آمار بالای حفاری‌های غیرمجاز در کهگیلویه‌و‌بویراحمد

علی‌اصغر آتش‌فراز (کارشناس باستان‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان کهگیلویه‌و‌بویراحمد) با اشاره به آنکه منطقه لیراوی یکی از مناطق بسیار مهم در حوزه باستان‌شناسی این استان‌ است که در مرز استان خوزستان و کهگیلویه‌و‌بویراحمد قرار دارد، گفت: کاروانسرا و قلعه‌ای بسیار با اهمیت در این منطقه قرار دارد ضمن آنکه قبرستان‌ها و محوطه‌های باستانی از دوره ایلامیان در این منطقه وجود دارد. مدت‌هاست طی سال‌های گذشته به خصوص اوایل دهه ۸۰ شاهد انجام حفاری‌های غیرمجاز در این محوطه‌ها هستیم اما چندی است که دیگر شاهد چنین حفاری‌هایی نیستیم.
او تصریح کرد: از آنجا که گورستانی در روستای لیراوی قرار دارد که اوایل امر اطلاعی از تاریخی بودن این منطقه در دست نبود، روستاییان برای ساخت خانه‌هایشان سبب تخریب بخش‌هایی از این گورستان شده بودند. البته با حضور مسوولان یگان حفاظت در منطقه، شاهد صدمه جدی نبودیم.
آتش‌فراز ادامه داد: طی هفته‌های گذشته شاهد حضور حفاران غیرمجاز در منطقه امامزاده محمد در نزدیکی آبشار کمردوغ بودیم که خوشبختانه نتوانسته بودند شی خاصی پیدا کنند و فقط سبب تخریب منطقه شده بودند.
کارشناس باستان‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری کهگیلویه‌و‌بویراحمد در خصوص وضعیت سایر محوطه‌های باستانی استان نیز گفت: محدوده بافت تاریخی دهدشت به لحاظ تجاوزاتی که در گذشته به حریم محوطه شده بود، تقریبا در شرایط نامناسبی قرار دارد. معارضاتی داریم که درصدد تملک و خرید آن هستیم و به زودی شاهد دیوارکشی خواهیم بود. در این میان می‌توان گفت در شهرستان‌های کهگیلویه‌و‌بویراحمد شاهد تعداد زیادی از حفاری‌های غیرمجاز هستیم چراکه در نزدیکی مرز ایلام دوره باستان قرار دارند و گورستان‌هایی از هزاره اول در این بخش‌ها بیشتر است. به گفته او، از آنجا که قرار است سدی روی رودخانه بشار زده شود و با آبگیری آن، محوطه‌های باستانی حاشیه این رودخانه زیر آب می‌رود، از این رو از اوایل دهه ۹۰ کاوش‌های نجات‌بخشی در این بخش آغاز شده که منجر به کشف گورستانی چند هکتاری با اشیایی خاص و منحصربه‌فرد شد. آتش‌فراز یادآور شد: هرچند مراقبت از این گورستان بسیار بزرگ کار دشواری است و گهگاه شاهد انجام حفاری‌های غیرمجاز در این محوطه‌ها هستیم، اما سعی داریم با انجام کاوش‌های باستان‌شناسی که با مجوزهای پژوهشکده باستان‌شناسی صادر شده در برخی از این گورستان‌ها ازجمله سادات محمودی، کاوش داشته باشیم. در این میان اشیای خاص و کم‌نظیر در این گورستان‌ها به دست آمده که متعلق به دوره ایلام است و برخی از اشیا شبیه به اشیایی است که در شهداد پیدا شده بود. البته برخی از اشیای مفرغی که به دست آمد منحصر‌به‌فرد هستند و برای نخستین بار بود که در بخش جنوب غرب ایران چنین اشیایی به دست می‌آمد. ظروف نقش برجسته که نقوشی ازجمله پرندگان و حیواناتی مانند شیر روی آن کار شده بود، به دست آ‌مد. ضمن آنکه این کاوش‌های نجات‌بخش تا دو فصل دیگر و زمان آبگیری سد ادامه خواهد یافت.
کارشناس باستان‌شناسی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری کهگیلویه‌و‌بویراحمد در خصوص کاوش‌هایی که در سال ۹۹ در این استان انجام خواهد شد، گفت: علاوه بر انجام کاوش نجات‌‌بخشی گورستان ده پایین سادات محمودی و یک گورستان دیگر که در مجاورت آن قرار دارد، تعیین عرصه و حریم تپه تل خسرو نیز در برنامه قرار دارد.