بورس برمی‌گردد

اگر در نسبت قیمت بر درآمدی بازار سهام، به‌جای بدهی رقم سرمایه گنجانده شود، می‌بینید که نسبت قیمت بر درآمد بازار دو مرتبه می‌شود. حسین عبده‌تبریزی با دفاع از پیش‌بینی‌های اخیر خود مبنی بر بازگشت بازار با قدرتی فراتر از رشد قبل در گفت‌وگو با فارس عنوان کرد آنچه پیش‌بینی کردم، می‌تواند اتفاق بیفتد. در پیش‌بینی‌های مالی حرکت‌ها می‌تواند چند هفته جابه‌جا شود اما روشن است که این بازار بالا خواهد رفت و طبیعی است که توقع مردم تحقق این موضوع در کمترین زمان ممکن باشد. وی در ادامه با بیان اینکه بازار سهام از دو یا سه عامل به طور جدی مورد آسیب قرار گرفته است، گفت: عامل اول سودآوری شرکت‌هاست که واقعیت‌های اقتصادی کشور را نشان می‌دهد. وقتی در اقتصاد کنونی نرخ تورم کاهنده می‌شود، بنگاه‌های اقتصادی برای کسب بازده ناگزیر به افزایش سودآوری از طریق ایجاد و افزایش بهره‌وری به نسبت سرمایه هستند اما علاوه بر شرکت‌ها اکنون بانک‌ها نیز با مشکل مواجهند. عضو شورای عالی بورس در ادامه افزود: برخی می‌گویند آنهایی که خوراک دو سنتی به مجتمع‌های پتروشیمی می‌دادند به دامن زدن سودهای کاذب در این شرکت‌ها دامن زدند که در نهایت افزایش نرخ بازده را در پی داشته است، اما اکنون با واقعیت‌های اقتصادی ایران فعلی یا با نرخ تورم ۱۰ درصد اوضاع همین است که می‌بینید. وی با اعتقاد به اینکه واقعیت اقتصاد ایران آنچه در این نوع تحلیل‌ها عنوان می‌شود نیست، به بیان شرایط سودآوری شرکت‌ها پرداخت و گفت: اینکه شرکت‌ها باید با تعدیل چارچوب‌های خود به سمت مدیریت بهتری سوق پیدا کنند، واقعیتی است انکارنشدنی اما اینکه سود شرکت‌ها باید رقم فعلی باشد، باید بیش از این رقم‌ها تغییر کند. دبیر کل اسبق بورس مساله نقدینگی را موضوع دوم بازار دانست و افزود: هم‌اکنون اگر نقدینگی در بازار سهام وجود داشته باشد اغلب سهامداران انگیزه‌ای برای فروش نخواهند داشت اما به هر حال برخی نیازمند پولشان هستند و برخی هم وحشت می‌کنند که بازار از این جایی که هست پایین‌تر می‌رود و می‌فروشند. عبده‌تبریزی ادامه داد: وحشت از ریزش ادامه‌دار قیمت‌ها متاسفانه از عدم تحلیل بازار سهام ناشی می‌شود. روزی که بازار خوب بود می‌گفتند شاخص از یکصد هزار واحد فراتر می‌رود، اما امروز که بازار در رکود است می‌گویند از ۵۰ هزار واحد هم پایین‌تر می‌رود، این موضوع همان وحشت‌زدگی یا پنیک سراسری را برای بازار ایجاد می‌کند. وی ادامه داد: بزرگان بازار که همیشه مازاد واریزی داشته‌اند و همیشه می‌خریدند الان وضعیت متفاوتی پیدا کرده‌اند. صندوق‌های بازنشستگی که ۵۰ درصد خریدهای بازار همواره متعلق به آنها بود الان به وضعیتی رسیده‌اند که جریان نقدینگی آنها با مشکل مواجه شده و فروشنده سهام هستند. به عبارتی دیگر تامین‌کننده نقدینگی سیال اکنون دچار مشکل شده و حالا اینکه چقدر طول می‌کشد بتوانیم جایگزینی برای آنها تامین کنیم موضوعی است که برای بازار سهام باید حل شود. عضو شورای عالی بورس ادامه داد: وضعیت نرخ غیرتعادلی بانک‌ها نیز موضوع دیگری است که باید به آن توجه داشت. وقتی بانک‌ها به سپرده‌ها ۲۵ درصد سود می‌دهند طبیعی است که بازار سرمایه قادر به پرداخت این نرخ غیرتعادلی نباشد، همان‌طور که بانک‌ها هم نمی‌توانند پرداخت کنند. عبده‌تبریزی با بیان اینکه بانک‌ها سال گذشته به طور حتم نتوانستند ۱۵۰ هزار میلیارد تومان سود به دست آوردند، عنوان کرد: روشن است که یک بخشی از این سود‌ها عملیاتی نبوده و هیچ بانکی سود عملیاتی نداشته است. از سویی دیگر بانک مرکزی اقدام به کنترل سود سهام بانک‌ها کرد اما ۱۰ برابر سود بانک‌ها سود سپرده‌گذارها بود که اکنون معضل بازار شده است. وی افزود: کماکان معتقدم که بازار هنوز یک موضوع را شناسایی نکرده و آن عبارت است از موقعیت جدید کشور در منطقه و جهان که اعتبار ایران را اضافه می‌کند و این تنها چیزی است که بازار به مقدار قابل ملاحظه‌ای هنوز آن را تنزیل نکرده و بازار از این نقطه رشد خود را شروع می‌کند. وی در برابر این پرسش که وقوع این رخداد در چه زمانی رخ خواهد داد و چرا ریزش قیمت‌ها حتی سهام گروه‌های دیگر بورسی که تحریم‌ها تاثیری بر آنها ندارند را تحت تاثیر قرار داده است،گفت: این موضوع نشان‌دهنده این است که حتی بزرگان بازار هم از این دیدگاه تحلیلی برخوردار نبوده و حتی آنهایی که این دیدگاه تحلیل محور را دارند از توانایی نقدینگی برخوردار نیستند. عبده تبریزی با این عنوان که برخی از شرکت‌ها به پایین بودن قیمت سهام معتقدند، عنوان کرد: شرکت‌ها اکنون بابت هزینه‌های مالی دچار زیان شده‌اند. بدهی شرکت‌های بورسی در طول دو سال اخیر بدون تغییر بیش از ۴۷ هزار میلیارد تومان بوده است. با احتساب جرایم و وجوه التزام این رقم به ۹ هزار میلیارد تومان افزایش یافته و این نشان‌دهنده وضعیت نامناسبی است که ایجاد شده است.