جدایی چین از نفت ایران

الهام بیگی- پس از یک سال طفره رفتن در نهایت روز گذشته وزیر نفت خروج سی‌ان‌پی‌سی از قرارداد توسعه فاز ١١پارس‌جنوبی را رسما اعلام کرد .
به گفته بیژن زنگنه پتروپارس که روزی قرار بود این پروژه را در کنسرسیومی تحت رهبری توتال و همراهی سی‌ان‌پی‌سی توسعه دهد اکنون به تنهایی راه را ادامه می‌دهد .
در این میان زنگنه امیدوار است شرکت‌های داخلی نیز از پس طراحی «سکوهای تقویت فشار» فاز ۱۱ این میدان عظیم گازی برآیند.
این در حالی است که از همان ابتدا برخی از کارشناسان یا انعقاد این قرارداد مخالف بودند و اصرار داشتند توسعه فاز ۱۱ پارس‌جنوبی باید به ایرانی‌ها سپرده شود .
اما پس از حاشیه‌ها و کارشکنی‌های بسیار در نهایت بیژن زنگنه توانست با وجود مخالفت‌های بسیار پای سرمایه و تکنولوژی فرانسوی‌ها را به فاز ۱۱ پارس‌جنوبی بکشاند.بدین‌ترتیب تنها فاز باقی مانده پارس‌جنوبی در تیر ماه سال ۹۶ به عنوان نخستین قرارداد در قالب آی‌پی‌سی به کنسرسیومی از شرکت ایرانی پتروپارس، توتال از فرانسه و سی‌ان‌پی‌سی چین واگذار شد. شرکت فرانسوی توتال با سهم ۱/۵۰، شرکت چینی CNPC با سهم ۳۰ درصد و شرکت ایران پتروپارس با سهم ۹/۱۹ درصد کار را شروع کردند.
از گفته‌های مردان نفتی این‌طور برداشت می‌شود که توتال بعد از امضای قرارداد با شرکت ملی نفت ایران پای کار ایستاد و مرحله به مرحله اقدامات لازم از ساخت اولین جکت فاز ۱۱ پارس‌جنوبی توسط شرکت‌های ایرانی تا هزینه ٩٠ میلیون دلاری را در این فاز انجام داد.
خروج ترامپ از توافق برجام باز هم سیاست بر نفت سایه انداخت و توتال مجبور به ترک پروژه شد. سهم آنها به چینی‌ها سپرده شد اما پس از یک سال چشم‌انتظاری چینی‌ها هم پا پس کشید. حالا پتروپارس تنها سهامدار این پروژه عظیم گازی است.
به گفته کارشناسان اهمیت این فاز از این لحاظ است که تمام فازهای اطراف آن مدت‌هاست در حال تولیدند. در طرف قطر شرکت اکسون آمریکا مشغول به کار و مدت ۱۰ سال است که بهره‌برداری از آن صورت می‌گیرد، فشار مخزن هم در حال کاهش است، بنابراین این احداث ایستگاه تقویت فشار برای جلوگیری از افت مخزن و الگو شدن برای دیگر فازها مد نظر قرار داشت .
آنچه حائز اهمیت است آن است که ایستگاه تقویت فشار مورد نیاز در فاز ۱۱ یک سکوی ۲۰ هزار تنی است. در حالی سکوهایی که تاکنون در پارس‌جنوبی ساخته شده هر کدام فقط ۲۵۰۰ تن وزن داشته‌اند و تا به امروز سکویی با این وزن ساخته نشده است. همین امر حضور فرانسوی‌ها را برای وزیر نفت با اهمیت کرده بود چرا که به گفته کارشناسان تاکنون حتی در خاورمیانه چنین سکویی نداشته‌ایم. فقط چند سکو در دنیا وجود دارد که در استرالیا و جاهای دیگر ساخته شده و توتال در آنها رفرنس داشته است.
با وجود آنکه دلواپسان خروج توتال از این قرارداد را شکست زنگنه در توسعه فاز ۱۱ می‌دانستند، اما مسوولان بر این باور بودند که به دلیل مطالعات اولیه‌ای که توتال روی طراحی سکوهای تقویت فشار انجام داده و در اختیار پیمانکار قرار داده بنابراین بدون حضور توتال هم توسعه ادامه خواهد داشت.
به گفته محمد مشکین‌فام مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، طراحی اولیه سکوها توسط شرکت توتال انجام شد و در اختیار این شرکت قرار گرفت. اکنون فارغ از توتال و سی‌ان‌پی‌سی خودمان نیز در حال اجرای پروژه سیستم تقویت فشار هستیم و برای آن مشاور بین‌المللی گرفته‌ایم.
بیژن زنگنه وزیر نفت روز گذشته در مورد علت امضای قرارداد با شرکت‌های خارجی برای توسعه فاز ١١ گفت: قصد داشتیم برای این فاز منابع خارجی جذب کنیم و سیستم فشارافزایی هم اجرا شود. شرکت پتروپارس قرار بود این سیستم را در کنار شرکت‌های خارجی یاد بگیرد.
به گفته زنگنه پتروپارس این قرارداد را به تنهایی ادامه می‌دهد. تا آخر سال جاری اولین جکت را نصب خواهیم کرد و بعد به سمت حفاری خواهیم رفت.
وی خاطرنشان کرد: ما معتقد نیستیم در همه کارها از ابتدا می‌توانیم دکتری داشته باشیم. البته داریم می‌گیریم ولی روش درستی نیست. فعلا باید ببینیم برای فشارافزایی چه کاری می‌توانیم انجام دهیم.
حال باید دید قرعه توسعه این فاز که سال‌هاست فراز و نشیب‌های بسیاری را به خود دیده به نام چه کسی خواهد افتاد. اما با توجه به سابقه حضور چینی‌ها در پروژه‌های نفتی ایران می‌توان گفت این بار شانس با فاز ۱۱ یار بوده که چشم‌بادامی‌ها بعد از یک سال به خروج از پروژه رضایت داده و آن را بیش از این معطل خود نگه نداشتند.