آموزش زبان‌های خارجی در مدارس «اجباری»؛ انتخاب نوع زبان «اختیاری»

«جهان‌صنعت»- دبیرکل شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش با اشاره به اینکه موسسات آموزش زبان ذی‌صلاح می‌توانند آموزش زبان چینی و غیره را به دانش‌آموزان تحت عنوان زبان خارجه مدرسه آموزش دهند، درباره رایگان بودن یا نبودن آموزش‌ زبان‌های خارجی به غیر ‌از انگلیسی توسط موسسات و آموزشگاه‌ها گفت: این موضوع می‌تواند با تدابیر اجرایی وزارت آموزش‌و‌پرورش رایگان یا غیر‌رایگان باشد.
محمود امانی‌طهرانی دیروز در نشستی خبری با موضوع ابلاغ مصوبات جدید شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش با تاکید بر آموزش زبان‌های خارجی اظهار کرد: این امر بر اساس تقاضای سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش‌و‌پرورش آغاز شده است. این عزم در سازمان پژوهش وجود دارد.
اضافه شدن «چینی» و «عربی» به زبان‌های قابل آموزش
امانی‌طهرانی بیان کرد: سند تحول بنیادین به آموزش زبان خارجی انتخابی تاکید دارد. در واقع انتخاب یک زبان خارجی اجباری، اما نوع زبان آن انتخابی است. عنوان زبان خارجی نیز می‌تواند تغییر کند. پیش‌تر زبان انگلیسی، فرانسه، آلمانی و ایتالیایی بود و الان زبان عربی و چینی اضافه شده است.
دبیرکل شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش، در پاسخ به این سوال که آیا در حال حاضر تعداد دانش‌آموزان متقاضی آموختن این زبان‌ها و نیز مدرسان به حد کافی برای تشکیل یک کلاس وجود دارد، خاطرنشان کرد: نه معلم این زبان‌ها و نه متقاضیان به اندازه زیاد است. این سوال پیش می‌آید که اگر دانش‌آموز مایل باشد یکی از زبان‌هایی که گسترده ارائه نمی‌شود را انتخاب کند، شرایط چه می‌شود؟ پاسخ این است که اولا نظام آموزش‌و‌پرورش دولتی می‌تواند در مدارس خود با استفاده از فضای جدید، آموزش حضوری و تجمعی و شیوه‌های نوین نظیر آموزش مجازی و بر خط این کلاس‌ها را دایر کند، برای مثال دانش‌آموزانی که تمایل به یادگیری این زبان‌ها دارند از این سیستم استفاده کنند و مدرسین به صورت دوره‌ای با دانش‌آموزان تعامل حضوری هم داشته باشند.
این آموزش‌ها می‌تواند در مدرسه و آموزشگاه‌ها ارائه شود
امانی توضیح داد: گشودن این باب نیازمند یک قانون بود که انجام دادیم. علاوه بر شیوه آموزش یادشده، موسسات ذی‌صلاح دارای تاییده از آموزش‌و‌پرورش هم می‌توانند برای دانش‌آموزانی که متقاضی این کار هستند، تدریس داشته باشند. اجبار نکنیم که این آموزش‌ها حتما در محیط مدرسه و به صورت رسمی باشد، مهم این است که این زبان‌ها آموخته شود، حال چه در فضای مدرسه و چه در آموزشگاه‌های مورد تایید باشد. وی درباره اجرای مصوبه یاد شده توضیح داد: با آمدن این مصوبه باید یک دوره برنامه‌ریزی درسی و تولید مواد آموزشی انجام شود تا به دنبال تدوین چارچوب برنامه درسی و مواد آموزشی، این دروس ارائه شود. آموزش این زبان‌ها می‌تواند توسط موسساتی رخ دهد که در بند ۴ مصوبه درج شده است. اگر موسسه‌ای مورد تایید باشد و برای این آموزش اعلام آمادگی کند امکان آموزش زبان‌ها بلافاصله وجود دارد. به طور خاص از کانون زبان ایران به دلیل اتصالی که به آموزش‌و‌پرورش دارد یاد کرده‌ایم. اگر همه شرایط فراهم شود این مصوبه از همین امسال قابلیت اجرا دارد.
رایگان یا پولی بودن آموزش زبان‌های خارجی غیر ‌از «انگلیسی» توسط موسسات، بر عهده آموزش‌و‌پرورش است
دبیرکل شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش، درباره رایگان بودن یا نبودن آموزش زبان‌های خارجه به غیر‌ از انگلیسی توسط موسسات گفت: در این مصوبه وارد سطوح اجرایی نشدیم و روی آموزش و ارزشیابی متمرکز هستیم، از این رو اینکه آموزش یک زبان‌ خاص مثل چینی به عنوان درس زبان خارجی مدرسه، توسط موسسات زبان رایگان باشد یا خیر، می‌تواند با تدابیر اجرایی وزارت آموزش‌و‌پرورش رایگان یا غیر‌رایگان باشد.
پیشنهاد تغییر روش آموزش
امانی با بیان اینکه آموزش زبان انگلیسی مورد نقد فراوان در جامعه است، چراکه به اندازه مقدار ساعتی که مجموعا به این درس اختصاص داده شده است، شایستگی لازم در بین دانش‌آموزان کسب نمی‌شود، افزود: نیاز است ساز‌و‌کار جدید اندیشیده شود. یکی از پیشنهادات این است که نوع آموزش را از پراکنده هفتگی به برهه‌های زمانی فشرده در مکانی که برای آموزش زبان مناسب‌سازی شده است را با معلمان آموزش‌دیده و توانا تغییر داد، لذا از سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی و معاونت آموزشی وزارتخانه و دبیرخانه شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش خواسته شده در این رابطه اندیشه شود و روش آموزش متفاوت را به مدرسه‌ها پیشنهاد کنیم. وی با تاکید بر اینکه شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش مسوولیت اجرایی ندارد و مدیریت اجرای این مصوبه با آموزش‌و‌پرورش است، این را هم گفت که در صورت آموزش زبان‌هایی نظیر چینی توسط موسسات، ارزشیابی این زبان توسط موسسات خواهد بود و نهایتا نمره دانش‌آموز برای محسوب شدن در معدل به مدرسه اعلام می‌شود.
آموزش ادبیات زبان‌های قومی و محلی در مدارس مجاز است
امانی در بخش دیگر سخنان خود با تاکید بر فارسی زبان رسمی آموزش در کشور است، در عین حال توضیح داد: در کنار این امر قانون اساسی بیان می‌کند که آموزش ادبیات زبان‌های قومی و محلی در مدرسه مجاز است. برنامه درسی ملی ما نیز درباره زبان خارجی به روشنی می‌گوید که نوع درس انتخابی است. توسعه زبان مادری امری فرهنگی است. زبان مادری تکلیفش روشن است و نباید با آن جنگید و ایران به این میراث خود می‌بالد، چراکه الگوی تنوع سبب بقا و حیات او شده است. اگر دانش‌آموزی با زبان فارسی در مدرسه آموزش نبیند، در نقطه‌های انتخابی مثل کنکور متضرر می‌شود.
وی درباره اهتمام مصوبه شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش درخصوص آموزش زبان عربی به عنوان یک زبان خارجی در حالی که عربی اکنون به عنوان درس عمومی در حال تدریس در مدارس است، تصریح کرد: زبان عربی دو وجه دارد؛ یک وجه آن عربی است که زبان قرآن و دین ما است. ماموریت عربی که اکنون در مدرسه به عنوان درس عمومی آموزش داده می‌شود این است که دانش‌آموزان با زبان دین خود در حد آیات و احادیث ساده ارتباط برقرار کنند، اما ماموریت دیگر زبان عربی که مورد تایید مصوبه ما است به عرصه ارتباطی معطوف می‌شود که برای برقراری روابط تجاری به زبان عربی مورد نیاز است.
امانی این را هم گفت که بازآرایی دوره دوم متوسطه در دستور شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش است.
آماده‌سازی بسته تقویتی مدارس دولتی
در بخش دیگر این نشست معاون دبیرکل شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش از آماده‌سازی بسته تقویتی برای مدارس دولتی با دستور وزیر آموزش‌و‌پرورش خبر داد و اظهار کرد: وزیر آموزش‌و‌پرورش ماموریتی را به شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش مبنی بر آماده کردن بسته حمایت و تقویت همه‌جانبه مدارس دولتی داده‌اند. آماده‌سازی این بسته حمایتی در دستورکار دبیرخانه شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش برای ارائه به آموزش‌و‌پرورش است. موسی‌الرضا کفاش در بخش دیگر سخنان خود درباره تدابیر شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش برای دانش‌آموزان دارای مشکلات خاص، افزود: پرونده دانش‌آموزانی که مشکلات خاص دارند و دستورالعمل‌های عادی برای آنها اجرا نمی‌شود در کمیسیون‌های خاص مناطق و استان‌ها و شورای‌عالی بررسی می‌شود و طبق آن تصمیمی برای دانش‌آموزانی که با مشکل تحصیلی مواجه شده‌اند، اتخاذ می‌شود.
وی افزود: در مواردی پرونده برای اتخاذ تصمیم به شورای‌عالی آموزش‌و‌پرورش احاله می‌شود. عمدتا در سال بین ۲ تا ۳ هزار پرونده به شورای‌عالی احاله می‌شود. از مهر سال قبل تا الان تقریبا حدود ۱۵۰۰ پرونده دانش‌آموز در کمیسیون خاص شورای‌عالی طی ۲۹ جلسه بررسی و تصمیماتی گرفته شده است تا مشکلات دانش‌آموزان برطرف شود.