13 - 12 - 2019
تلاش برای بقا
«جهانصنعت»- چند ماهی است که زمزمههای ادغام استارتآپها در ایران به گوش میرسد. البته برخی کارشناسان نیز معتقدند تصمیم برای ادغام از سوی فعالان استارتآپها به سال گذشته بازمیگردد. بسیاری از استارتآپهایی که حوزه فعالیت یکسانی دارند تصمیم به ادغام با یکدیگر گرفتهاند و البته اگر خبرها درست باشد، یک سال است که برای این ادغام در حال وقت تلف کردن هستند. موضوع اینکه چرا استارتآپهای ایرانی تصمیم گرفتهاند با یکدیگر ترکیب شوند یک مبحث است و موضوع اینکه چرا در اجرایی کردن تصمیمات خود این همه تعلل به خرج میدهند موضوعی دیگر. ایران کشوری نیست که برای اجرای یک تصمیم مهم اقتصادی حتی یک ماه دست نگه دارد. اگر دو سال قبل خانه میخریدید حداقل نصف قیمت امروز برای آن پرداخت میکردید، اگر اوایل سال گذشته قصد خرید خودرو داشتید حداقل ۱۰ میلیون تومان ارزانتر آن را خریداری میکردید، برای برخی از خودروها نیز قیمت یک روزه با ۳۰ میلیون تومان افزایش همراه بود. با وجود نوسانات دلار و یورو و تاثیرات آن بر روی اقتصاد نابسامان و نامناسب ایران، جایی برای تعلل وجود ندارد. به ویژه در حوزه استارتآپها اگر شما ایده خود را اجرایی نکنید شخص دیگری این کار را انجام خواهد داد. براساس تحقیقات هر ایده حداقل به ذهن ۱۷ نفر به طور همزمان الهام میشود. بنابراین این خبرها اگرچه غیررسمی هستند ممکن است در حد بازارگرمی باشند. ممکن است هم به دلیل اوضاع نابسامان اقتصادی استارتآپها تصمیم به ادغام شرکتهای خود گرفته باشند آن هم استارتآپهای رقیب.
شیوه نوین کسبوکارها، نیاز دنیای امروز
استارتآپها در واقع از وقتی شکل گرفتند که مدلهای مرسوم قدیمی راهاندازی کسبوکارها برای فناوریهای نوین پاسخگو نبوده و مناسب بازار نبودند به این معنا که از سال ۱۶۰۰ میلادی شرکتهای سرمایهداری در کشورهای توسعهیافته مانند بریتانیا ثبت میشدند. در دهه ۱۸۰۰ کارخانجات بسیاری مانند کارخانههای نساجی و شرکتهای کشتیرانی ایجاد شدند و به تدریج طرح کسبوکار ایجاد شد. به طور کلی به منظور ایجاد یک کارخانه مواردی مانند زمین، ماشینآلات، نیروی کار و… مورد نیاز است که بر این اساس طرحهای کسبوکار نگاشته میشوند. پس از آن صندوقهای کسبوکار ایجاد شدند تا سرمایه مربوط به این طرحهای کسبوکار تامین شوند. این نوع از کسبوکارها دارای تعادل بودند به این معنا که کارآفرین میدانست اگر یک طرح کسبوکار در اختیار داشته باشد و آن را به درستی اجرا کند و اگر تزریق پول در زمان مشخص انجام شود در یک زمان بندی مشخص میتواند کسبوکار موفقی داشته باشد. ریسک این نوع از کسبوکارها نیز بسیار پایین بود. در دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی کسبوکارهای نوینی شکل گرفته و شرکتهایی مانند اینتل و فناوریهای هایتک راهاندازی شدند که با شرکتهای قدیمی بسیار متفاوت بودند.
از سوی دیگر رشد این شرکتها نیز بسیار سریع بود. این در حالی است که کارخانجات و شرکتهای قدیمی صدها سال طول میکشید تا رشد کنند، برندسازی کرده و سهم بازار داشته باشند.
در مقابل شرکتهای فناوری طی ۵ تا ۱۰ سال با رشد ناگهانی بسیاری مواجه میشدند. از سوی دیگر تعداد شکستها نیز بسیار زیاد بود. این شرکتها به دلیل نیاز به مدل جدید سرمایهگذاری و راهاندازی کسبوکارها ایجاد شدند. شرایط به گونهای تغییر کرده بود که با روش قدیمی نگارش طرح کسبوکار و محاسبات قدیمی جوابگوی نیاز بازار نبود. در اینجا بود که مفهومی به نام استارتآپ شکل گرفت، به این معنا که یک ایده را به شکل کوچک خلق کرده و در یک بازار مشخص و شرایط عدم قطعیت زمانی که هنوز اطمینان کامل نسبت به محصول و بازار نداریم و سپس براساس حساب و کتابهای روی کاغذ آن را به مرحله اجرا در میآوریم.
استارتآپها در پاسخ به اینکه امکان سرمایهگذاری با روشهای قدیمی نبود ایجاد شدند. در روشهای قدیمی ریسک سرمایهگذاری باید از امکان سرمایهگذاری در دیگر بازارها کمتر باشد تا سرمایهگذار وارد شود. در کسبوکارهای سنتی نرخ بازگشت سرمایه محاسبه میشد این در حالی است که در استارتآپها امکان محاسبه بازگشت سرمایه نبود.
ادغام، یکی از بهترین شیوههای دوام است
کارشناسان بر این باورند که ادغام یکی از بهترین شیوهها برای دوام استارتآپها به شمار میرود.
مهدی محمدی، دبیر ستاد اقتصاد دیجیتال در معاونت علمی و فناوری ریاست اظهار کرد: در شرایط اقتصادی کنونی دو مسیر برای تامین سرمایه استارتآپها وجود دارد. یکی IPO یا ورود به بازار بورس و تامین سرمایه از میان عموم مردم است. در این حالت مردم هم درگیر استارتآپها خواهند شد و همچنین برندهایی که شناخته شده هستند، میتوانند در جذب سرمایه موفق عمل کنند. دومین مورد که در دنیا بیشتر مورد توجه قرار گرفته است ادغام و تملیک است. ورود استارتآپها به بورس با مشکلات قانونی همراه است و زمان زیادی لازم دارد. در حال حاضر بهترین روش برای تامین سرمایه شرکتها ادغام است.
او گفت: استارتآپها لزوما با ادغام، رشد نمیکنند اما یکی از مکانیسمهای رشد که به خوبی جواب میدهد، این است که یک شرکت بزرگتر، دیگری را بخرد یا اینکه با هم ادغام شوند و در غیر این صورت میتوانند پروژههایی در طرحهای خود تعریف کنند و پذیرهنویسی سهام انجام دهند یا به اشکال گوناگون سهام جذب کنند. محمدی افزود: ادغام و تملک در دنیا از دهه ۱۹۹۰ با صنایع نفت و خودروسازی شروع شد و در سالهای ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ به حوزه الکترونیک و مخابرات رسید و از سال ۲۰۱۰ در حوزه الکترونیک سرعت بیشتری گرفت؛ چنانکه مایکروسافت سالانه حدود ۲۰۰ استارتآپ را خریداری میکند.
او درباره اینکه ادغام و تملک در اکوسیستم استارتآپی ایران کم اتفاق میافتد بیان کرد: چند عامل دارد که یکی از آنها بخش فرهنگی است. ما ضربالمثلهایی داریم که نشان میدهد شریک داشتن خوب نیست. منتها عوامل دیگری وجود دارند که باعث شکلگیری و تشدید این فرهنگ میشوند. برای مثال قوانین مناسبی که بتواند ادغام و تملک را قانونمند کند و بعد حقوق صاحبان سهام را تضمین کند، وجود ندارد و ما قانون مشخصی برای ادغام و تملک در داخل کشور نداریم. همین امر هم موجب میشود که تمایل به چنین اقداماتی کمتر شود و معاملات بر پایه اعتماد دوجانبه شکل بگیرد.
محمدی تاکید کرد: دومین عامل مهم اعتماد است که در جامعه ما کمتر شده است. چون اعتماد به آینده کمتر است، تحولات محیطی افزایش یافته، تحریمهای بینالمللی، تورم و مسائل اینچنینی موجب شده تا تمایل و فعالان اقتصادی (شرکتها و سرمایهگذاران) به سرمایهگذاری و کارهای بلندمدت کاهش پیدا کند. همین هم موجب میشود اعتماد کمتر شده و همکاریها کاهش پیدا کنند.
او افزود: در اقتصاد، مفهومی به نام هزینه مبادله وجود دارد که شامل هزینه کالا و هزینه زمانی میشود و در ادغام و تملیک به دلیل اینکه شفافیت در ارزشگذاری وجود ندارد، اعتماد کمتر، هزینه مبادله بیشتر و در نهایت تمایل به سرمایهگذاری کاهش پیدا میکند. دبیر ستاد اقتصاد دیجیتال با اشاره به مالکیت فکری اظهار کرد: بسیاری از شرکتها مالکیت فکری و برند دارند به همین دلیل هم زمانیکه وارد یک معامله ادغام و تملیک میشوند، تعیین تکلیف داراییهای معنوی، فکری و ارزشگذاری آنها بسیار مهم است. متاسفانه ارزشگذاری این موارد هنوز مشخص نیست و کمتر ساماندهی شده، اما در تلاش هستیم که این موضوع را تا انتهای سال به نتیجه برسانیم.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد