هدف، شفافیت مالی پزشکان است

حمید تهرانی- به لحاظ قانونی الزام و اجباری برای استفاده پزشکان از دستگاه کارتخوان وجود ندارد. اما اینکه چرا موضوع استفاده از کارتخوان در مطب پزشکان تا این حد مورد توجه و حساسیت عمومی قرار گرفته، به مساله مالیات و فرار مالیاتی این دسته از شاغلان کشور باز‌می‌گردد. در واقع در‌آمد پزشکان از موضوع‌هایی است که از قدیم‌الایام درباره آن اظهارات گوناگون و گاه عجیب و غریب بیان شده و شایعات بسیار زیادی مطرح است‌ به گونه‌ای که شغل پزشکی یکی از آمال و آرزوهای دانش‌آموزان و کودکان بوده و هست. شاید به مزاح بتوان گفت که کودکان یا حداقل بخشی از کودکان با آرزوی پیش‌فرض دکتر شدن، در ایران متولد می‌شوند.
در مورد این موضوع، بارها مقامات پزشکی، چه مقامات صنفی مانند اعضای نظام‌پزشکی کشور و چه مقامات ملی و دولتی مانند وزرای بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از پزشکان دفاع کرده و ضمن بیان این نکته مهم که جز درصد اندکی از پزشکان، سایر اعضای جامعه پزشکی از درآمد قابل توجهی برخوردار نیستند گفته‌اند منصفانه و عاقلانه نیست که خطای درصد اندکی از پزشک‌ها به پای همه اعضای این جامعه نوشته شود.اما واقعیت آن است که برخی پزشکان که البته تعداد‌شان چندان اندک نیست به انحای مختلف از زیر پرداخت مالیات فرار می‌کنند و برای این فرار، دلایل گوناگون و بهانه‌های مختلف دارند.درآمدهای قانونی و غیرقانونی همین درصد- که گفته می‌شود اندک است- الگوی بسیاری از پزشکان دیگر شده و موجب شده تا درصد مهمی از درآمدهای جامعه پزشکی از پرداخت مالیات فرار کنند. این فرار البته شفافیت مالی جامعه پزشکی را به حداقل ممکن کاهش داده است و در یک نگاه کلی می‌توان احتمال داد که در تاریکی مالی پزشکی، تخلف‌های دیگری مانند پولشویی نیز وجود داشته باشد.
از این بابت موضوع داشتن یا نداشتن کارتخوان اتفاقا اهمیت چندانی ندارد چراکه مانند همه اصناف دیگر در بهترین و قانون‌مدارترین حالت، ممکن است کارتخوان فعال وجود داشته باشد ولی بخشی از درآمدها به صورت نقدی دریافت شود. در این صورت چه تصمیمی باید گرفت؟ از نگاه نویسنده، دعوای اصلی بر سر پرداخت یا عدم پرداخت مالیات از سوی پزشکان و شفافیت مالی آنهاست. آیا در جامعه پزشکی کسی می‌تواند از شفافیت مالی و الزام پزشکان به پرداخت مالیات دفاع نکند یا در برابر این امور بی‌تفاوت باشد؟
اگر ملاک، رفتار کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته باشد حساس‌ترین شغل‌ها و پردرآمدترین افراد، مانند همه مردم موظف به پرداخت مالیات هستند و هرگونه فرار مالیاتی به هر شکل و با هر ابزار جرم محسوب می‌شود. این به آن معنی است که پزشکان ایرانی مانند سایر شهروندان باید به قوانین تمکین و مالیات خود را پرداخت کنند.
اگر این هدف مورد توجه قرار گیرد همه ابزارهایی که مستقیم یا غیرمستقیم به افزایش شفافیت‌ مالی پزشکان و آشکار شدن تعهدات مالیاتی ایشان می‌انجامد نه فقط باید مورد توجه قرار گیرد بلکه باید به طور جدی عملیاتی شود.