسایی، پوشاک‌های قاچاقشان تخلیه و پوشاک داخلی جایگزین آن شد.